هانيه عطائى- اثرات زيست محيطى مقادير عظيم مواد خطرناك كه هر ساله توليد آن رو به افزايش است، موجب نگرانى بيش از پيش شده است. كشورهاى مختلف بيش از هفتاد هزار ماده شيميايى مختلف توليد مى كنند كه اغلب از نظر ايمنى مورد آزمايش قرار نگرفته اند. استفاده نامحتاطانه از آنها موجب راه يابى آلودگى به آب و هوا و مواد غذايى مورد استفاده بشر مى شود و در نتيجه سلامت ما را به شدت به خطر مى اندازد. يكى از آثار آلودگى هوا، باران اسيدى است. در دو دهه اخير به دليل فعاليت كارخانجات ميزان دى اكسيد ازت و گوگرد در هوا افزايش يافته است. اين دو عنصر با اكسيژن و بخار آب تركيب شده و پس از يك واكنش شيميايى به صورت اسيدنيتريك و اسيد سولفوريك درآمده و با طى مسافت طولانى به وسيله باد به صورت باران اسيدى بر سطح زمين فرو مى ريزد. اين باران هاى اسيدى به تدريج موجب تخريب بناهاى تاريخى و تأثير شديد بر روى ساختمان هاى ساخته شده از سنگ مرمر و آهك مى شود. همچنين به تدريج مى توان درختان و مقاومت آنها را كاهش داده و عواقب خطرناكى براى زندگى آينده بشر به بار آورد. در اين راستا بعضى از شركت هاى بزرگ تصميم گرفته اند كه در چرخه كارى خود تغييراتى ايجاد كرده و تا حدى از آلودگى محيط كاسته يا جريان اين تخريب را كاهش دهند. آنها با اقداماتى نشان دادند كه دوستدار محيط بوده و علاقه مندند با صرفه جويى هاى لازم و ممكن به حفظ محيط زيست كمك كنند. اين شركت ها به شرح زيرند:
1) بانك آمريكا:
اين بانك بزرگترين مؤسسه ارائه دهنده خدمات مالى در جهان است كه در بيش از ۱۵۰ كشور جهان كاربر و مشترك دارد. اين بانك اخيراً اعلام كرد كه فعاليت هاى محيط دوستانه مى توانند با رشد تجارى همگام باشند. بنابراين در صدد برآمد استفاده از ورق خود را تا ۳۲ درصد كاهش دهد. اين در حالى بود كه در آن زمان نه تنها فروش آن كمتر نشد بلكه ۲۴ درصد نيز رشد داشت. بانك آمريكا در اين راستا سالانه ۳۰۰۰۰ تن ورق خود را بازيافت مى كند كه اين كار موجب شده در هر سال ۲۰۰۰۰۰ درخت در امان بمانند. اين مؤسسه همچنين به كارمندان خود وعده داده كه در ازاى خريدارى وسايل نقليه دوگانه سوز به آنها ۳۰۰۰ دلار پاداش مى دهد.
Ceres(2
Ceres يك مركز تحقيقاتى و آموزشى در زمينه استراتژى هاى زيست محيطى است. كار عمده اين مركز آموزش زندگى مطابق با استانداردهايى است كه از آلودگى محيط زيست جلوگيرى مى كند. يكى از اقدامات آن در خصوص ترغيب شركت بزرگ كامپيوترى Dell و بانك آمريكا بوده است كه موجب شد بانك آمريكا ۲۰ ميليون دلار صرف فعاليت هاى تجارى هم جهت با محيط زيست كند.
3) جنرال الكتريك (GE)
اين شركت آمريكايى مجهز به تكنولوژى هاى چندگانه در سال ۱۸۷۸ در نيويورك بنا شد و از آن پس به فعاليت هاى مختلفى از جمله خدمات مالى، ساخت توربين هاى بخار و گاز، تجهيزات پزشكى، نورى، الكتريكى و موتورهاى مختلف پرداخته است.فعاليت هاى اين شركت بزرگ براى بهبود آلودگى محيط زيست اجتناب ناپذير است زيرا از سال ۲۰۰۶ اقدام به فروش بالغ بر ۱۲ ميليارد دلار از محصولات خود از جمله پنل هاى خورشيدى كرده. عده اى نيز ادعا مى كنند كه اين شركت موجب آلودگى رودخانه Hudson شده . جنرال الكتريك اعلام كرد كه درصدد پاكسازى كامل اين رودخانه برآمده. و در يك يا دو سال آينده اين رودخانه به طور كلى پاكسازى خواهد شد.
Dupont(4
اين شركت شيميايى آمريكايى در جولاى سال ۱۸۰۲ تأسيس شد. اين شركت در دسته بندى شركت هاى شيميايى بعد از BASF بزرگترين شركت است و از نظر ميزان درآمد بعد از BASF، Dow Chemical و Ineos چهارمين شركت مناسب براى سرمايه گذارى به شمار مى رود. اين شركت در قرن بيستم به توليد پليمرهاى بسيارى از جمله نايلون، تلفون و غيره پرداخت و اخيراً دست به توليد يخچال هاى مناسب محيط زيست زده است. توليدات اين شركت به نسبت ديگر شركت ها از محبوبيت بيشترى برخوردار است و به همين دليل نام تجارى آن را بيشتر از ديگر مارك ها مى بينيم. به علاوه اينكه از سال هاى پيش درصدد كاهش نشر گازهاى گلخانه اى وسمى برآمده است. به گفته مركز تحقيقاتى Dupont، اين شركت موفق شده از دهه ۹۰ تاكنون ۶۳ درصد از نشر اين گونه مواد بكاهد.
Innovest (5
اين مؤسسه تحقيقاتى در سال ۱۹۹۵ تأسيس شد و بالغ بر ۱۲۰ شركت را تحت پوشش قرار مى دهد. هدف اين مؤسسه جذب تيم هاى ماهر تحليل گران با پيش زمينه هاى مختلف است كه زمينه فعاليت هاى پوياى محيطى را فراهم مى كند. به اين ترتيب تحليل گران در آن، بخش هاى سرمايه گذارى مختلف را به نسبت آلودگى زايى و پس مانده هاى صنعتى مرتب و تنظيم كرده و آنها را از شرايط خود آگاه مى كنند و در ادامه راهكارهاى مناسبى را در اختيار آنها قرار مى دهند تا فعاليت هاى خود را با محيط زيست همگام كنند. طبق آخرين آمار، شركت هايى كه استانداردهاى آنها بيشتر مطابق با محيط زيست است به نسبت مؤسساتى كه كمتر به اين اصول بها مى دهند، عملكرد و توليد بهتر و بالاترى دارند.
Mc Donalds (6
مك دونالدز نامى است كه اين روزها كمتر كسى است كه با آن آشنا نباشد. اين رستوران زنجيره اى كه روزانه حدود ۵۸ ميليون مشترى در سراسر جهان دارد در سال ۱۹۴۰ در كاليفرنيا بنا شد. عمده محصولات آن همبرگر، مرغ سوخارى، نوشيدنى هاى بدون الكل، ميلك شيك، سالاد، انواع دسر و صبحانه است. اين زنجيره خوشنام اخيراً تصميم گرفته به جاى تخريب زيستگاه هاى حيوانى، با سازمان حقوق حيوانات (PETA) همگام شود تا عملكردش را انسانى و مطابق محيط زيست تغيير دهد. قرار است از اين پس اين رستوران مرغ ها و جوجه ها را به روشى ذبح كند كه براى حيوانات دردناك نباشد. مك دونالدز اولين مؤسسه اى است كه با سازمان حقوق حيوانات همگام مى شود.
Home Depot (7
اين مؤسسه آمريكايى در سال ۱۹۷۸ با هدف توليد محصولات مورد نياز خانگى نظير تخته، الوار و ابزار مورد نياز نقاشى، لوله كشى، باغبانى و غيره تأسيس شد. اين مؤسسه از سال ها پيش اقدامات محيط  دوستانه خود را آغاز كرده است. به عنوان مثال هزارها درخت در مراكز فعاليت خود در آتلانتا كاشته تا انتشار كربن را خنثى كنند. در سال ۲۰۰۷ نيز بخش خيريه اين مؤسسه اقدام به ساخت و كاهش مكان هاى سرسبز با مجموع ۳ ميليون درخت كرد. از ديگر اقدامات آنها استفاده از لامپ هاى مهتابى يا فلوئورسان در فروشگاه هاى خود و نيز ترتيب دادن برنامه هاى بازيافت اين حباب ها در آمريكا است.
Pratt & Whitney (8
اين شركت آمريكايى توليدكننده موتورهاى هواپيمايى و توربين هاى گازى در سال ۱۹۲۵ تأسيس شد. اين شركت با دو شركت جنرال الكتريك و Rolls-Royce برابرى و رقابت مى كند، داراى ۳۸۵۰۰ كارمند است كه بيش از ۱۸۰ كشور را در سراسر جهان تحت پوشش قرار مى دهد. اين شركت نيز درصدد برآمده توليدات خود را با استاندارد هاى حفاظت از محيط سازگار كند. اگرچه اقدامات آن بسيار كوچك به نظر مى رسد اما تأثير به سزايى بر محيط خواهد داشت.
Starbucks (9
اين شركت، بزرگترين شركت توليدكننده قهوه در جهان است كه در فروشگاه هاى خود چاى و قهوه و نوشيدنى هاى ديگر سرو مى كند. Starbucks در سال ۱۹۷۱ در واشنگتن تأسيس شد و در حال حاضر حدود ۱۷۲۰۰۰ كارمند در سراسر جهان دارد.اين شركت از جمله مؤسساتى است كه تصميم گرفت با تغيير عملكرد خود در حفاظت محيط زيست نقش داشته باشد. به اين ترتيب در فروشگاه هاى مرتبط آن، نوشيدنى ها در ليوان هايى سرو مى شوند كه مى توان دوباره آنها را بازيافت كرد. بنابراين از سال ۲۰۰۶ تاكنون سالانه حدود ۷۸۰۰۰ درخت در امان مى مانند.