نسخه
PDF
شماره ۵۳۰۴ - ۱۲ ارديبهشت ۱۳۸۶ - ۱۴ ربيع الثانى ۱۴۲۸ - ۲ مى ۲۰۰۷ 
جهان پزشكى
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
جهان پزشكى
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
انحراف چشم را جدى بگيريد
056616.jpg
اگزوتروپى، يا انحراف چشم به سمت خارج، نوع شايع استرابيسم است. اين حالت بيشتر زمانى اتفاق مى افتد كه كودك روى شى اى در دور دست تمركز مى كند.استرابيسم نوعى مشكل چشمى است كه در آن چشم ها وضعيت ناهمگونى نسبت به يكديگر داشته و نگاه آنها به جهات مختلف است. اين ناهمگونى ممكن است واضح بوده و يا آنكه صرفاً بعضى اوقات وجود داشته باشد. در حاليكه يك چشم مستقيماً به سمت جلو نگاه مى كند چشم ديگر به سمت داخل، خارج، بالا و يا پايين چرخيده است. چشم چرخيده بعضى اوقات به وضعيت اصلى و مستقيم برگشته و بر عكس چشم مستقيم از موقعيت خود خارج مى شود.استرابيسم در ميان گروه سنى اطفال مشكل شايعى بوده و در حدود ۴% كودكان ديده مى شود ولى ممكن است زمان بروز آن در سنين بالاتر نيز باشد. شيوع آن در پسر و دختر به يك نسبت بوده و گاهى ابتلا فاميلى دارد. با اين حال، بعضى از مبتلايان سابقه چنين مشكلى را در فاميل خود ذكر نمى كنند.با يك ديد دو چشمى طبيعى، هر دو چشم به يك نقطه نگاه مى كنند. بخش بينايى مغز، دو تصوير رسيده را به صورت يك تصوير سه بعدى تركيب مى كند.وقتى به علت استرابيسم يكى از چشم ها از موقعيت خود خارج مى شود، دو تصوير متفاوت به مغز ارسال مى گرد. در يك كودك خردسال، مغز چنين ياد مى گيرد كه تصوير چشم منحرف شده را ناديده گرفته و تنها تصوير چشم مستقيم يا چشم با ديد بهتر را بپذيرد. اين امر سبب از بين رفتن درك عمق و ديد دو چشمى مى شود. بالغين كه دچار استرابيسم مى شوند اغلب بدان علت كه مغز توانايى پذيرش يا دريافت تصوير هر دو چشم را پيدا كرده است، دو بينى پيدا مى كنند. در اين حالت مغز قادر به حذف تصوير چشم منحرف نخواهد بود. ولى متاسفانه در كودكان اين اتفاق يعنى حذف تصوير چشم منحرف به سرعت رخ مى دهد.به گزارش سايت عينك،قرارگيرى طبيعى چشم ها در طى دوره كودكى امكان تكامل ديد مناسب اين سنين را فراهم مى سازد. قرارگيرى غير طبيعى مانند آنچه در استرابيسم ديده مى شود، سبب كاهش ديد يا آمبليوپى خواهد شد. مغز تصوير چشم بهتر را تشخيص داده و تصوير چشم ضعيف تر يا آمبليوپيك را حذف مى كند. اين موضوع تقريباً در نيمى از كودكان مبتلا به استرابيسم اتفاق مى افتد. اطلاعات بيشتر در مورد آمبيوپى آمبليوپى را مى توان با بستن چشم بهتر و تقويت و بهبود بينايى چشم ضعيف تر، درمان نمود. اگر آمبليوپى در همان سالهاى نخست زندگى تشخيص داده شود، درمان آن اغلب موفقيت آميز خواهد بود ولى درصورتيكه درمان آن به تاخير افتد، آمبليوپى يا افت ديد وضعيتى دائمى پيدا خواهد كرد. قاعدتاً هر قدر آمبليوپى زودتر درمان شود، ديد بهترى تامين خواهد گرديد.
علل و علائم استرابيسم:
به ديواره خارجى هر چشمى، شش عضله چسبيده است كه مسووليت كنترل حركات چشم را به عهده دارند. در هر چشم، دو عضله چشم را به سمت راست يا چپ مى برند. چهار عضله ديگر مسووليت حركت چشم به سمت بالا و پايين و يا كنترل حركات مورب چشم را به عهده دارند. براى تمركز هر دو چشم بروى يك نشانه مشخص، لازم است تمامى عضلات چشم با يكديگر و با عضلات همكار چشم مقابل هماهنگ باشند. هر علتى كه در اين هماهنگى اختلال ايجاد كند مى تواند منجر به استرابيسم شود.نقش كنترلى مغز نيز بر عضلات چشم از اهميت بسزايى برخوردار است. بنابراين كودكان مبتلا به ابتلائات مغزى از قبيل فلج مغزى، عقب افتادگى مغزى، هيدروسفالى و تومورهاى مغزى اغلب دچار استرابيسم مى شوند. هر عاملى كه منجر به كاهش بينايى شود مانند عيب انكسارى، آب مرواريد، صدمات چشمى و . . . مى تواند عاملى براى استرابيسم باشد.اصلى ترين علامت استرابيسم، در واقع چشمى است كه در جاى خود قرار ندارد. گاهى طفل در نور آفتاب يك چشم خود را مى بندد و گاه با كج كردن سر خود به يك موقعيت بخصوص تلاش مى كند كه از هر دو چشم خود استفاده كند و گاه بصورت خستگى شديد چشم و سردرد در حين فعاليت چشمى و گاهى علايم فقدان يك ديد عمق مناسب نيز ديده مى شود. بالغينى كه دچار استرابيسم مى شوند نيز اغلب از دوبينى شكايت مى كنند.
تشخيص
لازم است هر كودكى در طى دوره شيرخوارى يا سنين قبل از مدرسه توسط پزشك خانواده، متخصص اطفال يا چشم پزشك معاينه و مشكلات احتمالى او تشخيص داده شود. اين موضوع بويژه در مواردى كه عضو ديگرى از خانواده مبتلا به استرابيسم يا آمبليوپى است اهميت بيشترى پيدا مى كند. در شيرخواران اغلب درك اختلاف بين انحراف ظاهرى دو چشم از استرابيسم واقعى مشكل است. در كودكان كم سن و سال بينى پهن و عريض و چين پوستى قسمت داخلى پلك سبب مى شود كه در نگاه به چپ و راست چشم ها مخفى شده و بدين ترتيب منحرف بنظر برسند. اين ظاهر استرابيسمى بتدريج و با رشد كودك بهبود مى يابد و حال آنكه استرابيسم واقعى ارتباطى با رشد كودك ندارد و در اين ميان چشم پزشك بخوبى قادر به تمايز بين استرابيسم واقعى و كاذب است.
درمان
اهداف درمان استرابيسم، حفظ ديد، مستقيم كردن چشم ها و بازگرداندن ديد دو چشمى است. بسته به علت استرابيسم، درمان ممكن است بصورت تجويز عينك، برداشتن كاتاراكت يا اصلاح ساير علل زمينه اى ايجاد انحراف و يا تغيير دادن موقعيت عضلات نامتعادل چشم باشد. بعد از انجام يك معاينه كامل چشمى شامل مطالعه دقيق قسمت هاى داخلى، چشم پزشك درمان مناسب اپتيكى، طبى يا جراحى را انتخاب خواهد نمود. اغلب بستن چشم بهتر جهت تقويت بينايى چشم آمبليوپيك نيز ضرورى خواهد بود.
كشف عوامل ژنتيكى ابتلا به ديابت
056592.jpg
دانشمندان گروه هايى از واريان هاى جديد ژنى كشف كرده اند كه خطر ابتلا به ديابت نوع دو را افزايش مى دهند.به گزارش ايرنا، دانشمندان در يكى از بزرگترين مطالعاتى كه تاكنون در زمينه تنوع ژنتيكى انسان انجام شده است، دى ان اى بيش از ۳۲هزار نفر را در پنج كشور براى مشخص كردن نقاطى كه عوامل خطرساز ژنتيكى ابتلا به بيمارى كشنده ديابت نوع دو در آنها قرار دارند، بررسى كردند. اين نوع تحقيق كه مطالعه مجموعه گسترده ژنوم يا خوانده مى شود نويد بخش يك عصر جديد ژنتيكى است. بيشتر موفقيت هايى كه تاكنون كسب شده، ناشى از كشف جهشى در يك ژن منفرد بوده است كه موجب بروز ديابت نوع دو مى شود. اين كار كه توسط سه گروه بين المللى تحقيقاتى انجام شده است. در اين كار جديد براى يافتن الگوهاى تنوع هاى ژن كوچك معروف به اسنيپس و در افراد مبتلا به ديابت شايع تر است از دى.ان.اى تصويربردارى شد. مانند نشانه ها مى توانند ژن هاى مولد بيمارى را رديابى كنند. براى اطمينان ازاسنيپس هاى پيچيده استفاده شد سپس محققان در داوطلبانى بيشترى به دنبال اين اسنيپس ها گشتند كه نهايتا دى.ان.اى ۳۲هزار و ۵۰۰نفر را در انگليس، فلاند، لهستان، سوئد و آمريكا مورد آزمايش قرار دادند. طبق گزارش اين گروه هاى تحقيقاتى، پر خطرترين واريان ها خطر ابتلا به ديابت نوع دو را مى توانند ۲۰درصد افزايش دهند. از جمله اين ژن ها عبارتند از:
- ژنى كه به ريختن روى zincدر سلول هاى توليدكننده انسولين در لوزالمعده كمك مى كند، سوال هايى را در زمينه نقش اين فلز در تراوش انسولين مطرح مى كند.
- يك جفت ژن كه پيش از اين با ابتلا به برخى سرطان ها ارتباط داشت. اين ژن هاى جفت عرصه پهناور ديگرى را براى تحقيق در اختيار محققان ديابت قرار مى دهد.
- منطقه كروموزوم ۱۱كه هيچگونه ژنى در آن هرگز توصيف نشده بودند. در صورت ابتلا به ديابت نوع دو بدن به تدريج توانايى خود را براى استفاده از انسولين از دست مى دهد. ديابت نوع دو يك عامل عمده ابتلا به بيمارى قلبى است زيرا وجود قند فراوان در خون به رگ هاى خونى آسيب مى زند و به نارسايى كليه، كورى و قطع عضو منجر مى شود.
عمل جراحى بدون باز كردن بدن
056595.jpg
پزشكان مركز پزشكى دانشگاه پيتسبورگ چند هفته پيش راهى پيدا كردند كه يك پسر چهار ساله را كه تومورى به مغز و پايه جمجمه وى رسوخ كرده بود بدون شكافتن صورت و جمجمه اش عمل كنند.به گزارش ايرنا، درصورتيكه جراحى متعارف و معمول در مورد اين پسر انجام مى شد بايد صورت وى باز مى شد و زخم زشتى بر روى صورتش باقى مى ماند كه رشد صورت وى را در هنگام بلوغ با مشكل روبرو مى كرد. اما پزشكان اين مركز راهى براى جلوگيرى از بروز اين عواقب مخرب يافتند و قسمت اعظم اين تومور را از طريق بينى اين پسر بيرون كشيدند. همچنين پزشكان در هند مى گويند كه موفق شده اند تا آپانديس هاى متعددى را از طريق دهان بردارند.اين شيوه اى خيره كننده است كه در عين حال تجسم آن اندكى ناخوشايند است.با اين وجود محققان در حال يافتن راه هاى جديدى هستند تا با فرستادن ابزارهاى بلند و باريك از طريق منافذ باز بدن بيمار، بتوانند جراحى كنند و از بريدن پوست و ماهيچه جلوگيرى كنند. اما هنوز درباره اين رويكرد سوال هاى زيادى مطرح است. پزشكان مى گويند با اين روش جراحى، بيمار سريعتر بهبود مى يابد، درد كمترى تحمل مى كند و جاى زخم قابل رويتى روى بدن او بر جاى نمى ماند. همچنين استفاده از اين روش در مغز از لزوم دستكارى بافت ها كه مى تواند عملكرد مغز و چشم را بر هم زند، پيشگيرى مى كند.دكتر ديويد راتنر از بيمارستان عمومى ماساچوست گفت، در برخى جراحى هاى شكمى مانند جراحى هاى روده لازم است كه بيمار يك هفته و يا مدت زمان بيشترى را در خانه سپرى كند تا بهبود يابد. اما با جراحى از طريق استفاده از منافذ طبيعى باز بدن اميد مى رود كه بيماران بتوانند روز بعد به سر كارهاى خود بازگردند. راتنر گفت، جراحى با استفاده از منافذ باز بدن مانند مراجعه به دندانپزشك براى انجام روت كانال است.پزشكان مركز پزشكى دانشگاه پيستبورگ در همان روز كه يك پسر چهار ساله را درمان كردند، مهره هاى گردن يك مرد مسن را از طريق بينى وى عمل كردند. معمولا مى بايست اين عمل از طريق دهان انجام مى شد اما اگر اين عمل از طريق بينى انجام شود، بيمار مى تواند بلافاصله بعد از عمل غذا بخورد و نيازى نيست كه براى خوردن غذا چند روز صبر كند.
تأثير مخرب هالوتان بر روى كبد
ارزيابى آنزيم هاى كبدى پرسنل اتاق عمل در معرض هالوتان بيانگر افزايش آنزيم هاى كبدى در اين افراد با افزايش ساعات كارى و احتمال بروز صدمات كبدى در آنها است. هالوتان به عنوان يك داروى بيهوشى از سال ۱۹۵۱ مورد استفاده قرار گرفته است، ولى به علت جذب خونى اثراتى بر دستگاه هاى مختلف بدن دارد. تحقيقات نشان داده است: بيشتر از يك بار تجويز هالوتان به بيمار ممكن است منجر به ازدياد حساسيت شود. علاوه بر اين ثابت شده است هالوتان ممكن است منجر به نكروز كشنده كبدى و يا مسموميت ساب كلينيكى خفيف كبدى شود كه نتيجه آن تغيير درميزان آمينوترانسفرازها است كه از شاخص هاى بسيار حساس صدمه به كبد است.تصورمى شود در افرادى كه در معرض مداوم هالوتان هستند، تغيير در ميزان آنزيم هاى كبدى از ميزان پايه به مراتب آمارى بالاترى دارد. در همين راستا محققين دانشگاه علوم پزشكى شهيد صدوقى يزد در يك طرح تحقيقاتى آنزيم هاى كبدى پرسنل اتاق عمل در معرض هالوتان را ارزيابى و با گروه شاهد مقايسه كردند. اين پژوهشگران در يك مطالعه از نوع توصيفى - تحليلى و با روش نمونه گيرى تصادفى ساده، ۱۲۰ نفر را به عنوان گروه شاهد و ۱۲۰ نفر پرسنل در معرض هالوتان كه از نظر سنى و جنسى و ديگر فاكتورهاى مداخله گر جور شده بودند را انتخاب كردند.به گزارش ايسنا در ابتدا پرسشنامه اى كه شامل يك سرى خصوصيات دموگرافيك و ديگر فاكتورها بود، تكميل شد و سپس از افراد تحت مطالعه نمونه خون گرفته و ميزان آلانين آمينوترانسفراز آن تعيين شد.
نتايج پژوهش نشان داد كه پرسنل شاغل در اتاق عمل بيمارستان هاى مختلف دانشگاه از نظر ميزانALT تفاوت معنى دارى نداشتند(p.v=0/52) همچنين در گروه هاى در معرض هالوتان و گروه شاهد ميانگين ALT به ترتيب از نظر سن، جنس و سابقه كار يكسان بود.يافته هاى اين تحقيق نشان داد كه افزايش ساعت كار منجر به افزايش ميانگين ALT در گروه مورد شده است و آزمون آمارى نيز اختلاف مشاهده شده را معنى دار نشان داد.همچنين مشخص شد كه ميانگين ميزان ALT در گروه مورد بالاتر از گروه كنترل بود، ولى از حد نرمال بالاتر نبود.
آلزايمر قابل درمان است
بر اساس يك مطالعه، بيمارى هاى مغزى پيش رونده از جمله آلزايمر رامى توان با داروهايى كه موجب بازگرداندن حافظه از دست رفته مى شوند، درمان كرد.به گزارش ايرنا، در اين مطالعه كه در مجله انگليسى نيچر منتشر شده آمده است بكار بردن اصطلاح از دست دادن حافظه در اين موارد بى مسمى است. طبق اين مطالعه كه توسط محققان موسسه فناورى ماساچوست MITانجام شده است، در جريان تجربه هاى آزمايشگاهى مشاهده شد موش هاى مبتلا به اين نوع آسيب مغزى كه در انسان ها معمولا به زوال عقل منجر مى شود، توانستند خاطراتى را كه در جريان شرطى شدن هاى قبلى بدست آورده بودند، بازيابند. در اين مطالعه ديده شد، موش هاى تراريخته يا اصلاح ژنتيكى شده پس از قرار گرفتن تحت يك دوره بازپرورى از طريق تحريك ذهنى، توانستند وظايفى را كه در آستانه آسيب شبكه هاى ويژه عصبى در مغز، فراموش كرده بودند بطور موفقيت آميزى انجام دهند.در آزمايش ديگرى كه در آن از دارو براى درمان استفاده شده بود، نيز نتايج مشابهى بدست آمد. لى- هويى تساى كه اين مطالعه را با همكارى چهار همكار ديگر خود انجام داد، گفت: تضمينى براى عملى بودن چنين فناورى هايى بر روى انسان ها وجود ندارد اما اين مطالعه احتمال بهبود حافظه هاى طولانى مدت را در بيماران مبتلا به برخى اختلالات عصبى مطرح مى كند.
پيروزى در پير و جوان به يك اندازه شادى مى آفريند
056613.jpg
دانشمندان با انجام اسكن هاى مغزى جديد نشان دادند شادى ناشى از پيروزى در دو گروه پير و جوان به يك اندازه است اما جوانان از شكست بسيار بيشتر از افراد مسن وحشت دارند. به گزارش ايرنا، گريگورى لاركين از دانشگاه استانفورد در كاليفرنياى آمريكا و همكارانش، با استفاده از اسكن fMRI واكنش به پيروزى و شكست را در افراد بالاى ۶۵ سال و جوانان ۱۹ تا ۲۷ ساله مقايسه كردند. محققان با مطالعه گزارش شركت كنندگان در اين تحقيق و همچنين بررسى اسكن ها دريافتند، فعاليت مغزى جوانان در هنگام شكست، در نواحى اينسولا و كوديت در مغز كه احساسات را پردازش مى كنند، به مراتب بيشتر از افراد مسن است. اما فعاليت مغز در ناحيه پردازش احساسات در هنگام پيروزى در هر دو گروه و بدون توجه به سن آنها به يك اندازه گزارش شد. بندتو دمارتينو از مركز ول كام تراست تصويربردارى از اعصاب در دانشگاه لندن كه در اين تحقيقات شركت نداشت گفت تجربه كه احساسات منفى را كاهش مى دهد، مى تواند سلامتى را افزايش دهد. وى با اشاره به اينكه داشتن تجربه مى تواند روى تصميم گيرى افراد مسن تر اثر بگذارد، گفت اگر افراد مسن تر دچار احساسات منفى كمترى شوند، اين بدان معناست كه آنان شكست ها را به گونه متفاوتى پردازش مى كنند.
افراد افسرده ۲ برابر بيشتر از ساير مردم به پاركينسون مبتلا مى شوند
محققان در آمريكا اعلام كردند كه ابتلا به افسردگى مى تواند يك نشانه اوليه از بروز بيمارى پاركينسون باشد. به گزارش ايسنا، نتايج مطالعات جديد كه براى پنجاه و نهمين نشست سالانه آكادمى نورولوژى آمريكا ارائه شده نشان مى دهد: افرادى كه براى درمان افسردگى داروى ضد افسردگى مصرف مى كنند، نسبت به افرادى كه از اين داروها استفاده نمى كنند بيشتر در معرض ابتلا به بيمارى پاركينسون هستند. گفتنى است، اين نشست از هفته آينده دربوستون برگزار خواهد شد. اين پژوهش كه در دانشكده بهداشت عمومى هاروارد صورت گرفته نشان مى دهد: افراد افسرده دو برابر بيشتر از ساير مردم به پاركينسون مبتلا مى شوند.
تكنيك جديدى براى حفظ خاطره
056586.jpg
دانشمندان يك تكنيك جديد روانشناسى طراحى كرده اند كه به كمك آن مى توان خاطره صحنه هاى جنايى و جزئيات مشاهدات را در ذهن شاهدان حفظ كرد. به گزارش ايسنا، اين تكنيك كه از سوى دانشمندان دانشگاه «پورت اسموت» طراحى شده شامل يك پرسشنامه كلى است كه بلافاصله پس از حادثه، براى جلوگيرى از تحليل رفتن طبيعى خاطرات در ذهن در اختيار شاهدان قرار مى گيرد. دكتر لورين هوپ طراح تكنيك با عنوان پروژه «خود مصاحبه كننده» است كه بودجه آن از سوى آكادمى انگليس تامين شده است. در اين روش از شاهدان درخواست مى شود كه حداكثر جزئياتى را كه به خاطر مى آورند به خصوص درباره خود حادثه يادداشت كنند. نتايج به دست آمده از اين پروژه نشان داد اطلاعاتى كه به اين روش از شاهدان كسب مى شود ۴۲ درصد دقيق تر از روشهاى متداول است.
تبليغات در خصوص كاربردهاى ليزر گمراه كننده است
056610.jpg
رييس جامعه جراحان ايران گفت: تبليغاتى كه در خصوص مزاياى گسترده ليزر در انواع جراحى توسط برخى افراد انجام مى شود واقعى نيست و گمراه كننده است. ليزر در انواع جراحى ها به آن شكل كه تبليغ مى شود، كاربرد ندارد بلكه تنها در رشته جراحى چشم پزشكى است كه كارايى آن موثرترازسايرروشهاست.وى گفت: ليزر نيز مثل ساير وسايل و تجهيزات پزشكى در اعمال جراحى كاربرد دارد اما محدوده كارى آن خيلى گسترده نيست بنابراين تبليغ زياده از حد آن نوعى عوامفريبى است. برخى تبليغات كه در خصوص كاربرد ليزر درجراحى هاى زيبايى بينى، جراحى استخوان و ساير جراحى انجام مى شود نوعى روش براى جلب توجه مردم است. وى در بخش ديگرى از سخنانش در خصوص تعرفه هاى پزشكى گفت در بحث تعرفه بايد به صورت دوجانبه هم به وضعيت معيشت پزشكان و هم به توانايى اقتصادى مردم توجه كرد. وى در خصوص مشكل تعرفه ها گفت: مشكل مردم در خصوص ناتوانى آنها در پرداخت تعرفه ها را بيمه ها بايد به عهده بگيرند اين در حاليست كه عملكرد بيمه ها كافى نيست و توانايى پوشش مناسب را ندارند.
درمان موثر براى بيمارى هاى قلبى
يك جراح برجسته قلب هندى اعلام كرد موفق به سنتز مولكولهاى آلى جديدى شده است كه به كمك اين مولكول ها مى توان بيماريهاى قلبى را از طريق دانش مهندسى ژنتيك به طور كامل درمان كرد. دانى رام باروا ، جراح معروف و برجسته هندى در اين زمينه اظهار داشت: پس از ۱۰ سال تحقيق، مولكول هاى آلى جديد و شگفت انگيزى از گياهان دارويى خوراكى توليد كرده ام. باروا كه در انگليس فارغ التحصيل شده و بيش از ۲۰ سال در اين كشور فعاليت داشته است، اولين كسى بود كه دريچه قلب مكانيك bileaflet با زيركنيوم طراحى كرد. وى همچنين براى انجام عمل جراحى موفقيت آميز پيوند قلب يك خوك به يك مرد مرده در سال ۱۹۹۷ كه در جامعه پزشكى بحث برانگيز شده بود، شهرت پيدا كرد. اين جراح مى گويد: ابداع وى براى درمان بيماريهاى قلبى عروقى قابل استفاده است. به گزارش ايسنا، وى توضيح داد كه اين بيمارى زمانى بروز مى كند كه آشفتگى بيوشيميايى در بدن انسان رخ مى دهد و با بهبود اين آشفتگى مى توان اين بيمارى را درمان كرد. وى تاكيد كرد كه اين درمان در عين حال با ابزار مكانيكى مانند جراحى باى پس، آنژيوپلاستى و روشهاى ديگر امكان پذير نيست.