نسخه
PDF
شماره ۵۴۹۴ - ۲ دى ۱۳۸۶ - ۱۲ ذيحجه ۱۴۲۸ - ۲۳ دسامبر ۲۰۰۷ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
دنياى رايانه
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
به بهانه سالگرد درگذشت شاعر، نمايشنامه نويس و نويسنده ايرلندى «ساموئل بكت»؛
گرچه در تاريخ ادبيات، ساموئل بكت را نمايشنامه نويس مى دانند ولى او خود را نويسنده رمان مى دانست
محمودرضا اكرامى فر، شاعر و پژوهشگر:
ترانه، شعرى است كه به زبان عامه نزديك تر است و براى اثرگذارى در حيطه عاطفى سروده مى شود، نه عقل
به بهانه سالگرد درگذشت شاعر، نمايشنامه نويس و نويسنده ايرلندى «ساموئل بكت»؛
ياغى گرى در ادبيات مدرن
گرچه در تاريخ ادبيات، ساموئل بكت را نمايشنامه نويس مى دانند ولى او خود را نويسنده رمان مى دانست
078309.jpg
آيينه هنر: بكت، نمايشنامه نويس ايرلندى، دهها سال در پاريس به صورت مهاجر زيست و به زبان فرانسه نوشت. او غير از «اوژن يونسكو»، يكى از نظريه پردازان و پايه گذاران تئاتر آبزورد غرب است. با اشاره به آثار آوانگارد، ولى پوچ نماى وى، گفته مى شود كه نمايشنامه هاى آبزورد او محصول طبيعى و نهايى ادبيات سرمايه دارى غرب در قرن بيست بوده است. در نظر بكت، اين ادبيات، ريشه در فلسفه «انتظار» دارد و چون ادبيات مدرن غرب، حرفى براى محتوايى روشنگرانه ندارند به اين دليل اغلب خود «روايت» موضوع داستان مى گردد. بكت خلاف «اوژن يونسكو» نه از طريق حذف منطق و قانون عليت در ديالوگ، بلكه به دليل غيبت يك وابستگى قابل فهم در متن و ديالوگها با يكديگر، آبزورد بودن زندگى انسان غربى و جهان را نشان مى دهد. كميته جايزه نوبل، دليل اعطاى جايزه به وى در سال ۱۹۶۹را: «اوج هنرى آثارش با تكيه بر موضوع تنهايى انسان مدرن» اعلام كرده بود. رقيب مهم بكت در منفى بافى ادبى، كافكا است. در آثار بكت غير از ديالوگهاى بى معنى و آبزورد، به بازى زبان و واژه ها، اهميت خاصى داده مى شود. نشخوار و تكرار زبانى، وارونه جلوه دادن ساده لوحانه جريان و مفهوم ديالوگها، يكى ديگر از خصوصيات تئاتر آبزورد است. وضعيت سكوت و حتى نفس كشيدن، يك بازى زبانى در متن مى شوند و تنها نشانه اظهار وجود قهرمان داستان. در آثار بكت، انسان هاى مهاجر و تبعيدى بدون رابطه با هم، دركنار يكديگر ايستاده اند، ولى وابستگى خاصى به همديگر ندارند، تنها دليل نزديكى شان، شرايط خاصى است كه آنها در آن قرار گرفته اند. ساموئل بكت، نمايشنامه نويس و داستانسراى ايرلندى، نخستين نمايشنامه نويس مدرن زبان انگليسى است. او خالق شعر، داستان، رمان، درام مقاله و نمايشنامه راديويى نيز هست. وى نمايشنامه هاى خود را آوانگارد به حساب مى آورد. گرچه درتاريخ ادبيات، وى را نمايشنامه نويس مى دانند، ولى او هميشه خود را نويسنده رمان مى دانست. نخستين رمان او «مالوى» در دهه ۳۰ قرن بيست، در طول دوسال، بيش از ۴۲ بار از طريق ناشرين براى چاپ رد شد ولى ساير رمان هاى او در دهه هاى ۵۰ و ۶۰ حامل يك راديكاليته جنجالى شدند. بكت از موضع ادبيات، زوال، انحلال و سقوط زمان در آگاهى انسان هاى بى ريشه و از خود بيگانه را توصيف مى كند. او نه تنها ابتذال و سقوط جامعه بورژوايى را به انتقاد مى كشد بلكه غيرانسانى بودن جامعه را نيز به تصوير مى كشاند. در غالب آثار او انسان ها بى ريشه، تنها و از خود بيگانه و هستى و جهان، پوچ و بى معنى شده اند. ماركسيست ها او را يكى از نمايندگان ادبيات زوال بورژوازى به حساب مى آورند. ادعا مى شود چنانچه حين مطالعه رمان هاى بكت ايجاد بى حوصلگى شود، آن اتفاق را بى حوصلگى خواننده از هستى خود مى دانند. با اين وجود در آثار بكت، تمام كوشش انسان غربى آن است كه در جهانى كه پوچ و بى معنى و آبزورد شده، خود را ثابت كند يا به طريقى اظهار وجود نمايد. پيرامون آثار بكت گفته مى شود كه در آنجا، هنر وسيله اى براى نمايش غيرممكن ها در هنر مى شود و چون بكت در ادبيات مدرن يك نويسنده ياغى است، مى كوشد تا از مرزهاى فرهنگى، زبانى، سبكى، نظرى و غيره بگذرد. منبع و سرچشمه آثار او ريشه در سنت، تاريخ ادبيات، فلسفه، هنر و موسيقى چندين كشور اروپايى از جمله: ايتاليا، ايرلند، انگليس و آلمان دارند. آثار او به دو دليل جهانى هستند. يكى اينكه چون ريشه در ادبيات جهان دارند و دوم اينكه چون براى گسترش ادبيات جهانى نوشته شده اند. چون بكت تحت تأثير شديد جويس، آثارش را به دو زبان انگليسى و فرانسوى نوشته است، منقدين ادبى هر دو كشور، او را از آن خود مى دانند. از آموزگاران بكت، بزرگان رنسانس درام ايرلند مانند: جان سينگ و سين اوكاسى هستند. بكت مى كوشد در آثارش از سادگى و ظرفيت عظيم بازى در زبان انگليسى استفاده كند، گرچه او به تمسخر زبان علمى و فلسفى نيز مى پردازد و تقليد طنزآميزى از درام ارسطويى مى نمايد. در سايت اطلاع رسانى مانى ها از جمله نمايشنامه هاى بكت به «در انتظار گودو»، «پايان بازى»، «روزهاى خوش» و از جمله رمان هاى مشهور او به «مالوى»، «مولونه مى ميرد» و «گمنام» اشاره شده است. او بين سال هاى ۱۹۰۶ تا ۱۹۸۹ زندگى نمود و تا آخرين لحظات عمر در كار ادبى فعال ماند. وى در خانواده اى مرفه در ايرلند به دنيا آمد ولى اجدادش ريشه آلمانى و فرانسوى داشتند. او در دانشگاه در رشته هاى زبان ايتاليايى، زبان فرانسوى و ادبيات مدرن درس خوانده بود.
محمودرضا اكرامى فر، شاعر و پژوهشگر:
ترانه، بيشتر كاركرد تفريحى و عاطفى دارد تا تربيت اجتماعى
ترانه، شعرى است كه به زبان عامه نزديك تر است و براى اثرگذارى در حيطه عاطفى سروده مى شود، نه عقل
078312.jpg
محمودرضا اكرامى فر معتقد است: ترانه هاى امروز ساختگى و كوششى اند. اين شاعر و پژوهشگر در گفتگو با خبرگزارى دانشجويان، عنوان كرد: «ترانه در حيطه ادبيات شفاهى مى گنجد كه در هيچ كجا گردآورى نشده و تنها بخش كمى از آن با روايت هاى متفاوت جمع آورى شده است.» او افزود: «در گذشته همه مردم متناسب با شرايط خود ترانه خلق مى كردند؛ اما در زندگى مدرن امروز با انبوهى از ترانه سرا و ترانه خوان مواجهيم.» اكرامى فر با اشاره به تفاوت ميان ترانه و شعر جدى، گفت: «ترانه، شعرى است كه به زبان عامه نزديك تر است و براى اثرگذارى در حيطه عاطفى سروده مى شود، نه عقل.» وى با بيان اين كه زبان ترانه، زبان غيرمعيار و زبان كوچه و بازار است، گفت: «محتواى ترانه جز در موارد خاص عميق نيست و بيشتر در حيطه عاطفى است و كاركرد وقت گذارى و تفريحى دارد.» اين شاعر به مقايسه كاركرد شعر و ترانه پرداخت و تصريح كرد: «شعر كاركرد هوشيارى و بيداركننده دارد و حيطه اثرگذارى آن با توجه به ايهام و ابهام موجود در شعر، علاوه بر احساسات و تخيل، عقلانيت و عقل را نيز دربر مى گيرد. همچنين زبان شعر، زبان خواص و زبانى فخيم تر از زبان ترانه است.» اكرامى فر با اشاره به جايگاه ترانه در ادبيات اجتماعى، گفت: «در حال حاضر اشكالاتى در تعريف ترانه داريم و آنچه از ترانه تعريف مى شود، در بسيارى از موارد تصنيف و سرود را نيز دربر مى گيرد و اگر اين كاركرد را براى ترانه قبول كنيم، ترانه كاركرد اجتماعى، آگاهى بخشى، تربيت بخشى و عاطفى خواهد داشت.» اين پژوهشگر افزود: «امروزه يك عده جديد آمده اند كه نمى خواهند ترانه را از سرود و تصنيف جدا كنند. به هر حال ترانه بيش از آن كه كاركرد آگاهى بخشى و تربيت اجتماعى و آموزشى داشته باشد، كاركرد تفريحى و عاطفى دارد.» اكرامى فر به پيوند ميان آهنگ و ترانه اشاره كرد و افزود: «بين شعر و آهنگ بايد يك هماهنگى عميق وجود داشته باشد؛ چون هر شعرى مفهومى دارد و آهنگ مخصوص به خود را مى طلبد. اگر شعر محزون است، آهنگ بايد محزون باشد و اگر حماسى است، آهنگ بايد اوج بگيرد.» او در ادامه تصريح كرد: «متأسفانه بعضى از ترانه خوان هاى ما بدون توجه به معنا، آهنگ مى سازند؛ اما در گذشته اصل ترانه اين گونه بود كه اول شعر را مى سرودند و شعر را با آهنگ مى خواندند.» اين پژوهشگر با انتقاد از كم توجهى به ترانه، عنوان كرد: «در جامعه ما به كسى كه شعر را مى خواند، بيشتر از ترانه سرا بهاى اجتماعى و اقتصادى مى دهند؛ يعنى به انتقال دهنده بيشتر از خالق بها داده مى شود و به همين دليل بيشتر ترانه هاى موجود معمولاً ساختگى و كوششى اند، نه جوششى.» او همچنين گفت: «ما از طريق كلمات، ارتباط كلامى ايجاد مى كنيم و ارتباطى كه از طريق آهنگ برقرار مى شود، احساس برانگيز است. درواقع آهنگ تنها احساس را تحت تأثير قرار مى دهد و زمانى كه كلمه مى آيد، عقل را مورد توجه قرار مى دهد.»
برگزارى جايزه نويسنده جوان فرانسه زبان ۲۰۰۸
078315.jpg
وزارت امور خارجه فرانسه «جايزه نويسنده جوان فرانسه زبان ۲۰۰۸» را با همكارى وزارت فرهنگ و ارتباطات فرانسه و سازمان بين المللى فرانسه زبانان برگزار مى كند. به گزارش ايبنا، مخاطبان اين مسابقه، نويسندگان جوان غير فرانسوى اند كه در فاصله زمانى ۱۵ ژانويه ۱۹۸۱ و ۱۵ ژانويه ۱۹۹۳متولد شده اند. اين مسابقه ساليانه در ميان جوانان غير فرانسوى زبان دنيا برگزار مى شود و جايزه سال ۲۰۰۸ خود را به اثرى تخيلى كه به نثر(داستان كوتاه، حكايت و قصه) نوشته شده باشد، اهدا مى كند. متون برنده در ماه مارس ۲۰۰۹ در انتشارات «بوشه-شاسل» چاپ خواهند شد و علاوه بر آن جوايزى چون؛ سرى كتاب و دوره آموزشى نيز به آنها اهدا مى شود. بر اساس مقررات اين مسابقه متن هاى ارسالى به اين جايزه به هيچ هيأت داورى ادبى و هيچ رسانه گروهى ديگرى ارسال نخواهد شد. برندگان پيشين، به استثناى برندگان جايزه اول، مى توانند در صورت دارا بودن شرايط سنى لازم، مجددا داوطلب شركت در اين مسابقه شوند. هر داوطلب نيز مجاز به ارسال يك متن است. علاقه مندان مى توانند آثار خود را تا تاريخ ۱۵ ژانويه ۲۰۰۸ به نشانى: pje@pjef.net ارسال نمايند.
چراغ كم سوى تئاتر در تماشاخانه هاى تهران
تالارهاى نمايشى تهران با اجراى هفت نمايش فعاليت خود را در هفته جديد پى مى گيرند. تالار «هنر» با اجراى نمايش عروسكى «ماهى» و « خوب و عزيزى ايران زيبا » فعاليت خود را ادامه مى دهد. «خوب و عزيزى ايران زيبا » به نويسندگى حسن دولت آبادى و كارگردانى حسن دادشكر ساعت ۱۷:۳۰ و نمايش عروسكى « ماهى » به كارگردانى محسن ايمانخوانى ساعت ۱۸:۴۵ در اين تالار اجرا دارند.به گزارش ايسنا،تالار مولوى هم ميزبان اجراى نمايش هاى «كاريزما» با كارگردانى پگاه طبسى نژاد در ساعت ۱۷:۳۰ و نمايش « يك سمفونى ناكوك» در تالار اصلى به كارگردانى آتيلا پسيانى در ساعت ۲۰ است و تالار كوچك مولوى نيز ميزبان اجراى نمايش « شارل دوگل » به كارگردانى عبدالحسين لاله در ساعت ۱۸:۳۰ است. اما خانه نمايش اداره تئاتر اين هفته ميزبان نمايش «خون تو را جنون پدر بر زمين ريخت» به نويسندگى و كارگردانى سيروس همتى در ساعت ۱۸:۳۰ شده است و فرهنگسراى نياوران هم همچنان ميزبان نمايش عروسكى «كنسرت حشرات» با كارگردانى مريم سعادت در ساعت ۱۷:۳۰ است.
به تماشاى ۲ نمايش عجيب از «بكت» در جشنواره تئاتر دانشگاهى
078348.jpg
على اكبر عليزاد دو نمايشنامه كوتاه از «ساموئل بكت» را براى اجرا در بخش اساتيد جشنواره تئاتر دانشگاهى آماده مى كند. اين مدرس دانشگاه به ايسنا، گفت: «نمايشنامه هاى فاجعه و صداى پا از آثار جديد و كوتاه بكت است كه تصميم دارم آن ها را همراه با گروه دانشجويانم كه از دوسال پيش با يكديگر كار مى كنيم، اجرا كنم.» به گفته او هر دو نمايشنامه جزء آثار دشوار ساموئل بكت هستند و نمايشنامه «صداى پا» درباره رابطه يك مادر و دختر است كه داستان مشخصى ندارد و با حال و هواى «گروتسك» نوشته شده است. عليزاد درباره نمايشنامه «فاجعه» هم توضيح داد: «اين نمايشنامه درباره يك كارگردان و دستيارش است كه ماجرايى ميان آن ها و بازيگرانشان كه روى صحنه حرف نمى زند،  شكل مى گيرد.» وى ادامه داد: «هر دو نمايشنامه جزء آثار عجيب بكت هستند كه بسيار علاقه مند به اجراى آن ها هستم و از آن جا كه نمايشنامه پيشنهادى ام در بخش چشم انداز جشنواره تئاتر فجر رد شد، تصميم گرفتم بر اين دو نمايشنامه تمركز كنم تا به شكل مطلوبى آماده اجرا شوند.»
بيان شرح حال مولانا توسط هنرمند فرانسوى در شهر كتاب
078354.jpg
ژان كلود كارير، كارگردان و فيلمنامه نويس فرانسوى و برنده جايزه اسكار، سه شنبه در شهر كتاب، درباره كتاب «عارف جان سوخته» به سخنرانى مى پردازد و بازتاب انديشه هاى مولانا در فرانسه را تشريح خواهد كرد. به گزارش خبرگزارى كتاب، ژان كلود كارير، فيلمنامه نويس و كارگردان فرانسوى و نويسنده فيلمنامه هايى چون «بار هستى» (اقتباس از رمانى به همين نام، اثر ميلان كوندرا)،سه شنبه ۴ دى، ساعت ،۱۷ در نشست هفتگى شهر كتاب سخنرانى مى كند. اين نشست به نقد كتاب «عارف جان سوخته» كه شرح حالى از مولانا شاعر و اديب ايرانى است،اختصاص دارد. «عارف جان سوخته» توسط نهال تجدد، (همسر ايرانى الاصل كارير) و به زبان فرانسوى تأليف شده و اخيرا با ترجمه مهستى بحرينى، توسط انتشارات نيلوفر به بازار كتاب ايران عرضه شده است. علاوه بر كارير، نهال تجدد (مؤلف كتاب)، مهستى بحرينى (مترجم كتاب)، پيروز سيار نيز در اين نشست حضور دارند. برخى از افتخارات هنرى اين نويسنده ۷۶ ساله عبارتند از: برنده جايزه اسكار بهترين فيلم كوتاه براى فيلم «جشن يادگارى» (۱۹۶۳)، دو بار نامزدى اسكار بهترين فيلمنامه اقتباسى براى فيلم هاى «بار هستى» (۱۹۸۸) و... جلسه نقد كتاب «عارف جان سوخته»، در زمان ياد شده و در سالن كنفرانس شهر كتاب مركزى برگزار مى شود. شهر كتاب مركزى، در تقاطع خيابان زرتشت شرقى و حافظ شمالى واقع شده است.
برپايى نمايشگاهى استثنايى در موزه ناپلئون
موزه ناپلئون در شهر«تورگائوى» كشور سوئيس از ۲۰ آوريل ۲۰۰۸ شاهد برگزارى يك نمايشگاه استثنايى درخصوص اين سياستمدار شهير فرانسوى است. به گزارش باشگاه خبرنگاران، ناپلئون از سال ۱۸۱۵ ميلادى تا ۱۸۳۸ در قصر«آرنن برگ» مى زيسته كه اين مكان بعدها به موزه وى تبديل شده است. براساس اين گزارش، موزه مذكور از سال ۱۹۰۶ رسميت يافت در برگيرنده آثار شخصى و متعلقات اين سياستمدار برجسته است كه سالانه چهار هزار نفر از آن بازديد مى كنند. گفتنى است، اين نمايشگاه مقارن با دويستمين سال تولد ناپلئون برگزار مى شود و تا ۱۲ اكتبر ادامه دارد.
تأسيس پاركى در تركيه براى بزرگداشت مولوى
078291.jpg
دولت تركيه بر آن است تا در اين كشور يك پارك بازى و شادى مخصوص كودكان به نام مولانا، شاعر نامدار پارسى گوى تأسيس كند. به گزارش مهر، اين پارك كه «اوشاق بلديسى» يا شهربازى و شادى كودك ناميده مى شود قرار است در شهر يويك در تركيه ساخته شود و انتظار مى رود كه اقبال عمومى كودكان را براى خود جلب كند. تاكنون يادبودهاى زيادى از مولانا اين شاعر پر آوازه ايرانى در اين كشور ساخته شده است، اما تأسيس پارك كودكان با ويژگيهاى خاص خود براى اولين بار است كه به نام مولوى برنامه ريزى مى شود.
سخنرانى كارشناسان موسيقى در حاشيه برپايى جشنواره موسيقى فجر
078333.jpg
آيينه هنر: امروز در سومين روز از بيست وسومين جشنواره بين المللى موسيقى فجر «ون در ليندن» از هلند درباره «ارتباط موسيقى دوره رنسانس و باروك با موسيقى خاورميانه» سخنرانى خواهد كرد. همچنين در چهارمين روز از جشنواره موسيقى فجر «ارفع اطرايى» از رديف موسيقى از نگاهى ديگر مى گويد. ۵ و ۶ دى ماه خانه هنرمندان ميزبان سخنرانى «هما سادات افسرى» در موضوع «زيباشناسى موسيقى در ادوار موسيقايى» و «على زاده محمدى» درباره «ويژگى هاى روانشناختى و درمانى موسيقى قومى و سنتى در ايران» خواهد بود. «خشايار اعتمادى» ۶ دى با موضوع «موسيقى پاپ ديروز، امروز، فردا» و ۷ دى ماه «منصوره ثابت زاده» درباره «مشابهات موسيقى ايران و تاجيكستان» سخن خواهد گفت. بخش سخنرانى بيست و سومين جشنواره بين المللى موسيقى فجر هر روز تا ۷ دى ماه ساعت ۳۰/۱۸ در خانه هنرمندان ايران برگزارمى شود.
اجراى ملاقات بانوى سالخورده در جشنواره تئاتر فجر
078357.jpg
حميد سمندريان كه اين روزها سرگرم آماده سازى نمايش «ملاقات بانوى سالخورده» است، اين نمايش را در آخرين روز جشنواره تئاتر فجر اجرا مى كند. به گزارش خبرگزارى دانشجويان، اين نمايش روز ۹ دى ماه در تالار اصلى تئاتر شهر به صحنه مى رود و تا هنگام برگزارى جشنواره اجرا خواهد داشت و همزمان با برگزارى بيست و ششمين جشنواره تئاتر فجر اجراى اين نمايش متوقف مى شود، اما در آخرين روز جشنواره نمايش دوباره به صحنه مى رود و اجراهاى خود را تا اسفندماه پى مى گيرد. براساس اين گزارش، در حال حاضر گروه اجرايى اين نمايش در طبقه هفتم تالار وحدت تمرينات خود را انجام مى دهند، اما قرار است از اوايل دى ماه در تالار اصلى مستقر شوند. بر همين اساس، خسرو خورشيدى، طراح صحنه نمايش نيز از اوايل دى ماه كار نصب دكور را در تالار اصلى آغاز مى كند.