«پيمان صلح ديتون بين رهبران بوسنياك (مسلمانان بوسنيايى)، صرب ها و گروه هاى كروات در بوسنى وهرزه گوين، منعقد شد و رسماً به جنگ داخلى سه ساله در آن كشور پايان داد. اين توافقنامه در تاريخ ۲۱ نوامبر ۱۹۹۵ در ديتون واقع در ايالت اوهايو آمريكا ارائه و در چهاردهم دسامبر همان سال در پاريس به امضا رسيد. اين پيمان براى تضمين يك صلح دائم در بوسنى و هرزه گوين و زمينه سازى براى اتحاد مجدد جوامع نژادى جدا شده اين كشور، طراحى شد.»
«اتفاقات قبل از پيمان ديتون»
جنگ يوگوسلاوى در اوايل دهه ،۱۹۹۰ پس از آن شروع شد كه فدراسيون يوگسلاوى (متشكل از بوسنى وهرزه گوين، كرواسى، مقدونيه، مونته نگرو، صربستان و اسلونى) از هم پاشيد. صرب ها پس از آنكه جمهورى هاى كرواسى و بوسنى استقلال خود را از يوگسلاوى اعلام كردند در ژوئن ۱۹۹۱ عليه كرواسى و در آوريل ۱۹۹۲ عليه بوسنى جنگ هاى مسلحانه به راه انداختند.صرب ها كه نمى خواستند از مناطق تحت كنترل خود در يوگسلاوى عقب بكشند،  براى ايجاد مناطق جدايى طلب تحت كنترل خود در كرواسى و بوسنى مى جنگيدند. جدايى طلبان صرب از حمايت نظامى اسلوبودان ميلوسويچ، رهبر جمهورى صربستان برخوردار بودند. در همين دوران كروات ها و بوسنيايى ها در بوسنى يك جنگ خونين بر سر قلمرو خود را آغاز كردند. جنگ در كرواسى تا ژانويه ۱۹۹۲ (زمانيكه آتش بس بى قيد و شرط به حصول يك صلح شكننده بين دولت  كرواسى و صرب ها انجاميد) طول كشيد. جنگ بين كروات ها و بوسنيايى ها با امضاى توافقنامه واشنگتن در مارس ۱۹۹۴ كه به ايجاد فدراسيون بوسنى- كرواسى انجاميد، متوقف شد. اما به رغم تلاش هاى بين المللى براى حصول يك آتش بس دائم، جنگ بين نيروهاى كروات- بوسنيايى با صرب ها ادامه يافت.به گزارش ايسنا، در تابستان ۱۹۹۵ شرايط به ضرر صرب ها رقم خورد به طورى كه نيروهاى بوسنيايى و كروات برخى از قلمروهاى تحت سلطه صرب ها در بوسنى را پس گرفتند. در همين دوران، آمريكا و سازمان پيمان آتلانتيك شمال (ناتو) تلاش هاى ستيزه جويانه اى را براى پايان دادن به اين جنگ شروع كردند. در ماه نوامبر ۱۹۹۵ عليا عزت بگويچ رئيس جمهور بوسنى، اسلوبودان ميلوسويچ، رئيس جمهور صربستان، فرانجو توجمان؛ رئيس جمهور كرواسى و نمايندگان آمريكا، انگليس، فرانسه، آلمان،ايتاليا، روسيه و اتحاديه اروپا در پايگاه نيروى هوايى رايت - پترسون در حومه ديتون واقع در ايالت اهايو ديدار كردند. چند هفته بعد، عزت بگويچ، ميلوسويچ و توجمان توافقنامه صلح جامعى را ارائه كردند كه به پيمان صلح ديتون معروف شد. اين پيمان به طور رسمى در چهاردهم دسامبر ۱۹۹۵ در پاريس به امضا رسيد.
«شروط پيمان صلح ديتون»
سه طرف درگير در پيمان ديتون سعى كردند تا به طرق مختلف از شروط اين پيمان و پايان جنگ بوسنى به نفع خود بهره بردارى كنند. بوسنيايى ها معتقد بودند كه پس از لغو تحريم هاى سازمان ملل كه در اوايل دهه ۱۹۹۰ عليه جمهورى هاى يوگسلاوى تحميل شدند، آنها كمك اقتصادى و نظامى قابل توجهى دريافت خواهند كرد. ارزيابى صرب ها نيزاينگونه بود كه پايان جنگ، باعث جلوگيرى از لطمات ارضى بيشتر از سوى نيروهاى كروات و بوسنيايى و مشروعيت تجزيه كشور خواهد شد. همچنين كروات ها به فكر كمك اقتصادى و الحاق بيشتر كرواسى به اروپاى غربى وافزايش سهم كرواسى از قلمرو بوسنى نسبت به آنچه بر اساس سهم كروات ها از جمعيت بوسنى تعيين شده،بودند. پيمان ديتون به طور خاص شامل شروط نظامى، سياسى و اجتماعى بود. در بعد نظامى، بر اساس اين پيمان، گروه هاى مبارز بوسنيايى موظف به عقب بردن نيروهاى خود به پشت خط آتش بس و مناطق غير نظامى حائل شدند. در ژانويه ۱۹۹۶ ناتو يك نيروى اجرايى (IFOR) را با يك مجوز يك ساله به منظور نظارت روى آتش بس در بوسنى مستقر كرد. نيروهاى اجرايى در زمان اوج خود شامل حدود ۶۰ هزار سرباز از بيش از ۲۰ كشور بودند. حدود ۲۰ هزار تن از اين سربازان آمريكايى و تعداد زيادى از آنها از كشورهاى فرانسه وانگليس بودند.در ژانويه ۱۹۹۷ ناتو يك نيروى جديد برقرار كننده ثبات(SFOR) را جانشين نيروهاى IFOR كرد و تعداد اين سربازان را به نيم كاهش داد. اگر چه رهبران ناتو در تابستان ۱۹۹۸ قصد داشتند تعداد سربازان را به ميزان بيشترى كاهش دهند ولى انتظار مى رفت اين مأموريت تا زمان نامشخصى ادامه پيدا كند. از منظر سياسى، هدف از انعقاد پيمان ديتون تضمين باقى ماندن بوسنى به عنوان يك كشور متشكل از دو گروه يعنى فدراسيون بوسنى - كرواسى كه نام رسمى آن فدراسيون بوسنى هرزه گوين بود و جمهورى صربستان بود. قرار بود فدراسيون بوسنى - كرواسى ۵۱ درصد خاك بوسنى و جمهورى صربستان ۴۹ درصد آنرا در اختيار داشته باشند. اين توافقنامه خطوط كلى يك قانون اساسى ملى جديد براى تعيين نوع روابط بين بوسنيايى ها،  صرب ها و كروات ها را ترسيم كرد. در اين پيمان نهادهاى فدرال كه نمايندگى تمام سه مليت را بر عهده داشتند (شامل يك رياست جمهورى جمعى و يك مجلس قانونگذارى مركزى كه هر سه گروه در آن سهم داشتند) در نظر گرفته شدند. در اين پيمان همچنين ساختارهاى دولتى جداگانه براى فدراسيون بر اساس بوسنى - كرواسى و جمهورى صربستان تعيين شده بود. بر اساس پيمان ديتون همچنين انتخابات بايد تا تاريخ سپتامبر ۱۹۹۶در سرتاسر كشور انجام مى شد. از بعد اجتماعى پيمان ديتون شامل شروطى در خصوص كمك هاى بشردوستانه، بازسازى اقتصادى و ارتقاء حقوق بشر بود. بر اساس برخى از اين شروط تمام شهروندان مى بايست از حق رفت وآمد در سرتاسر كشور و پناهندگان بايد از حق بازگشت به زادگاه خود برخوردار مى شدند. سازمان ملل يك نماينده ويژه  را براى تسهيل اجراى جنبه هاى اجتماعى پيمان ديتون منصوب كرد.
«تأثيرگذارى»
اگرچه پيمان ديتون با هدف تضمين اتحاد كشور بوسنى منعقد شد، رهبران بوسنيايى و صرب اهداف اختلاف برانگيزى در اين خصوص داشتند. در حاليكه رهبران بوسنيايى اين پيمان را يك تضمين براى الحاق مجدد بوسنى به دولت مركزى مى دانستند، رهبران صرب اين توافقنامه را يك مانع بر سر راه ايجاد دو كشور جدا در داخل بوسنى مى دانستند. موضع كروات ها چيزى ما بين اين دو موضع بود به طورى كه بخش حاكم در دولت كرواسى احتمال تقسيم بندى بوسنى در طول مرزهاى قومى را رد نكرد. تمام سه طرف پيمان ديتون، بخش هاى نظامى آنرا اجرا مى كردند، اما تبعيت از ابعاد اجتماعى و سياسى اين پيمان مشكل سازتر از بقيه بود. نيروهاى ناتو نتوانستند امنيت راههاى تردد شهروندان در كشور را تضمين كنند و صرب ها و كروات هاى ملى گرا در برابر ادغام مجدد جوامع تجزيه شده مقاومت كردند. احزاب ملى گرا در تك تك انتخابات سال ۱۹۹۶ در بوسنى قدرت خود را در برابر احزابى كه مواضع ليبرال، چند قومى ودموكراتيك داشتند، حفظ كردند. اين موفقيت احزاب ملى گرا، ظهور دموكراسى اجتماعى در بوسنى را تضعيف و به تثبيت اختلافات قومى كمك كرد. سرانجام اگرچه بر اساس شروط پيمان ديتون، رهبران بوسنى، كرواسى و صربستان مى بايست با دادگاه بين المللى جنايات يوگسلاوى سابق (ICTY ) كه براى پيگرد جنايتكاران جنگى تأسيس شد، همكارى مى كردند، ولى اين رهبران به ميزان ناچيزى اين كار را انجام دادند. به رغم فشار بين المللى براى دستگيرى بسيارى از مظنونين جنايت هاى جنگى، اين افراد در آغاز دستگير نشدند. در سال ،۲۰۰۱ اسلوبودان ميلوسويچ رئيس جمهور سابق صربستان و برجسته ترين جنايتكار جنگى به منظور محاكمه شدن در خصوص ۶۰ فقره اتهام جنايت جنگى، جنايت عليه بشريت و نسل كشى به دادگاه ICTY تحويل داده شد. محاكمه ميلوسويچ در سال ۲۰۰۲ آغاز شد ولى وى در مارس ۲۰۰۶ قبل از آنكه محاكمه اش به اتمام برسد، مرد. ICTY همچنين بيش از ۱۶۰ تن را به جرم نقض جدى قوانين بين المللى بشردوستانه در يوگسلاوى سابق تحت پيگرد قرار داد.

ولاديمير پوتين، رئيس جمهور روسيه مخالفان سياست خود را كه از غرب حمايت و پشتيبانى مى شوند به شغال هايى تشبيه كرده است كه دشمنان داخلى و خارجى روسيه مى خواهند اين كشور را با كمك اين عوامل سر سپرده ضعيف تر نمايند. پوتين با چنين سخنانى در يك ميدان ورزشى در شهر مسكو در برابر گروه هاى جوانان حاضر شد و از آنها تقاضا كرد كه براى پيروزى وى و حزب روسيه واحد در انتخابات پارلمانى كه ۲ دسامبر برگزار مى شود حضور فعال داشته باشند. به گزارش ايراس، پوتين در اين سخنرانى گفت: متأسفانه در داخل اين كشور افرادى پيدا مى شوند كه در اطراف سفارتخانه خارجى و نمايندگى هاى ديپلماسى خارجى چون شغال چرخ مى زنند و در عوض كمك به مردم خود به پشتيبانى و كمك حكومت هاى خارجى اميد مى بندند. پوتين افزود كه براى حمايت از سياست امروزه دولت روسيه، پيروزى حزب «روسيه واحد» امرى حياتى و واجب بايد تلقى شود. در همين حال منتقدين كرملين مى گويند: پشتيبانى اكثر مردم از پوتين و حزب روسيه واحد و در عين حال شيوه شديد الحن رهبرى و تمايل و خودكامگى باعث آن مى شود كه بعد از انتخابات در روسيه رژيم تك حزبى نظير شوروى حكمفرما گردد. يكى از معروفترين مخالفين پوتين گرى گاسپارو ف، چندى پيش در صحبت با خبرنگاران بر اين سخنان تأكيد كرده و گفت: در دوران رياست جمهورى پوتين، دولت روسيه به تدريج خراب شد. امروز همه بخش هاى سرمايه دارى و توليد كننده مهم و فعاليت هاى پر سود و منفعت اقتصادى از ساختار هاى دولتى به شركت هاى معروف خصوصى همچون گاز پروم و روس نيفت تبديل شده است.
گرى گاسپاروف يكى از فعالترين مخالفان دولت فعلى روسيه است كه بواسطه انتقاد هاى شديد خود از سياست هاى كرملين نتوانست به انتخابات راه پيدا كند. تحليلگران جناح هاى مخالف صحبت هاى پيش از انتخابات ولاديمير پوتين را در برابر جوان ها شبيه سخنرانى هاى رهبران شوروى ارزيابى مى كنند كه در اصل بى بنياد است. اين در حالى بود كه سخنرانى پوتين در جمع جوانان روسيه كه در استاديوم ورزشى شهر مسكو برگزار شد از طريق شبكه اول تلويزيون روسيه پخش شد و در واقع رئيس جمهور روسيه در اين سخنرانى حرف جديد نزد و صحبت هاى او نسبت به غرب باز هم گفته شده بود و در گذشته هم برخى از گروه ها را در دشمنى با ملت روسيه متهم كرده بود، ولى تفاوت در سخنرانى اخير پوتين را بايد در لحن او ديد كه اين بار به مراتب شديد تر از گذشته بود و موضوع سخنان اش مشخص تر بود. با وجود شباهت سخنرانى او با سخنرانى هاى استالين در دوران شوروى و يا هيتلر در آلمان، وى امكان استفاده از حربه تعقيب مخالفان و منتقدانى را كه اين رهبران طى دوران ديكتاتورى خود در اختيار داشتند، در دست ندارد. مخالفان پوتين مى گويند: حكومت پوتين نمى تواند همه مردم را بصورت دسته جمعى از كار بركنار كند زيرا شمار زياد مردم در بخش هايى فعاليت دارند كه بطور مستقل به حكومت وابسته نيست. حكومت پوتين امكان ندارد مردم را دسته جمعى به زندان ها روانه كند. رژيم پوتين نمى تواند به مردم، مانند رژيم هاى توتاليترى دوران شوروى فشار بياورد. زيرا حكومت مى خواهد از گذشته نيرو بگيرد، اما در پس پرده اين انرژى، يك خلاء كامل هويدا است. اما با وجود اين گروه هاى مخالف پوتين، اكثريت مردم در سراسر روسيه، از وى پشتيبانى مى كنند و اين معروفيت و محبوبيت گاهى در ساير قلمرو هاى جمهورى هاى ديگر شوروى نيز ديده مى شود و در حال افزايش است.
دليل اين محبوبيت و علاقمندى به پوتين چيست ؟ بايد توجه داشت كه بعد از فروپاشى شوروى، اكثر جمهورى هاى عضو اين اتحاد با خرابى ها و محروميت هاى زيادى رو به رو شدند و دوران پوتين فرصت هاى بيشترى براى بهبود اوضاع و جبران خرابى در ميان آنها بوجود آمد. شايد براى مردم حوزه شوروى فرق ندارد كه اين يا آن رژيم سياسى از كدام ايدئولوژى بهره مى گيرد بلكه براى آنها ثبات و اعتدال خيلى مهمتر از بسيارى چيز هاى ديگر است. اما وقتى حكومت كوشش مى كند با مردم بازى كند توازن از بين مى رود. چنين مردم فريبى مدت زيادى دوام نمى يابد. خود همين جوانان و بخش ديگر مردم روسيه از پوتين انتظار عمل دارند، اما منتقدين او معتقدند عمل به اين قول ها از واقعيت دور است. ولاديمير پوتين كه زمان رياست جمهورى اش در ماه مارس سال ۲۰۰۸ به اتمام مى رسد، در انتخابات پارلمانى روسيه در صدر فهرست حزب روسيه واحد قرار خواهد گرفت. با در نظر گرفتن اين كه طبق قانون اساسى روسيه پوتين نمى تواند براى بار سوم در انتخابات روسيه مدعى كرسى رياست جمهورى شود، تحليلگران بر اين باورند كه توسط پارلمان، وى مى تواند نفوذ زياد خود را در سياست كشور حفظ كند. برخى از كارشناسان احتمال مى دهند كه پوتين مقام نخست وزيرى روسيه را كسب خواهد كرد. بدين طريق باز اين پوتين است كه كشتى روسيه را هدايت مى كند، امرى كه خواست اكثريت مردم روسيه است.