«دولت جورج بوش در يك انتقال نيرو كه معانى بسيارى دارد در تلاش براى تجديد قوا در مبارزه خود عليه تروريسم در افغانستان است. آمريكا همچنين در حال تمركز مجدد روى پاكستان (جايى كه القاعده احيا شده يك خطر تازه محسوب مى شود) است.» به گزارش ايسنا خبرگزارى آسوشيتدپرس در گزارشى نوشته است: «شرايط موجود در افغانستان به طور روز افزونى حاكى از اين است كه سازمان ملل با خطر مشكلات بيشتر در اين كشور مواجه است و موفقيت در افغانستان به جلوگيرى از افتادن پاكستان به ورطه اغتشاش و آشوب بستگى دارد. برخى فرماندهان ارشد ارتش آمريكا به طور خصوصى گفته اند كه مناطق قبيله نشين پاكستان در مركز نبرد عليه افراط گرايى قرار دارند به طوريكه مبارزه در اين مناطق حتى از عراق و افغانستان نيز شديدتر است. اين مناطق مرزى پاكستان در شرق افغانستان پناهگاه امن نيروهاى القاعده و طالبان براى سازماندهى و تجهيز مجدد هستند. اين نظريه ممكن است دستكم تا حدودى باعث تشريح علت ابراز نگرانى روز افزون دولت آمريكا باشد. رابرت گيتس وزير دفاع آمريكا، در كنفرانس مطبوعاتى پنتاگون در هفته گذشته گفت: اگر چه آمريكا به حق دولت پاكستان براى تصميم گيرى درباره اقدامات مورد نياز در شكست دادن افراطيون در خاك خود احترام مى گذارد، ولى دلايلى وجود دارد كه ما نگران باشيم كه القاعده از يك تهديد داخلى براى پاكستان فراتر است. پنتاگون مى گويد كه نيروهايش در پاكستان كمتر از ۱۰۰ تن هستند كه شامل پرسنل آموزش دهنده سربازان شبه نظامى پاكستان در استان سرحد شمال غربى (استان غربى پاكستان در مرز افغان) است.» اين گزارش مى افزايد: «ارتش آمريكا براى تعقيب و جستجوى اسامه بن لادن، رهبر القاعده و ديگر رهبران برجسته اين گروه كه گمان مى رود در نواحى مرزى افغانستان پنهان شده باشند، از ديگر ابزارها نظير تجسس هوايى به وسيله هواپيماهاى بدون سرنشين استفاده كرده است. نيروهاى زمينى در نواحى مرزى در خاك افغانستان نيز گاهى اوقات مواضع طالبان و القاعده در طول مرز را هدف قرار مى دهند و مقامات آمريكايى گفته اند كه نيروهاى عملياتى ويژه تحت شرايط مترصد حمله به نواحى مرزى هستند.  مقامات دولت آمريكا گفته اند، اگر دولت پاكستان خواستار همكارى بيشتر شود نيروهاى بيشترى از جمله تعداد كمى سرباز رزمى را به منطقه اعزام خواهند كرد. اما مشخص نيست كه آيا سربازان جنگى آمريكا به تعداد قابل توجه وارد خاك پاكستان خواهند شد يا خير. پرويز مشرف، رئيس جمهور پاكستان، گفت كه كشورش مخالف حضور هرگونه نيروى خارجى در خاك خود است. وى افزود: مردم اجازه چنين امرى را نخواهند داد و با آن مخالفت خواهند كرد. مشرف گفت: آمريكا بايد در عوض نيروهاى جنگى خود در افغانستان را تقويت كند.» آسوشيتدپرس گزارش كرده است: «يك مقام بلند پايه آمريكايى گفته است كه دو مقام اطلاعاتى بلند پايه آمريكا در اوايل ژانويه به منظور گرفتن مجوز از مشرف براى حضور گسترده تر نيروهاى آمريكايى در جستجو و پيدا كردن نيروهاى القاعده و ديگر شبه نظاميان فعال در مناطق قبيله اى به پاكستان سفر كردند. گفته مى شود كه مشرف در اين ديدار به توسعه حضور آمريكا در پاكستان چه از طريق مأموريت هاى سيا و چه از طريق عمليات هاى مشترك با نيروهاى پاكستانى بى اعتنايى كرده است. تعداد نيروهاى آمريكايى در افغانستان طى دو سال گذشته از حدود ۲۰ هزار نيرو به ۲۸ هزار تن در حال حاضر رسيده است. اين نقطه اوج جنگ افغانستان از زمان شروع در سال ۲۰۰۱ است. در فصل بهار امسال نيز با اعزام نيروهاى كمكى تفنگدار دريايى به افغانستان تعداد نيروهاى مستقر در اين كشور ۳۲۰۰ تن افزايش خواهد يافت. از اين تعداد ۲۲۰۰ تن به نيروهاى تحت امر ناتو در جنوب افغانستان اضافه خواهند شد. اشلى تليس، عضو بلند پايه مؤسسه خيريه صلح بين المللى موسوم به كارنگى گفت: هم اكنون اعمال فشار زيادى از سوى جامعه بين المللى براى پيدا كردن راه حلى براى مشكل افغانستان وجود دارد زيرا اين نگرانى وجود دارد كه اين ناآرامى ها سريعا به جنوب كشيده شود. مشاور سابق نيكلاس برنز معاون وزير خارجه آمريكا در امور سياسى، گفت: ما تا كنون جنگ را نباخته ايم ولى ممكن است در اين مسير قرار بگيريم. وى شديدا خواستار تقويت حضور نظامى آمريكا در جنوب افغانستان شد. اكثريت گسترده سربازان مستقر شده آمريكا هنوز در عراق هستند، اگر چه قدرت نيروهاى ۱۶۰ هزار نفرى آمريكا در روند نزولى قرار دارد.» در ادامه آمده است: «طى هفته هاى اخير، مقامات آمريكا گفتند كه عراق در حال حركت به سمت ثبات است و نيروهاى مرتبط با القاعده تضعيف شده و احتمالا در حال آخرين تلاش هاى خود هستند،  بنابراين هيچ انتقال نيروهاى كلى از عراق به افغانستان صورت نخواهد گرفت. رابرت گيتس اخيرا پيشنهاد انتقال ۲۰ هزار تفنگدار دريايى كمكى از عراق به افغانستان را رد كرد كه اين به معنى نگرانى در خصوص پيشرفت متزلزل در عراق است. آدميرال مايك مولن، رئيس ستاد مشترك ارتش آمريكا، همين يك ماه قبل به كنگره آمريكا گفت كه جنگ در افغانستان در اولويت دوم قرار دارد. وى اظهار داشت: ما در افغانستان كارى را كه مى توانيم انجام مى دهيم و در عراق كارى را كه بايد، انجام مى دهيم؛ اما مشخص است كه به محض ارتقاء شرايط امنيتى در عراق دولت آمريكا به دنبال نگاه دقيق تر به انجام امورى است كه بايد براى مقابله با پيشرفت هاى اخير طالبان در افغانستان انجام دهد. رابرت گيتس در حال رهبرى تلاش هاى ناتو براى ترسيم اهدافى است كه به خوبى خطرات پيش روى افغانستان را مشخص مى كنند. هدف از اين كار تقويت تلاش هاى كشورهاى عضو ناتو در متقاعد كردن مردم خود به اين مطلب است كه جنگ و مردن در افغانستان يك سرمايه گذارى است كه ارزش انجامش را دارد. گمان مى رود اين بيانيه در نشست سران ناتو در ماه آوريل آماده تصويب از سوى بوش و ديگر رهبران ناتو باشد. همچنين دولت آمريكا در حال ابراز علاقه بيشتر به تشديد حضور در پاكستان است. ترسيتا شافر، مدير مركز مطالعات استراتژيك و بين المللى جنوب آسيا، گفت كه دليل مهم اين رويكرد سفر اخير آدميرال ويليام فالون، فرمانده نيروهاى آمريكايى در منطقه به پاكستان است. آدميرال فالون در سفر به پاكستان با مقامات بلند پايه از جمله ژنرال اشفق كيانى، فرمانده جديد ارتش پاكستان ديدار كرد. شافر افزود: اين امر چرا در حال وقوع است؟ اين مسأله بيانگر اين است كه دولت آمريكا اوضاع را جدى تر از قبل گرفته است و اين به معنى دقت و توجه بيشتر به نيازهاى فرماندهان آمريكايى در افغانستان، از جمله نگرانى آنها درباره مقابله با تهديد درون پاكستان است. مدير مركز مطالعات استراتژيك و بين المللى جنوب آسيا اظهار داشت: احساس مى كنم دست كم آنها به لحاظ نظامى در حال دريافت پاسخ از سوى واشنگتن هستند كه اصلا با هم تفاهم ندارند.»

تفاهم روسيه - صربستان براى ايجاد پل انرژى «روسيه - اروپا»، بار ديگر سرنوشت طرح خط لوله «نابوكو» را كه قرار است گاز حوزه درياى خزر و خاورميانه را به اروپا منتقل كند، در هاله اى از ابهام قرار داد. توافق روسيه با صربستان، به دنبال قراردادهاى مهم روسيه با تركمنستان و قزاقستان يعنى دو كشور صاحب منابع مهم گاز آسياى مركزى، به عنوان «تلاش روسيه در تضمين امنيت عرضه انرژى» در «عرصه رقابت آميز انرژى» تلقى مى شود. به گزارش ايرنا كارشناسان روابط بين المللى در آنكارا، معتقدند اقدام روسيه در داخل كردن بلغارستان به جرگه كشورهاى در مسير خط لوله «جريان جنوبى» سرنوشت خط لوله نابوكو را بطور جدى تحت تأثير قرار داده است. اين تأثيرگذارى هنگامى مضاعف مى شود كه دو كشور فرانسه و آلمان براى ندادن «كارت برنده اى» به دست دولت آنكارا در راه عضويت كامل تركيه در اتحاديه اروپا، تمايلى به تبديل شدن تركيه به عنوان «پل انرژى مهم بين شرق و غرب» ندارند و آمريكا هم با عرضه گاز ايران به عنوان دومين كشور بزرگ داراى ذخاير گاز، در سطح جهان مخالف است. به گفته اين كارشناسان، در حالى كه نخست وزيران تركيه و يونان در استانبول در اجلاس شوراى بازرگانى دو كشور بر اهميت اتصال شبكه هاى گاز تركيه و يونان تأكيد مى كردند، روسيه توافقنامه مهمى را با صربستان منعقد مى كرد كه در ماهيت، «حمله موفق روسيه» و وارد كردن ضربه محكمى به «خط لوله صلح» نابوكو است. «رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه در اجلاس استانبول گفت: «تا زمانى كه تركيه و يونان در مسأله امنيت عرضه انرژى، ايجاد تنوع در منابع تأمين انرژى بطور مشترك حركت كنند، منطقه و در رأس آن دو ملت تركيه و يونان از آن بهره مند خواهند شد.» «كوستاس كارامانليس» نخست وزير يونان نيز گفت: «خط لوله گاز تركيه - يونان نمونه بسيار خوبى در يافتن راه حل مشترك براى مسأله انرژى است.» خط لوله تركيه - يونان در سال گذشته راه اندازى شد و فعلا از اين خط گاز منطقه شاه دنيز جمهورى آذربايجان به يونان منتقل مى شود كه قرار است در آينده تا ايتاليا امتداد يابد و بدين وسيله گاز حوزه درياى خزر را تا درياى آدرياتيك برساند. كارشناسان با استناد به اين كه روسيه اهميت حياتى طرح نابوكو در مقوله امنيت عرضه انرژى را درك كرده، بر اين اعتقادند كه «ولاديمير پوتين» رئيس جمهورى روسيه با اين حركت، آخرين حمله در استراتژى «خفه كردن طرح نابوكو در نطفه» را اجرا كرد. توافق روسيه با صربستان، گام مهم ديگر روسيه در اجرايى كردن طرح جريان جنوبى خود است.
روسيه ابتدا تابستان گذشته توافقات مهمى را با تركمنستان و قزاقستان امضا كرد. سپس با همكارى شركت بزرگ «انى» ايتاليا عنوان شركتى كه خود در طرح نابوكو قرار دارد، طرح احداث خط لوله جريان آبى را توسعه داد. به موجب اين طرح قرار است خط لوله اى از زير درياى سياه به طول ۹۰۰ كيلومتر از روسيه احداث شود. اين خط در خشكى به بلغارستان متصل شده و به چند شاخه تقسيم خواهد شد. يكى از شاخه ها به يونان و ايتاليا، ديگرى به صربستان و ديگرى به مجارستان و اتريش كه خود تشكيل دهنده نابوكو است، متصل خواهد شد. قرار است از اين خط روزانه دستكم ۸۳ميليون متر مكعب و سالانه ۳۰ ميليارد متر مكعب گاز به اروپا داده شود كه در اين صورت وابستگى اروپا به روسيه بيش از پيش افزايش خواهد يافت. هزينه اجراى اين طرح كه تا سال ۲۰۱۳راه اندازى مى شود، بيشتر از هزينه هفت ميليارد دلارى طرح نابوكو است. شركت «گازپروم» به عنوان يك شركت عظيم گاز در حال توسعه، مشكلى در تأمين مالى ۱۰ميليارد دلارى براى اجراى اين طرح نخواهد داشت. اين در حالى است كه به دلايل سياسى - اقتصادى هنوز بطور روشن سرنوشت تأمين گاز براى خط لوله نابوكو و نحوه تأمين مالى هزينه هفت ميليارد دلارى آن مشخص نيست. اعمال فشارهاى آمريكا به دورى جستن كشورها از همكارى با جمهورى اسلامى ايران در زمينه انرژى به عنوان تنها كشور بزرگى كه مى تواند امنيت عرضه گاز براى اين خط لوله مهم را تأمين كند، خود بزرگترين مشكلى است كه در حقيقت بطور غيرمستقيم، آب در آسياب روسيه مى ريزد. از طرف ديگر اين شرايط بهانه و دستاويزى به كشورهاى در مسير صادرات گاز ايران به اروپا مى دهد تا درچانه زنى هاى خود براى ترانزيت گاز ايران به اروپا، درصدد كسب امتيازاتى بيشتر از آنچه متداول و معقول است، باشند. خط لوله نابوكو قرار است در سال ۲۰۱۱راه اندازى شود و سالانه بيش از ۳۱ميليارد مترمكعب از آن گاز به اروپا منتقل شود تا وابستگى اروپا به گاز روسيه به ميزان قابل توجهى كاهش يابد. البته برخى از كارشناسان، منابع تأمين گاز براى خط لوله نابوكو را جمهورى آذربايجان، قزاقستان، عراق و حتى مصر معرفى مى كنند. ولى واقعيت اين است كه منابع گاز اين كشورها بسيار محدود است و قابل مقايسه با منابع عظيم گاز ايران نيست. اين كشورها نمى توانند به صورت تأمين كننده اصلى گاز براى خط نابوكو باشند. ولى مى توانند در عرضه روزانه ۸۵ميليون مترمكعب گاز خط لوله به اروپا، در كنار ايران در نظر گرفته شوند. استفاده از گاز عراق هم در شرايط فعلى به رغم اعمال فشارهاى آمريكا براى جايگزين كردن گاز ايران، از نظر كارشناسان واقع بينانه ارزيابى نمى شود. بى ثباتى در عراق و مسأله روابط تركيه با مديريت محلى اقليم كردستان عراق و نياز به سرمايه گذارى هنگفت براى استخراج گاز در آن كشور از جمله موانع مهم است. از سوى ديگر، رفتارهاى فرانسه و آلمان به عنوان دو كشور مهم اتحاديه اروپا در قبال تركيه و مخالفتشان با عضويت كامل تركيه در اين اتحاديه، بطور غيرمستقيم قدرت چانه زنى روسيه در تأمين انرژى اروپا را افزايش مى دهد. فرانسه و آلمان از آن بيم دارند كه تبديل شدن تركيه به يك گذرگاه و پل مهم انرژى در منطقه، قدرت چانه زنى آنكارا براى عضويت كامل در اتحاديه را افزايش دهد. به رغم اين، كارشناسان با استناد به توافقنامه مهم همكارى انرژى ايران و تركيه كه بازتاب بسيار وسيعى در جهان داشت و آمريكا آشكارا با آن به مقابله برخاست، نهايى كردن اين توافقنامه و تبديل آن به يك قرارداد بين المللى و تسريع در اجرايى كردن آن را ضرورى مى دانند و معتقدند چنين اقدامى مى تواند در صفحه شطرنج انرژى جهان، حمله خوبى به شمار آيد.