«تصميم اين هفته دولت تركيه براى لغو ممنوعيت حجاب در دانشگاه ها باعث مطرح شدن يك سوال دردسرساز شده است: آيا دموكراسى سكولار تركيه در حال از بين رفتن است؟»به گزارش ايسنا روزنامه نيويورك تايمز در گزارشى به تصميم اخير دولت تركيه مبنى بر آزاد گذاشتن زنان در استفاده از حجاب در دانشگاه هاى اين كشور پرداخته است. در اين گزارش آمده است: «اما در تركيه چهره ها اغلب غلط انداز هستند. اكثريت ترك ها اين طرح پيشنهادى را براى دين و دموكراسى مفيد مى دانند. در اين جا معتقد ترين شهروندان تركيه فعال ترين دموكرات هاى اين كشور بوده اند. در حالى كه شهروندان قديم و محافظه كار اين كشور كه طرفدار پر و پا قرص سكولاريسم هستند همچون ارتشيان و قضات و وكلا- تاكنون تنها با كودتا و حكم قضايى كار كرده اند. اين پارادوكس در قلب تركيه مدرن، دموكراسى سرزنده مسلمانان در يك كشور۷۰ ميليونى كه ميان اروپا و خاورميانه واقع شده است، وجود دارد.» اين گزارش مى افزايد: «تاكنون دولت هاى منتخب تركيه در اداره كامل اين كشور موفق نبوده اند. حلقه  كوچك بسيار قوى متشكل از ژنرال ها و قضاتى كه وارثان قدرت مصطفى كمال آتاترك، ژنرال سابق كه از باقيمانده هاى امپراتورى عثمانى توانست در سال ۱۹۲۳ تركيه نوين را به وجود بياورد، دولت هاى منتخب تركيه را تاكنون تحت نظارت خود داشته  و حتى مانع آنها نيز شده است. سيستمى كه آتاترك ايجاد كرده سكولار بود اما يك سيستم سكولار چند تكه زيرا طبقه نخبگان شهرى تركيه موسوم به ترك هاى سفيد هنگامى كه فكر كردند رهبران سياسى انتخاب شده توسط طبقه فقير و معتقد تر جامعه تركيه از راه خود منحرف شده اند، شروع به دخالت در كار آنها كردند. دنگير ميرمهمت فيرات، عضو حزب حاكم تركيه گفت:  از شهروندان به عنوان يك كودك كوچك و ناتوان تعبير مى شود كه مدام مى تواند به چيزى خسارت وارد كند اما دولت در اطراف اين كودك نرده مى كشد.» در ادامه اين گزارش آمده است: «اما هم اكنون براى نخستين بار در تاريخ تركيه حزب عدالت و توسعه رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه به نمايندگى از آن طبقه فقير و قشر فرودست جامعه، آن نظم گذشته را به چالش كشيده است. تركيه همانند مهاجر بى آرام و قرارى است كه مدت بيشتر سده گذشته را در غرب سپرى كرده و در تلاش براى فرار از شش دهه قبل خود به عنوان پايتخت شرق مسلمان بوده است و چالش با شهروندان قديمى و محافظه كار تركيه بر سر چيزى همچون روسرى در بسيارى از جهات به اين معنى است كه تركيه در حال بازيابى خودش است. در حالى كه بسيارى از افراد جامعه تحصيل كرده تركيه از ذكر نام اين كشور به عنوان بخشى از خاورميانه مسلمان و نه بخشى از اروپا منزجر مى شوند، اكثريت ترك ها تقريبا هنوز به مراسم دينى خود عمل مى كنند. تحقيق نهاد مطالعات اجتماعى و اقتصادى تركيه كه يك موسسه تحقيق و پژوهش معتبر واقع در استانبول است در سال ۲۰۰۶ نشان داده كه ۵۹ درصد از ترك ها خود را خيلى مذهبى و يا بسيار مذهبى مى دانند. در اين تحقيق كه با ۱۵۰۰ تن در سراسر تركيه مصاحبه شده است همچنين مشخص شده كه تقريبا دو سوم زنانى كه در اين تحقيق با آن ها مصاحبه شده عنوان كرده اند هنگام ترك خانه موى خود را به نحوى مى پوشانند. بنا براين احتمال مى رود كه از اين طرح پيشنهادى اردوغان براى لغو ممنوعيت حجاب به ميزان زيادى حمايت صورت  گيرد.» نيويورك تايمز اضافه كرده است: «اردوغان در پارلمان تركيه گفت: بايد متوجه شد كه ما فقط براى متوقف ساختن رفتار غيرمنصفانه با دخترانمان در ورود به دانشگاه ها اقدام كرده ايم و نه چيز ديگرى. ليبرال هاى تركيه همانند ارگون ازبودون، استاد حقوق در آنكارا كه توسط دولت براى بازبينى قانون اساسى اين كشور انتخاب شده است، با اقدام اردوغان موافق است. ازبودون كه در خارج نيز تدريس كرده است، در اين خصوص توضيح داد: اين مسأله حقوق بشر است نه سكولاريسم. من در آمريكا دانشجويان يهودى داشتم كه عرق چين به سر مى گذاشتند و هيچ كس هم توجهى به آنها نداشت. اما دنيز بايكال، رهبر حزب اپوزيسيون سكولار تركيه كه ۶۹ سال سن دارد و در حدود ۲۰ سال رهبرى اين حزب را بر عهده داشته است از نگرانى هاى قديمى سخن مى گويد. وى گفته است: پايان دادن به ممنوعيت استفاده از روسرى هدف قرار دادن پايه هاى اساسى جمهورى سكولارى آتاترك است. نيويورك تايمز مى افزايد: «در حالى كه بسيارى از اين بحث و مذاكرات سطحى هستند، مسايل عميق  و مهم تر به ندرت مطرح مى شوند. مسايلى همچون سوال هايى كه در تفكر اروپايى و آمريكايى بسيار مهم محسوب مى شوند: جايگاه اسلام در ساخت يك جامعه باز كجاست؟ چگونه يك نفر بدون از ميان بردن حقوق سكولار و باز كردن راه براى حضور رهبران مذهبى در عرصه سياست، مى تواند آزادى مذهبى را در كشور خود ايجاد كند؟ بسيارى از اين سوال ها جوابى برايشان وجود ندارد. طيب اردوغان در نخستين دوره پنج ساله اش با اصلاح و سازمان دهى دولت در تلاش براى پيوستن به اتحاديه اروپا، آغاز گفتگو با اقليت كرد تركيه و فشار بر ترك ها براى پذيرش موافقتنامه اى در مورد قبرس كه اين كشور در سال ۱۹۷۴ آن را به اشغال خود در آورده بود، پيشرفت هاى بى سابقه اى را به دست آورد. وى توانسته است تاكنون به طور متقاعد كننده اى اين سخن را كه مسلمانان به جاى آورنده مراسم مذهبى نمى توانند هدايت ماشين دموكراسى سكولار تركيه را به دست گيرند، رد كند. اما بسيارى از ترك هاى ليبرال از اين كه حزب حاكم بر رييس جمهور، دولت و پارلمان كنترل دارد هراس دارند و نگرانند كه اين حزب بتواند از طريق اعضاى عادى اش تصوير خود را بر تركيه حك كند.» در پايان گزارش نيويورك تايمز آمده است: «جنى، بى . وايت، آمريكايى كه از دهه  ۱۹۷۰ تاكنون اوضاع و احوال تركيه را مطالعه كرده است، عنوان مى كند كه رهبران حزب اردوغان در سخنرانى هايشان از حقوق فردى بسيار قاطعانه دفاع كرده اند اما به عمل در آوردن سخنانشان مسأله ديگرى است. وى در اين باره توضيح داد: دموكراسى فقط يك فناورى نيست. شما بايد در دموكراسى در برابر نظرات مخالف خود شكيبا باشيد.»

روزنامه آمريكايى «لس آنجلس تايمز» در گزارشى با اشاره به اوضاع افغانستان نوشت: با قدرت نمايى روز افزون طالبان، جنگ افغانستان فرسايشى شده و آمريكا شاهد از دست دادن حمايت متحدان خود در اين جنگ است. به نوشته اين روزنامه، جنگ در افغانستان به گونه اى نامطلوب به نفع طالبان در حال پيش روى است. ناتو در اين جنگ به دست و پا زدن افتاده و دولت آمريكا همه توجه خود را معطوف عراق كرده است. آمريكا كه خيلى دير متوجه قدرت گرفتن مجدد طالبان در جنگ شده است در آينده ناگزير خواهد بود با از دست دادن متحدان خود به تنهايى اين جنگ را اداره كند. اغلب كشورهاى عضو ناتو در واقع خواهان جنگيدن در افغانستان نيستند، زيرا در ابتدا تصور مى كردند براى مأموريت صلح در افغانستان حضور دارند نه شركت در يك جنگ داغ. آخرين حلقه از اين كشورها، كانادا است كه موج احساسات ضدجنگ در آن خطر سقوط دولت را در خود نهفته دارد. بر اثر اين فشارها بود كه هيأتى متشكل از شخصيت هاى بلندپايه اين كشور به دولت پيشنهاد داد كه نيروهاى كانادايى حاضر در افغانستان فقط در مناطق شمالى كه از امنيت نسبتا بهترى برخوردار است، حضور يابند و صرفاً به امر بازسازى و آموزشى نظاميان ارتش افغانستان مبادرت ورزند. به گزارش ايرنا مجموعه اين عوامل باعث شده تا ايالات متحده رويكرد خود رادر قبال پاكستان و افغانستان تغيير دهد. خبرگزارى «آسوشيتدپرس» در گزارشى در اين باره نوشت: دولت بوش در تغيير جهتى كه داراى آثار عميق و پايدارى خواهد بود، تلاش مى كند تا اقدامات جنگى ضدتروريستى در افغانستان را بار ديگر تقويت كند.آمريكا همچنين بار ديگر به پاكستان، جايى كه طالبان گروه احيا شده «القاعده» تهديدهاى جديدى را مطرح ساخته، توجه خواهد كرد. اين مطلب تا حد زيادى مورد تصديق واقع شد كه ايالات متحده با خطر عقب گردهاى بيشتر، اگر نگوييم شكست در افغانستان مواجه است و موفقيت در آن كشور در گرو بازداشتن پاكستان از گرفتار شدن در ورطه ناآرامى هاى بيشتر است. به همين لحاظ، «رابرت گيتس» وزير دفاع آمريكا طى مصاحبه اى با اشاره به فعاليت هاى القاعده در مناطق مرزى قبيله اى پاكستان و تهديد هاى ناشى از آن متذكر شده است كه اين امر تهديدى مداوم عليه اروپا و ايالات متحده به شمار مى رود. در زمان حاضر، آمريكا داراى كمتر از يكصد پرسنل نظامى در پاكستان است كه شامل پرسنلى كه سپاه مرزى شبه نظامى پاكستان را در ناحيه قبيله اى غرب پاكستان در مجاورت مرزهاى افغانستان آموزش مى دهند، نيز مى شود. هر چند آمريكا تمايل خود براى اعزام نيروى بيشتر به پاكستان را متذكر شد، اما «پرويز مشرف» رئيس جمهورى پاكستان با هر گونه دخالت خارجى در امر سركوب نيروهاى القاعده در مناطق مرزى افغانستان و پاكستان مخالفت ورزيده است. در همين رابطه، «مايكل هايدن» رييس «سيا» و «مايك مك كانل» رييس سازمان اطلاعات ملى ايالات متحده طى اين هفته وارد پاكستان شدند تا موافقت مشرف را با افزايش حضور نظاميان آمريكايى براى مقابله با شبكه القاعده و ساير گروههاى شبه نظامى در مناطق مرزى قبيله نشين نزديك افغانستان جلب كنند. اما مشرف در نشست با اين دو مقام با افزايش حضور نظاميان آمريكايى چه از طريق مأموريت هاى سيا و چه از طريق عمليات مشترك با نيروهاى امنيتى پاكستان مخالفت كرده است. به نظر مى رسد كه ناموفق بودن استراتژى ايالات متحده در مبارزه با طالبان و القاعده در افغانستان و پاكستان موجب شده تا كارشناسان امنيتى در اين باره زنگ خطر را به صدا در آورند. در اين زمينه «اشلى تليس» يكى از كارشناسان ارشد موسسه «كارنگى» كه در گذشه مشاور «نيكلاس برنز » معاون وزير خارجه آمريكا بوده، اظهار داشته است: اكنون فشار فزاينده اى از جانب جامعه بين المللى براى يافتن راه حلى درباره افغانستان به دليل هراس از گسترش آن به سوى جنوب (يعنى پاكستان) وجود دارد. هر چند ما هنوز جنگ را نباخته ايم، اما مى توانيم در مسيرمان بدان سو باشيم. وى به طور جدى خواستار تقويت حضور نظامى آمريكا در جنوب افغانستان است. اما اين به معنى گردش كامل قدرت آتش ايالات متحده از عراق به سوى افغانستان نيست. در همين ارتباط اخيرا «رابرت گيتس» وزير دفاع آمريكا پيشنهاد سپاه تفنگداران دريايى براى انتقال بيش از بيست هزار نفر از سربازان اين نيرو از عراق به افغانستان را رد كرد كه در واقع منعكس كننده اين نگرانى است كه اوضاع عراق هنوز از ديد وى شكننده تلقى مى شود. همچنين درياسالار «مايك مولن» رييس ستاد مشترك ارتش آمريكا، اخيرا به كنگره آمريكا اظهار داشت كه جنگ در افغانستان اولويت دوم به شمار مى رود. به گفته وى در افغانستان ما هر آنچه «مى توانيم» انجام مى دهيم، اما در عراق آنچه را كه «بايد» انجام دهيم، صورت مى دهيم. به گزارش آسوشيتدپرس، با اين همه اين امر آشكار است كه همانگونه كه اوضاع امنيتى در عراق بهبود مى يابد، دولت بوش در حال بررسى دقيق تر اين موضوع است كه چه امورى در افغانستان براى مقابله با پيروزى هاى اخير طالبان مورد نياز است. رابرت گيتس رهبرى تلاش ناتو براى تهيه اعلاميه اى در زمينه اهداف ناتو در افغانستان را به عهده دارد كه در آن صريحا مسايل مورد نظر مطرح شده است. هدف از اين اقدام، تقويت تلاش هاى دولت هاى عضو ناتو در زمينه قانع ساختن افكار عمومى در زمينه ارزشمند بودن جنگ و كشته هاى اين كشور در افغانستان به منزله يك سرمايه گذارى ارزشمند در راستاى اهداف آنها است. قرار است اين اعلاميه در جريان اجلاس آتى سران ناتو در «بخارست» پايتخت رومانى در آوريل ۲۰۰۸( بهار سال آينده) به تصويب برسد.طبق اعلام رسمى وزارت دفاع آمريكا، از زمان شروع حمله ايالات متحده به افغانستان از سال ۲۰۰۱ميلادى، ۴۱۲نفر از نيروهاى نظامى آمريكا در افغانستان، پاكستان و ازبكستان كشته شده اند كه از اين تعداد ۲۸۰نفر در عمليات جنگى جان خود را از دست داده اند.