نسخه
PDF
شماره ۵۵۳۱ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۶ - ۱ صفر ۱۴۲۹ - ۹ فوريه ۲۰۰۸ 
گردشگرى
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
ارم، بهشت شيراز
082629.jpg
سرويس گردشگرى: روايت كرده اند كه ارم نام باغى بهشت گونه بود كه شداد پسر عماد، پادشاه عربستان جنوبى، به منظور رقابت با بهشت ساخته بود. تاريخ ساخت و بنيانگذار اوليه باغ ارم شيراز، به درستى مشخص نيست؛ ولى توصيف هايى از آن در سفرنامه هاى متعلق به قرن دهم و يازدهم هجرى آمده است. اين باغ تنوع گياهى بسيار بالايى دارد و گياهان بسيارى از اقصى نقاط جهان در اين باغ كاشته شده است؛ به شكلى كه باغ در قالب يك نمايشگاه از انواع گل ها و گياهان درآمده است. در حال حاضر اين باغ در اختيار دانشگاه شيراز است؛ باغ گياه شناسى آن در اختيار دانشكده كشاورزى و ساختمان باغ در اختيار دانشكده حقوق قرار دارد. عمارت وسط هسته مركزى اين باغ محسوب مى شود و جالب توجه ترين جنبه باغ است. اين عمارت، از سه طبقه، با تزئينات فراوان تشكيل شده است. اتاق هاى طبقه زيرين كه تقريباً زيرزمين هستند، محلى است براى استراحت در روزهاى گرم تابستان. تزئينات اين اتاق ها، كاشى كارى هاى رنگين است. دو طبقه بالايى داراى ستون هايى است كه از تخت جمشيد الهام گرفته شده اند.در پيشانى بنا، دو نيم دايره در دو طرف و يك تابلو بزرگ در وسط قرار گرفته كه از ۳ هلال روى هم تشكيل شده است. اين تابلو، تصاويرى از شاهنامه فردوسى و نبرد شاهان قاجار را نشان مى دهد. باغ ارم شيراز بطور مسلم از دوره سلجوقيان و در تمام دوره آل اينجو و آل مظفر و گوركانيان وجود داشته و با توجه به اينكه سيستم فئودالى بطور كامل بر جامعه آن دوره حاكم بوده بدون ترديد بانيان و صاحبان باغ ارم كه باغى ارزشمند بوده، در آن زمان حكام وقت بوده اند. احتمال مى رود اتابك قراچه كه از طرف سنجر سلجوقى به حكومت فارس منصوب بوده دستور احداث اين باغ را داده باشد. بعد از وى تا جلوس شاه شيخ ابواسحاق اينجو كه احتمالاً باغ ارم را در تصدى داشت، اطلاعى از نحوه مالكيت اين باغ در دست نيست. شاه شيخ ابواسحاق اينجو در سال ۷۴۲ ه.ق جلوس نموده و در سال ۷۵۷ ه.ق كشته شد. پس از انقراض سلسله آل اينجو به وسيله آل مظفر، احتمالاً باغ ارم به مالكيت سلاطين آل مظفر در آمده است و در عهد شاه منصور آخرين پادشاه اين خاندان كه به دست گوركانيان كشته شد، باغ در نهايت آبادانى و شكوه بوده است. از عصر صفويه به بعد باغ ارم در نوشته هاى جهانگردان، آباد و باشكوه توصيف شده است. در عهد كريم خان زند احتمالاً باغ ارم در مالكيت سران سلسله زنديه بوده و مانند ساير ابنيه و باغهاى شيراز مرمت يافته است. از اواخر دوره زنديه تقريباً بيش از هفتاد و پنج سال باغ ارم در تصاحب سران ايل قشقايى بوده است. خاندان جانى خان قشقايى كه از دوره فتحعلى شاه قاجار با سمت ايلخانى و ايل بيگى بر ايل قشقايى فرمانروايى مى كردند، مدت مديدى اين باغ را در اختيار داشته و از آنجا به عنوان مقر فرمانفرمايى خود در شهر شيراز استفاده مى كرده اند. نخستين ايلخان اين خاندان يعنى جانى خان و پسرش محمد قلى خان عمارتى با شكوه در اين باغ بنا نهادند. در اوايل دوره قاجاريه بعضى از سران ايل قشقايى كه مالكين سابق باغ ارم بوده اند در گوشه اى از اين باغ به خاك سپرده شده اند كه در حال حاضر نشانى از اين قبور در دست نيست. ساختمان عمارت اين باغ در دوره ناصرالدين شاه قاجار هنوز مرغوب و قابل توجه بوده است. در دوره سلطنت ناصرالدين شاه، حاج نصيرالملك شيرازى باغ را از خاندان ايلخانى خريدارى نموده و ساختمان فعلى موجود در باغ را به جاى عمارت ايلخانى بنا نمود ولى احتمالاً اساس ساختمان قبلى را حفظ كرده است. پس از درگذشت حاج نصيرالملك در سال ۱۳۱۱ ه.ق تزئينات بنا و بعضى قسمت هاى ناتمام به وسيله ابوالقاسم خان نصيرالملك، مالك اين باغ اتمام يافته است. در آن زمان توصيفى توسط فرصت الدوله شيرازى راجع به اين باغ داده شده كه به شرح زير مى باشد: «... بستانى است بى مثال و گلشنى است بهشت تمثال... ، سروهايش سر به افلاك كشيده، عماراتى دارد شاهانه مشتمل بر تالارى كه به واسطه دو ستون قوى پيكر بر پاست و ارسى ها، گوشواره ها و اتاقها و رواقهاى ديگر را از فوقانى و تحتانى داراست. آبشارهاى متعدده از هر جانب آن روان است و سبزه هاى اطراف جويش چون خط برگرد عارض نوش لبان. بناى اول آن را محمد قلى خان ايلخانى نهاده سپس مرحوم حاجى نصيرالملك خريده و حكم به بنياد عمارات مذكور داده. حاجى محمد حسن معمار... آن بنا را برآورده باغى ديگر برآن افزوده اند. آن نيز هوايش معطر است،... خلوتى ديگر دارد كه نارنجستانش نام نهاده اند. باربند و كوشكى هم براى آن قرار داده اند.» دونالد ويلبر درباره باغ ارم شيراز چنين نگاشته است: «... براى مدت لااقل ۷۵ سال اين عمارت در تصاحب خان ها و يا سران قبيله قشقايى بود. همين ساختمان هسته مركزى باغ به شمار مى رود. در اين موقع ديوارى در وسط باغ احداث كردند و بدين ترتيب باغ به دو قسمت تقسيم گرديد. باغ ارم محبوبيت فراوان خود را مديون درختان مركبات و خيابان طويلى است كه در دو طرف آن سروهاى باشكوه غرس گرديده و ساختمان جالب توجهى كه شاهد مهمان نوازى بى دريغ ايل قشقايى بوده است. هرچند سالى يكبار مقدارى از درختان مركبات بر اثر سرماى سخت از بين مى روند درحالى كه سروها در عرض پنجاه سال اخير همچنان جذابيت خود را حفظ كرده اند... .» در تهيه طرح باغ، محور طولانى آن مشخص گرديده است. امروز كوشك اصلى، هسته مركزى اين باغ و جالب توجه ترين جنبه آن را تشكيل مى دهد. اطاقهاى طبقه زيرين تقريباً زيرزمين است و تالار مركزى آن را براى استراحت در روزهاى گرم تابستان در نظر گرفته اند. نهر آب مستقيماً از اين تالار مى گذرد و در سر راه خود قبل از اينكه به حوض بزرگى فرو ريزد استخر را پر مى كند. ديوارها و كف اين تالار از كاشى هاى رنگين پوشيده شده است. پلكانى اين طبقه را به طبقه بالاتر و به راهروهايى كه به تالار بزرگ منتهى مى گردد متصل مى سازد. منظره جنوبى آن همان ادامه محور اصلى است و از طرف شمال چشم انداز آن را تپه هايى تشكيل مى دهد كه در حاشيه رودخانه قرار گرفته است. در اين محل نيز مانند بسيارى ديگر از ساختمانهاى شيراز كاشيهاى براق و سنگهاى تراش ميراث قديم را از نو رواج مى دهد. اين قسمت سه گوش (سنتورى) منظره اى را متعلق به دوره ساسانيان كه با كاشيهاى رنگى زينت شده نشان مى دهد درحالى كه در طبقه اى كه هم سطح زمين ساخته شده تخته سنگهاى آهكى نسخه هاى تحريف شده اى است از نقوش برجسته دوره هخامنشيان كه در تخت جمشيد ديده مى شود. در سراسر اين ناحيه وسيع بوته گل سرخ كمتر ديده مى شود و به جاى آن در گلخانه كه داخل آن را با چوب به طرز پلكانى ترتيب داده اند انواع گلها را در گلدان نگاهدارى مى كنند تا آنها را در نقاط اصلى در داخل كوشك و خارج آن قرار دهند.» باغ ارم پس از فوت ابوالقاسم خان نصيرالملك به فرزندش رسيد و پس از چندى به يكى از سران ايل قشقايى فروخته شد. سپس به تصرف دولت درآمده و به دانشگاه شيراز واگذار شده است. دانشگاه شيراز مدتها به عنوان كاخ پذيرايى از آنجا استفاده مى نمود. در سالهاى ۱۳۵۰_۱۳۴۵ه.ش اين باغ با اعتبار واگذارى از طرف سازمان برنامه و بودجه و زير نظر مسئولين وقت دانشگاه، تعمير اساسى شده و زمين وسيعى نيز در حاشيه بلوار ارم و بلوار آسياب سه تايى به آن افزوده شده است. امروزه باغ ارم همچنان در اختيار دانشگاه شيراز مى باشد و در حقيقت به تمام مردم تعلق دارد.
شواهدى از رد پاى انسان اوليه
082632.jpg
باستان شناسان كره جنوبى در مطالعات خود در غار «سام دُر» گيلان به شواهدى از حضور انسان هاى اوليه از جمله ابزار هاى سنگى دست يافتند. آنها احتمال مى دهند اين آثار بين ۵۰ تا ۱۰۰ هزار سال پيش قدمت داشته باشد. باستان شناسان كره جنوبى احتمال مى دهند در مطالعات باستان شناسى خود شواهدى از سكونت يكصد هزار ساله انسان در غار سام دُر در استان گيلان دست يافته اند. اين گروه اعلام نظر قطعى را منوط به انجام مطالعات آزمايشگاهى دانسته اند. به گزارش ميراث خبر اين گروه كه براى تكميل تحقيقات خود درباره تاريخ و تمدن ايران، به گيلان سفر كرده اند ۲۰ منطقه را در سال ۲۰۰۷ مطالعه و از اين مناطق غار سام در را براى ادامه مطالعات انتخاب كردند. به گفته «كيدونگ به»، سرپرست تيم مطالعاتى كره در اين پروژه بيش از ۲۰ منطقه از سايت مورد نظر پس از يك دوره طولانى براى آمادگى هاى لازم از ۱۵ جولاى ۲۰۰۷ مورد و بررسى قرار گرفته است براساس همين بررسى ها محوطه هايى بسيار غنى از آثار عصر آهن در غارهاى موجود در نواحى كوهستانى «دره سام در» بدست آمد. منطقه دره سام در اساسا منطقه اى است كه طبق برنامه ريزى هاى پيشين قرار بود دراين پروژه مورد بررسى قرار گيرد. مهم ترين يافته هاى اين پروژه در غارى موسوم به غار «يارشالمن» به دست آمده است كه علاوه بر فسيل هاى به جا مانده از بقاياى حيوانات در درون غارهاى آهكى، بقايايى از نوعى سنگ چخماق مربوط به عصر ميان سنگى را نيز در خود دارد. اين آثار به ويژه دراين استان، مجموعا يافته هاى جديدى هستند كه تصور مى شود كه درآينده نيز يافته هاى بيشترى از عصر سنگ ازهمين منطقه به دست آيد. اين يافته ها مبناى تازه اى براى بررسى هاى بعدى باستان شناسى مربوط به دوره پيش از تاريخ در گيلان خواهد بود. «كيدونگ به»، هدف اصلى خود از ادامه اين پروژه باستان شناسى در گيلان را كشف محوطه هاى بسيار قديمى تر در عصر سنگ دانست كه مى تواند شواهدى بسيار مهمى براى درك پراكندگى نوع بشر در تمام نواحى آسياى مركزى و حتى از آن دورتر در نواحى شمال شرقى آسيا باشد. اين پروژه همچنين طرحى كاملا جديد براى درك و شناسايى مسير مهاجرت هاى اوليه انسان به شرق آسياست زيرا فرضيه هاى مرسومى كه تاكنون دراين زمينه ارائه شده، اين مسير مهاجرت را از هند به سوى جنوب شرقى تا شمال شرقى آسيا دانسته است. به عقيده وى جاده ابريشم كه دردوره تاريخى مسير كاملا مشخصى و شناخته شده اى است مى تواند احتمالا مسير بزرگ ترى براى حركت و پراكندگى انسان اوليه در منطقه اوراسيا باشد. درحال حاضر بررسى هاى پراكنده ونامنظمى توسط برخى از تاريخدانان و همچنين متخصصان قوم شناسى مؤسسه ميراث فرهنگى، دانشگاه هانيانگ در كنارهمين پروژه صورت گرفته است. گسترش و توسعه دين زرتشت و نيز توسعه و گسترش روش هاى سفالگرى، تكنيك هاى فلزكارى در دوران باستان همچنين انتشار هنرهاى تزيينى و همچنين انواع مدل هاى بافت منسوجات، حركت اقوام مغولى و مانند آن از جمله موضوعاتى است كه توسط متخصصان مورد بررسى قرار گرفته است. وى گفت: «با توجه به يافته هاى موجود انتظار مى رود كه بتوانيم الگوى گسترده و روشنى از مهاجرت انسان و نيز حركت هاى فرهنگى در قاره اوراسيا به دست آوريم.» «كيدونگ به» در ادامه گفت: «تصور مى رود كه ايران مركز بسيارى از فرهنگ هاى منطقه اوراسيا باشد كه در عين حال امكان جذب و نيز انتشار و تقويت فرهنگ هاى مختلف را به نواحى پيرامون خود در شرق و غرب داشته است. از نظر جغرافيايى نيز ايران به عنوان دروازه حركت فرهنگى خاصى كه از خاور نزديك به شمال شرق آسيا تا ديگر نواحى وسعت داشته، تلقى مى شود. به ويژه منطقه جنوب درياى كاسپين، چنانكه از يافته هاى جديد مربوطه به عصر سنگ برمى آيد، براى شرح مسير مهاجرت اوليه انسان هاى منطقه اوراسيا از شرق آفريقا بسيار مهم و تعيين كننده است. براين اساس من دريافته ام كه انسان هاى اوليه (هومونيد) باتوجه به برخى يافته ها در منطقه گرجستان، حضور بالقوه پررنگى در بخش هاى جنوبى حوزه كاسپين داشته است.» وى براى ادامه اين پروژه مطالعاتى اعلام آمادگى و اظهار اميدوارى كرد كه اين بررسى ها سبب ارتقاء تبادلات آكادميك ميان دو كشور ايران و كره باشد.
مرمت و بازسازى ۳ بناى تاريخى و فرهنگى استان يزد
سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان يزد اعلام كرد: عمليات مرمت و بازسازى سه بناى تاريخى و فرهنگى در شهرستانهاى مهريز و بافق اين استان آغاز شد. به گزارش ايرنا از روابط عمومى اين سازمان، رئيس اداره ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى مهريز از «مسجد قديمى محل منگاباد» و آب انبار مزويرآباد به عنوان دو بناى در دست بازسازى نام برد. «على شيبانى» گفت: براى اجراى اين طرح ها بيش از ۳۰ميليون ريال اعتبار استانى هزينه مى شود. وى، اين عمليات را شامل پوشش قسمتى از سقف خزانه و مرمت و بازسازى پشت بام و جداره بيرونى آب انبار و همچنين استحكام بخشى پايه ها، مرمت جداره بيرونى و سردرب،اندود بيرونى، داخلى و ساخت و نصب درب چوبى مسجد منگاباد ذكر كرد. شيبانى پيش بينى كرد: عمليات اجرايى بازسازى اين دو اثر تا اوايل سال آينده به پايان برسد. مسجد منگاباد و آب انبار مزويرآباد مربوط به دوره صفويه است. براساس گزارش رئيس ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى بافق نيز گفت: بهسازى و مرمت حسينيه تاريخى «قنبريه» اين شهرستان با اختصاص ۷۵ميليون ريال اعتبار آغاز شد. «محمدرضافتوحى» افزود: اين عمليات شامل اره چينى،اندود كاهگل، سفيدكارى رواق ها، كف سازى و استحكام بخشى بنا است. به گفته وى، مرمت اين بنا كه متعلق به دوران قاجار است و بشماره ۱۴۵۴۳ در فهرست آثار ملى كشور به ثبت رسيده دو ماه به طول مى انجامد. بناى ياد شده به شكل چهار ضلعى با رواق هاى متعدد و كلك وسط بنا شده است. شهرستان مهريز در ۳۰كيلومترى جنوب يزد، بيش از ۶۰۰اثر تاريخى و فرهنگى دارد كه تاكنون ۵۵اثر در فهرست آثار ملى كشور به ثبت رسيده است. شهرستان بافق در ۱۲۰كيلومترى شرق يزد۱۲۰،اثرتاريخى شناسايى شده دارد و ۴۰مورد آن در فهرست آثار ملى كشور به ثبت رسيده است.
مسجد «حكيم» اصفهان مرمت مى شود
مرمت مسجد حكيم اصفهان يادگار دوره صفوى با بيش از ۶۰۰ ميليون ريال هزينه درحال انجام است. مهرداد كيهان فرد ـ معاون ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان اصفهان ـ در گفتگو با ايسنا، بيان كرد: مرمت اين مسجد تاريخى يك ماه پيش آغاز شده است. در مرحله نخست مرمت، رطوبت شبستان مسجد برطرف و شبستان هاى آن بازسازى و به سازى مى شود. وى كشف اجساد قديمى را در هنگام مرمت اين مسجد تاريخى رد و تصريح كرد: هنگام مرمت به قبور قديمى برخورد كرديم، اما تاكنون هيچ جسدى در حفارى هاى مرمتى پيدا نشده است. مسجد حكيم اصفهان در دوره شاه عباس دوم صفوى در محل ويرانه هاى مسجد جامع ديلمى بنا شد و اكنون در انتهاى بازار رنگ رزان اصفهان قرار دارد.
برگزارى جشنواره غذاهاى سنتى در كنارك
082635.jpg
جشنواره طبخ غذاهاى سنتى بمناسبت گراميداشت ايام الله دهه فجر در شهر بندرى كنارك برگزار شد. فرماندار كنارك به ايرنا گفت: با توجه به بافت اجتماعى، قومى و تنوع غذاهاى سنتى در اين شهرستان تصميم بر برپايى اين جشنواره گرفته شد. سيد حسن سجادى بيان كرد: در اين جشنواره ۲۰۰نوع غذاى سنتى و بومى توسط بانوان خوش ذوق كنارك پخت شد. وى افزود: با برگزارى اين جشنواره ها ارائه آموزشهاى لازم براى پخت بهتر غذا و آشنايى با خواص مختلف انواع غذاها براى بانوان فراهم مى شود. او ادامه داد: شركت بانوان در اين جشنواره زمينه تشويق جوانان و اعضا خانواده ها را براى سرمايه گذارى در توليد و مصرف غذاها را فراهم مى كند. در حاشيه جشنواره طبخ غذاهاى سنتى مسابقه مقاله نويسى با موضوعهاى مختلف سياسى، اجتماعى در زمينه دستاوردهاى انقلاب نيز انجام شد. در اين جشنواره بيش از ۱۰۰كدبانوى شهرستان كنارك با پخت انواع غذاهاى محلى در محيط و فضايى پرنشاط با هم به رقابت پرداختند.