|
|
|
|
|
مرورى بر تحولات هنر نمايش در قرن بيستم
ظهور مكتب «سمبوليسم» در اواخر قرن نوزدهم، زمينه تولد بسيارى از مكاتب قرن بيستم را فراهم آورد
|
|
يك شاعر:
|
|
شاهين فرهت:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
مرورى بر تحولات هنر نمايش در قرن بيستم
اجراى تحولات عظيم در صحنه نمايش جهان
ظهور مكتب «سمبوليسم» در اواخر قرن نوزدهم، زمينه تولد بسيارى از مكاتب قرن بيستم را فراهم آورد
|
|
|
آيينه هنر: بسيارى از كارشناسان هنرهاى دراماتيك بر اين باوراند كه قرن بيستم، زمان خروج هنر تئاتر از انزوا است.همزمان با نخستين سالهاى قرن بيستم، هنرنمايش از انحصار چند كشور اروپايى خارج شد و وسعت يافت. مكاتب بسيارى در اين قرن حيات خود را آغاز كردند. «اكسپرسيونيسم» در آلمان، «كنستراكتيويسم» در شوروى سابق، «ابزورديسم» در فرانسه، نمايش هاى آئينى و تجربى در لهستان، نمايش هاى مردمى و خيابانى در آمريكاى لاتين و نمايش هاى موزيكال در نيويورك، همگى از جمله نمودهاى نمايش در قرن بيستم به شمار مى روند.در حقيقت ظهور مكتب «سمبوليسم» در اواخر قرن نوزدهم، زمينه تولد بسيارى از مكاتب قرن بيستم را فراهم آورد. نويسندگان در اين زمان به حضور نماد در آثارشان بيش از پيش بها دادند. ايبسن نمايشنامه نويس نروژى در اثر «مرغابى وحشى»، اسارت و زندگى و مرگ پرنده اى در اتاقك زير شيروانى را نمادى از فضاى مسموم خانواده ها قرار مى دهد. مترلينگ، ديگر نمايشنامه نويس نمادگرا، در نمايشنامه هايش از واقعيات ظاهرى چشم پوشيد و به حقايق درونى و پنهان تمسك جست.در تلاشى كه سمبوليست ها در اواخر قرن نوزدهم در زمينه توسل به نماد براى بيان افكار و نيز ايجاد قالب هنرى نو به عمل آوردند، بينش هنرى خاصى وجود داشت. همين بينش تحت شرايط سياسى و اجتماعى بعد از جنگ جهانى اول، در آلمان منجر به پيدايش نمايش اكسپرسيونيستى شد. اكسپرسيونيسم در نمايش كوششى بود براى تمركز و قدرت بخشيدن به عبارات، صدا، رنگ و حركات جهت ارائه تكنيكى غيرواقعى كه به طريق تند و سخت احساسات تماشاگران را برانگيزد.از ديگر پديده هاى مهم نمايشى در قرن بيستم، ظهور نظريه پرداز بزرگ تئاتر، برتولت برشت بود. وى علاوه بر نگارش ده ها نمايشنامه ، شيوه اى نو را نيز در زمينه اجراى نمايش ابداع كرد كه به نام «اپيك» شناخته شد. وى با طرح شيوه فاصله گذارى در نمايش كوشيد تا تماشاگر را وادارد تا در برابر رويدادهاى نمايش، موضعى انتقادى و پرسشگر به خود گيرد. در روسيه نيز مكاتب نوين نمايشى در حال شكل گرفتن بود. ابتكارات و ابداعاتى كه در زمينه صحنه گردانى در روسيه صورت گرفت، بيشترين تأثير را بعد زيبايى شناسى هنر نمايش گذاشت. طرح افكار نوين در هنر طراحى صحنه سبب شد تا باب نوينى در اين هنر گشوده شود.نمايش رويا و يا نمايش جادو، عنوان ديگرى است كه در آغاز قرن بيستم، تحت تأثير جريان هاى مختلف ادبى،هنرى، فلسفى و اجتماعى در فرانسه مطرح گشت. در شكل گيرى اين سبك نمايشى جريان ادبى ـ هنرى سورئاليسم و نمايش هاى آيينى شرق تأثيرگذار بودند. پل كلودل و آنتونين آرتو از نظريه پردازانى بودند كه در فرانسه با طرح رسالت معنوى هنر نمايش، نظريات خود را مطرح كردند.ايتاليا نيز سهم عمده اى در جريانات هنر به تئاتر قرن بيستم دارد. نمايش ايتاليا تحت تأثير جنبش فوتوريسم بود. فوتوريست ها گذشته را كاملاً نفى مى كردند و به ستايش سرعت و صنعت در آثار خود مى پرداختند. اصول سنت نمايش به همين ترتيب در نظام هنرهاى دراماتيك ايتاليا شكسته شد و بازيگران به پيروى از اصل سرعت و تحرك از صحنه پايين آمدند و در ميان تماشاگران به راه افتادند و از آنها خواستند تا براى پيشرفت به موزه ها پشت كرده و آن را نابود سازند.مرور هنر نمايش در كشورهاى مختلف در قرن بيستم، حكايت از حركات بزرگى در جريان تكاملى هنر نمايش دارد كه اثرات آن تا قرن بيست و يك نيز به جاى ماند.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
يك شاعر:
شعرى كه با تكنيك هاى مدرن به آيين مى پردازد دچار تناقض است
در مدرنيته و پس از آن پست مدرن، اصلا لزومى ندارد كه شاعر حكيم باشد و اصلا شاعر ديگر به معناى فرهنگ اسلامى و قرآنى فراخوانده عالم اسماء و غيب نيست و در نتيجه تفكر آيينى با هنر مدرن در تناقض است. ياسر هدايتى؛ شاعر؛ با بيان اين مطلب گفت: «كلمه، به عنوان مهم ترين دست مايه شاعر در فرهنگ اسلامى داراى بارى حكمى و مقدس است و دين ما هم در بنيان خود بر اساس يك كتاب مقدس شكل مى گيرد؛ بنابراين هنرمندى كه در اين فرهنگ به هنر كلمه برانگيخته مى شود بايد از اين حكمت بهره اى برده باشد.» او افزود: «شاعران كلاسيك پارسى گو به واقع اين بهره را از قرآن برده بودند؛ چراكه در بررسى ادبيات كلاسيك ما با حكيم ـ شاعرانى روبه روييم كه هر كدام از جنبه هاى گوناگون فرهنگ و دانش بهره اى كافى داشتند. اما در قرن معاصر، ما اين مسأله را در ميان شاعران نمى بينيم و حتى در مدرنيته و پس از آن پست مدرن، اصلا لزومى ندارد كه شاعر حكيم باشد و اصلا شاعر ديگر به معناى فرهنگ اسلامى و قرآنى، فراخوانده عالم اسماء و غيب نيست.»
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
شاهين فرهت:
برخى آهنگسازان در ساخت موسيقى فيلم، كم فروشى مى كنند
|
|
|
موسيقى فيلم در اغلب فيلم هاى ايرانى به عنوان هنرى مستقل در ساخت يك پروژه سينمايى به شمار نمى آيد در حالى كه موسيقى فيلم هاى ماندگار، آن موسيقى هايى بوده كه به طور مستقل قابل شنيدن هستند. شاهين فرهت؛ آهنگساز؛ با بيان اين مطلب در خصوص كم و كيف ساخت موسيقى فيلم درصنعت سينماى ايران به مهر گفت: «بسيارى از آهنگسازان نامدار تاريخ سينماى جهان در اوايل دهه ۱۹۵۰ ميلادى سبك تازه در ساخت موسيقى فيلم به وجود آوردند و به نوعى ادبيات سينمايى را به هنر موسيقى پيوند دادند و از آن پس اين رشته موسيقى فيلم به عنوان عنصرى مستقل در يك پروژه سينمايى تعريف شد به اين معنا كه اين نوع موسيقى جدا از فيلم قابل شنيدن بود.» اين آهنگساز در ادامه افزود: «موسيقى فيلم درايران بيش از هرمسأله اى تداعى كننده فضاى روايى داستان است و اغلب موسيقى متن ها به طور مستقل داراى ارزش شنيدارى نيستند و اين درحالى است كه به نظر من يك موسيقى متن مطلوب، آن موسيقى است كه علاوه بر روايت داستان و كاركرد در خدمت فيلم بودن بايستى موجوديت خويش را به عنوان هنرى مستقل حفظ كند به عنوان مثال موسيقى فيلم هايى چون «سقوط امپراطورى روم»، «دكتر ژيواگو»، «برباد رفته»، «محمدرسول ا...» به عنوان عنصرى مجزا قابل شنيدن است. وى درادامه گفت: «فضاى موسيقى فيلم و ميزان اهميت به اين شاخه هنرى در ايران بسيار متزلزل است و بايد متذكر شوم كه در هيچ جشن و جشنواره اى آنگونه كه بايد به ارزشهاى اين هنر بها داده نمى شود البته آهنگسازان ما هم در برخى از موارد كم فروشى مى كنند و آنگونه كه بايد موسيقى شايسته اى براى فيلم ها نمى نويسند.»
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
روزشمار انقلاب اسلامى
|
|
|
آيينه هنر: جلد دهم روزشمار انقلاب اسلامى به اهتمام ميرزا باقر عليان نژاد توليد دفتر ادبيات انقلاب اسلامى حوزه هنرى، توسط سوره مهر منتشر شد.دفتر ادبيات انقلاب اسلامى، تاكنون نه مجلد از روزشمار انقلاب اسلامى مربوط به دوره زمانى اول فروردين ۱۳۵۶ تا ۱۵ دى ۱۳۵۷ را منتشر كرده است. اينك دهمين جلد از روزشمار انقلاب اسلامى مختص هفته سوم دى ماه ۱۳۵۷ (۱۶ تا ۲۲) را پيش رو داريد. اين مجلد كه توسط ميرزا باقر عليان نژاد تنظيم و نگاشته شده و سيدمحمد صادق فيض ويرايش آن را بر عهده داشته است حاصل تلاش شمار زيادى از پژوهشگران است كه در طول چهارده سال گذشته(۱۳۸۵ ـ ۱۳۷۱) با واحد تدوين تاريخ انقلاب اسلامى همكارى داشته اند.تحولات سياسى هفته سوم دى ماه ۱۳۵۷ از دو محور جبهه مبارزه و جبهه حكومت مورد بررسى قرار گرفته است كه از مهمترين اين وقايع، گسترش تظاهرات مردمى در مخالفت با حكومت محمدرضا پهلوى، پايان اعتصابات مطبوعات، معرفى دولت شاپور بختيار به شاه و مجلس شوراى ملى، تدارك خروج شاه از كشور، تشكيل شوراى انقلاب اسلامى توسط امام خمينى(ره) و... است.جلد دهم روزشمار انقلاب اسلامى در ۵۱۲ صفحه، قطع وزيرى و با قيمت ۵۱۰۰ تومان به بازار كتاب عرضه شده است.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
«ياهو پريا» در تماشاخانه مهر
آيينه هنر: نمايش «ياهو پريا» به نويسندگى ناصر كريمى نيك و كارگردانى فرشاد منظوفى نيا از ۲۶ بهمن در تماشاخانه مهر حوزه هنرى روى صحنه مى رود. ابوالفضل حاجى عليخانى، سجاد زارع، حسين شفيعى علويچه، پرى فسنقرى، جواد تفتى فرشاه و فرشاد منظوفى نيا بازيگران اين نمايش هستند. طراحى صحنه اين نمايش با فرشاد منظوفى نيا است و موسيقى آن توسط شاهين حديدى ساخته شده است. «ياهو پريا» به كوشش مركز هنرهاى نمايشى حوزه هنرى از روز ياد شده، ساعت ۱۹ در تماشاخانه مهر حوزه هنرى واقع در تقاطع خيابان هاى حافظ وسميه اجرا مى شود.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
اجراى «كريستال تاور» در تالار سايه
آيينه هنر: تالار سايه مجموعه تئاتر شهر از اول اسفندماه ميزبان تماشاگران با اجراى نمايش «كريستال تاور» به كارگردانى نصرا... قادرى خواهد بود. به گزارش روابط عمومى مجموعه تئاتر شهر، اين نمايش قرار بود پيش از برگزارى جشنواره تئاتر فجر روى صحنه برود كه به دليل شروع عمليات بازسازى و تعميرات تئاتر شهر اجراى آن به تعويق افتاد و به بعد از برگزارى جشنواره تئاتر فجر موكول شد. اين نمايشنامه كه رونالد گرانز آن را نوشته از اول اسفندماه به كارگردانى نصرا... قادرى ساعت ۳۰/۱۹ در تالار سايه مجموعه تئاترشهر روى صحنه مى رود.در اين نمايش محسن حسينى و مهرخ افضلى به عنوان بازيگر حضور دارند.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
برپايى همايش «ميراث دريدا» در لندن
همايش «ميراث دريدا: ادبيات و فلسفه» يازدهم اسفند در مدرسه اقتصاد لندن برگزار مى شود. به گزارش مهر، اين همايش در نظر دارد انديشه هاى دريدا را كه اغلب با مضمونى ادبى و فلسفى همراه هستند مورد بررسى قرار دهد. دريدا در آثارش فاصله بين فلسفه و ادبيات را كاهش داد و به عنوان يك منتقد ادبى قدرتمند هم شناخته شد.دريدا كه از عرصه پديدارشناسى به ساختارگرايى و ساختارشكنى نزديك شد با ديدگاه هايش درباره زبان، دانش و معنا و به ويژه ماهيت متن مورد توجه ارتباط شناسان قرار گرفت. او شاگرد نهضت ساختارگرايى و انديشه هاى پساساختارگرايى ميشل فوكو بود و با نقدى كه بر اين انديشه و بيشتر از جنبه نشانه شناسى وارد كرد مورد توجه محافل نقد ادبى و جامعه پست مدرن دانشگاهى آمريكا قرار گرفت.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
فرانسيس بيكن، ركورد دار بازار هنرى جهان
يك تابلوى نقاشى متعلق به «فرانسيس بيكن»، هنرمند شهير فرانسوى، به قيمت ركوردشكن ۷/۵۱ ميليون دلار در حراجى «كريستى» لندن به فروش رفت.به گزارش ايسنا، اين تابلوى نقاشى كه «۷۷-۱۹۷۴ triptych» نام دارد. به قيمت ۷/۵۱ ميليون دلار در حراجى «كريستى» فروخته شد تا ركورد بالاترين قيمت پيشنهادى در يك مزايده اروپايى براى يك اثر هنرى متعلق به بعد از جنگ جهانى دوم شكسته شود.حراجى كريستى اعلام كرد، قيمت پرداخته شده براى اين اثر هنرى «فرانسيس بيكن»، كه در واكنش به خودكشى يكى از نزديكان او، «جورج داير» به تصوير كشيده شد، آن را به عنوان گران قيمت ترين اثر هنرى كه تاكنون در «كريستى» لندن فروخته شده است، متمايز كرد.پيش از اين، ركورد فروش يك اثر هنرى متعلق به «بيكن» مربوط به تابلوى «مطالعه از ايكس بى گناه» بود كه ماه مى ۲۰۰۷ به قيمت ۵۰ ميليون دلار فروخته شد.
|
|
|
|
|
|
|
|