|
انتخابات پارلمانى پاكستان، رقابتى بدون برنده
|
|
|
انتخابات پاكستان صبح دوشنبه همانطور كه «پرويز مشرف» رئيس جمهورى اين كشور قول داده بود، آغاز شد. به گزارش ايرنا، در انتخابات پارلمانى پاكستان در سال جارى ميلادى ۶۰ حزب بزرگ و كوچك حضور دارند كه در اين بين، شش حزب عمده سرنوشت دولت آينده اين كشور را تعيين خواهند كرد. حزب مردم، (PPP)حزب عوامى ملى (ANP)جنبش متحده قومى (MQM)حزب مسلم ليگ شاخه نواز (PML/N)و شاخه قائد اعظم (PML/Q)و مجلس متحده عمل (MMA) شش حزب تعيين كننده در انتخابات امروز پاكستان هستند. البته رقابت اصلى بين سه حزب مردم (بلاول بوتو)، مسلم ليگ شاخه نواز (نوازشريف) و مسلم ليگ شاخه قائد اعظم (چوهدرى شجاعت حسين) است كه درادامه اين نوشتار به بررسى انتخابات پارلمانى سال ۲۰۰۲ميلادى و سپس برآورد احتمالى آراى اين احزاب پرداخته مى شود.
انتخابات پارلمانى سال ۲۰۰۲ميلادى: كليات
دو تغيير عمده در انتخابات پارلمانى دهم اكتبر۲۰۰۲(۱۸ مهرماه ۱۳۸۱)پاكستان رخ داد كه سرنوشت دولت اين كشور را تعيين كرد. حمايت مشرف از حزب مسلم ليگ قائد اعظم و معامله برخى اعضاى مجلس متحده عمل با دولت باعث تغيير آرايش سياسى احزاب در پاكستان شد. درگيرى ها و رقابت هاى ناسالم حزب مسلم ليگ شاخه نواز با حزب مردم در نهايت به سود مسلم ليگ شاخه قائد اعظم انجاميد. جايگاه و كرسى هاى احزاب در دوازدهمين دوره مجلس ملى پاكستان درسال ۲۰۰۲ ميلادى مسلم ليگ شاخه قائد اعظم يا حزب حاكم ۱۶۵كرسى، حزب مردم ۶۳كرسى، مجلس متحده عمل ۵۹كرسى، مسلم ليگ شاخه نواز ۱۸كرسى، جنبش متحده قومى شاخه الطاف ۱۸كرسى، حزب عوامى ملى پختون خواه ۴كرسى، تحريك انصاف ۳ كرسى و نامزدهاى مستقل ۱۲كرسى.
۱- حزب مردم (PPP) در انتخابات ۱۹۹۳ - ۲۰۰۸
- سال تاسيس ۱۹۶۷ميلادى
- موسس: ذوالفقار على بوتو
- پايگاههاى سنتى: ايالت سند به ويژه لاركانه
- رهبر فعلى: بلاول زردارى
- بررسى موقعيت حزب در انتخابات ۱۸فوريه ۲۰۰۸
باتوجه به ترور بى نظيربوتو، حزب مردم موقعيت بهترى پيدا كرده و به نظر مى رسد در صورت مشاركت موثر مردم اين كشور ودخالت نداشتن شهرداران محلى در راى گيرى و شمارش آرا، اين حزب در مجلس ملى بين ۸۰تا ۱۰۰كرسى را كسب كند. هرچند نبايد فراموش كرد كه شخصيت بى نظير بوتو مى توانست آراى بيشترى را جذب كند اما آصف على زردارى همسر وى توان چنين كارى را ندارد. پايگاه سنتى اين حزب در ايالت سند و بخشى از جامعه شهرنشين ايالت پنجاب است اما با توجه به شرايط ايجاد شده در فضاى سياسى پاكستان رويكرد مردم ساير ايالت ها به اين حزب بالا خواهد بود، هرچند بخش هايى از «ميانوالى، بهكر، جهنگ، سرگودها، توباتك سينگ، پاكپتن، راجنپور، بهاولپور و رحيم يارخان» وضعيت مناسبى ندارد.
بنابراين پيش بينى مى شود كه حزب مردم پاكستان با همه تبليغات و رويكرد افكار عمومى به اين حزب، بيش از ۴۰درصد از كل آرا را كسب نكند.
2- حزب مسلم ليگ (PML) در انتخابات ۱۹۹۳ - ۲۰۰۸
- سال تاسيس: ۱۹۰۶
- موسس: محمد على جناح (قائد اعظم)
- شاخه ها: نواز و قائد اعظم
- پايگاه سنتى: ايالت پنجاب
- بررسى موقعيت حزب در انتخابات ۱۸فوريه ۲۰۰۸ميلادى
با توجه با گستردگى شهرهاى ايالت پنجاب پاكستان بنظر مى رسد رقابت دو شاخه اصلى اين حزب يعنى شاخه نواز و قائد اعظم در اين ايالت متمركز باشد.
نفوذ هردو حزب در جامعه شهرى و روستايى اين ايالت مى تواند نتايج انتخابات را تا حدود زيادى تعيين كند. با توجه به اينكه اين ايالت جمعيتى بالغ بر ۷۰ميليون نفر دارد و ۱۴۸ كرسى مجلس ملى نيز متعلق به اين ايالت است، پيروزى در اين ايالت، مى تواند نتيجه نهايى آراى كسب شده توسط اين دو حزب را روشن كند. شاخه قائد اعظم حزب مسلم ليگ در انتخابات سال جارى با توجه به تحولات رخ داده در حوزه سياست پاكستان و فعال شدن شاخه نواز حزب مسلم ليگ در شهرهاى مختلف اين ايالت، بنظر مى رسد نتواند موفقيت سال ۲۰۰۲را كسب نمايد. با توجه به شواهد و قراين موجود پيش بينى مى شود- در صورت شفاف بودن انتخابات- ۴۰ تا ۵۰كرسى مجلس ملى را تصاحب كند. شاخه نواز حزب مسلم ليگ نيز كه از شرايط ايجاد شده بعد از ترور «بى نظير بوتو» نهايت بهره بردارى را كرده به احتمال زياد ۶۰تا ۷۰كرسى انتخاباتى را به خود اختصاص دهد.
ساير احزاب
حزب عوامى ملى «اى. ان. پى»، (ANP) جنبش متحده قومى «ام.كيو. ام» (MQM) و مجلس متحده عمل «ام. ام. اى» (MMA) از جمله احزابى هستند كه در انتخابات سال ۲۰۰۸ميلادى شركت فعال دارند. در اين بين مجلس متحده عمل بطور طبيعى نقش پررنگ ترى در انتخابات ايفا مى كند، اما به دليل اختلافات داخلى در اين دوره از انتخابات نمى تواند مانند سال ۲۰۰۲ميلادى راى مطلوبى را كسب كند.
- مجلس متحده عمل
پايگاه سنتى اين تشكل ايالت سرحد پاكستان است.
شهرهاى ايالت سرحد
الف) فدرال
پيشاور، مالاكند، نوشهره، چارسده، مردان، صوابى، كوهات، كرك، هنگو، ابوت آباد، هرى پور، مانسهره، بتگرام، كوهستان، ديره اسماعيل خان، تانگ، بن نو، لكى مروت، بونير، سوات، شانگلا، چترال، دير.
ب) فاتا
باجور(خار)، مهمند، خيبر(لندى كوتل)، اوركزايى، كرم، وزيرستان شمالى (ميرانشاه)، وزيرستان جنوبى (وانا).
ج) اف. آر
پيشاور، كوهات، لكى مروت، ديره اسماعيل خان، تانك، بننو. مجلس متحده عمل (ام. ام. اى) پاكستان متشكل از شش حزب مذهبى جمعيت علماى اسلام(شاخه فضل)، جماعت اسلامى، جمعيت اهل حديث، جمعيت علماى پاكستان، حزب اسلامى و حزب تنظيم اسلامى، پيش از برگزارى انتخابات مجالس ملى و ايالتى پاكستان در دهم اكتبر ۲۰۰۲ميلادى( ۱۸مهر ۸۱) تشكيل شد. موضع گيرى صريح مولانا «فضل الرحمان» درباره انتخابات مبنى بر مشاركت نه تحريم، باعث ايجاد اختلاف در اين تشكل سياسى و مذهبى شد. در حاليكه «قاضى حسين احمد» رهبر جماعت اسلامى پاكستان و دبير كل مجلس متحده عمل خواستار تحريم انتخابات بودند، فضل الرحمان ترجيح داد تا با كارت اين تشكل سياسى بازى نكند. قاضى حسين احمد انتخابات پاكستان را مسخره و غيرقانونى خوانده است. وى رهبر جماعت اسلامى پاكستان و يكى از حاميان اصلى گروه طالبان حذف شده از قدرت پس از حمله نظامى مشترك آمريكا و انگليس به افغانستان است. مولانا فضل الرحمان ديگر شخصيت در راس دو حزب مذهبى جماعت اسلامى و جمعيت علماى اسلام قرار دارد كه در پاكستان و افغانستان از آنها به عنوان پدران معنوى طالبان ياد مى شود. در حاليكه انتخابات از سوى جماعت اسلامى تحريم شده، مولانا فضل الرحمان رهبر جمعيت علماى اسلام(شاخه فضل) قبل از انتخابات تاكيد كرد كه اين حزب وارث حقيقى مجلس متحده عمل است.
وى بر اين عقيده است كه تحريم انتخابات به معناى تحقق اهداف «پرويز مشرف» و آمريكا است.
انتخابات سال ۲۰۰۸ميلادى: برآورد احتمالى
1. جمعيت علماى اسلام(شاخه فضل)
پايگاه انتخاباتى فضل الرحمان در بننو و ديره اسماعيل خان هم اكنون در ايالت سرحد است. با توجه به فعاليت «اكرم درانى» سروزير سابق ايالت سرحد به نفع فضل الرحمان بنظر مى رسد وى در اين حوزه صاحب اكثريت شود و دو كرسى را به خود اختصاص دهد. اما در ديره اسماعيل خان فضا براى وى مناسب نيست زيرا همه احزاب اعم از مذهبى و سياسى در اين حوزه عليه وى متحده شده و بعيد است در اين حوزها صاحب پيروزى شود.
2. حزب عوامى ملى
اين حزب به رهبرى اسفنديار ولى خان در ايالت سرحد به شمال بلوچستان و همچنين كراچى داراى پايگاه خوبى است و به احتمال زياد بين ۱۰تا ۱۵كرسى مجلس ملى را تصاحب كند.
3. جنبش متحد قومى
به رهبرى «الطاف حسين» در كراچى و حيدر آباد داراى پايگاه خوبى است. پيش بينى مى شود در كراچى نامزدهاى اين حزب ۱۵كرسى را تصاحب كنند و در حيدر آباد با توجه به نفوذ حزب مردم صاحب يك كرسى بيشتر نشود.
نتيجه
به نظر مى رسد در اين دوره از انتخابات مجلس ملى پاكستان، هيچ حزبى صاحب اكثريت پارلمانى نشود و موضع احزاب هم نشان مى دهد كه آنها مايل هستند دولت ائتلافى- هركدام با انگيزه هاى متفاوت- تشكيل شود.
|
