آيينه هنر: بداهه پديده، اتفاق يا فرآيندى است كه انسان بدون آمادگى و مبتنى بر خلاقيت در حيطه هاى كلامى، تجسمى، فضايى، حركتى و غيره متجلى مى كند. در اين جا مى خواهيم به ارتباط بهره  هوشى يا (IQ) و نبوغ بپردازيم و بررسى كنيم كه اگر اين ارتباط مثبت باشد پس بداهه امرى خارج از آموختن است يعنى فقط فرد با (IQ) بالا داراى نبوغ است و نيز ارتباط نبوغ با بداهه را بررسى نمائيم و ببينيم چه عواملى باعث به وجود آمدن بداهه مى شوند. به زبان ساده و عاميانه خلاقيت يعنى اين كه هر كسى بتواند گليم خودش را از آب بيرون بكشد. ولى تعريف علمى خلاقيت عبارت است از تمام فرآيندها و سير مراحلى كه سبب افزايش توانمندى فرد مى گردد تا بتوانند زندگى بهتر و سالم ترى داشته باشد. در خيلى از كتب خلاقيت و بداهه پردازى مترادف هم ذكر شده اند و در بعضى كتب هم داراى تفاوت هستند اما نه چندان چشمگير. اما بايد گفت فرد بعد از آشنايى با خلاقيت و وارد شدن به اين مقوله به ظهور رساندن توانمندى خود مى تواند سئوالاتش را شخصاً حل كند در اين حالت شخص نبوغ خلاقيت پيدا كرده است. دكتر كردى در تعريف نبوغ مى گويند: نبوغ درجه بسيار عالى وخاصى از هوش و توانمندى فرد است كه به او اجازه انجام كارهاى خارق العاده را مى دهد ولى هوش و نبوغ مبناى ارتباطى ندارند يعنى صرفاً انسان هاى نابغه آدم هاى فى البداهه نيستند. نبوغ درجه  عالى از هوش است. هوش و استعداد توانمندى هاى بالقوه و بالفعل افراد نسبت به رفتارهاى مختلف در محيط اجتماعى است و هدف تغيير و حركت اين توانايى ها از بالقوه به بالفعل است. حالا مى خواهيم بدانيم در چه كسانى امكان بروز بداهه بيش از سايرين است. به طور كلى اين امكان در افرادى كه راحت هستند و احساس خوبى دارند زياد است و بايد توجه داشت كه هر قدر درجه  اضطراب فرد بالاتر رود، دريچه هاى سانسور در فرد بيشتر مى شود پس بداهه به نوعى با بهداشت روانى فرد هم مرتبط است. احساس يك فرد در يك محيط و فضاى توأم با طنز بيشتر در جهت فى البداهه حركت مى كند تا محيطى كه خشك و رسمى است در نتيجه دريچه هاى سانسور در فرد كمتر خواهد شد. فنون تدريس داراى اصول چهارگانه اى مى باشد كه يكى از آن ها بداهه پردازى است. اين اصل را اولين بار فردى در نظام آموزش اروپايى مطرح مى كند و اين گونه بيان مى دارد كه بداهه پردازى در موسيقى يا در علم خاصى نيست بلكه در همه زمينه ها وجود دارد در برخوردها در ارتباطات در كلام و غيره و به طور كلى تمام مراحل زندگى مملو از بداهه پردازى است و صرفاً به يك امر خاصى اختصاص پيدا نمى كند. بداهه پردازى مختص يك شخص خاص نيست و هركسى مى تواند بداهه پرداز باشد. اصل ديگر در مورد بداهه پردازى به اين مسأله اشاره دارد كه در تمام علوم بداهه پردازى بحث اصلى مى باشد. اصل بعدى در بداهه پردازى هم فردى هم گروهى بودن آن است. در واقع در آموزش هاى گروهى اثر بداهه پردازى بيشتر از آموزش هاى فردى است. همچنين در بداهه توجه به انگيزه هاى افراد اصلى مهم است، خصوصاً در ارتباطات اجتماعى كه ايجاد انگيزه بسيار اهميت دارد. انگيزه ها در هر كسى وجود دارد وليكن متفاوت است. انگيزه هاى بچه ها سطحى و انگيزه هاى بزرگترها پيشرفته تر است. از اصول ديگر كه در بداهه پردازى مهم است، توجه به موقعيت هاست يعنى افراد بايد در موقعيتى خاص قرار بگيرند تا قدرت بروز توانمندى هاى خود را داشته باشند. لازم به ذكر است كه تفاوت هاى فردى هم سهم مهمى در ايجاد توانمندى هاى گوناگون در بداهه پردازى دارند. توانمندى هاى افراد را مى توان شناخت اما نه به طور كامل. در اين ارتباط اصلى به نام اصل هويت مطرح مى شود يعنى آزادى دادن به فرد. آزادى در فرضياتى كه بيان مى شود و از اين طريق توانمندى افراد مشخص مى شود. اصل بعدى در بديهه پردازى بعد عاطفى است كه از بعد عقلى مهم تر است به خصوص رفتار عاطفى كه فرد از خود نشان مى دهد بسيار مهم است. خودساخته هايى كه فرد بيان مى كند هرچند كه ممكن است غيرواقعى باشند اما نشانه  رشد و توانمندى اوست. در بداهه پردازى و خلاقيت قياس يكى از عناصر است كه در يادگيرى و ياددهى مى تواند بسيار مفيد واقع شود و زمينه  رشد افراد را فراهم كند. پس قياس در بداهه پردازى يكى از اصول مهم است كه ممكن است عقلى باشد يا شخصى. نبوغ زمينه اى شخصى، ذهنى و هوشى در بداهه پردازى است. ولى بداهه پردازى تنها به نبوغ بستگى ندارد بلكه مهارت هاى فنى و ادراكى و انسانى و كاربرد هوش هاى چندگانه ذهنى در بداهه مؤثرتر است. بداهه پردازى رفتارى است كه براى يك شكل هنرى و يك صورت و حالتى از زندگى به وجود نخواهد آمد بلكه در همه  جنبه هاى زندگى مى تواند توقف و تجلى پيدا كند. بداهه پردازى به توانايى و مهارت هاى نوين ديدن، نوين شنيدن و پردازش اطلاعات كاربردى بستگى كامل دارد. اصول بداهه پردازى زمينه هاى ورود و تفكر بداهه هستند كه مى بايستى مورد توجه قرار بگيرند. بداهه پردازى امرى فردى و گروهى است كه مى تواند به صورت عميق و همه جانبه جامعه را تحت تأثير خود قرار دهد. سه اصل انگيزشى در بداهه پردازى عبارتند از اصل توجه به بعد عاطفى فرد(به ويژه كودكان و نوجوانان) اصل توجه به انگيزه هاى افراد و اصل توجه به موقعيت فرد. در بداهه موقعيت شناسى درونى و بيرونى يك ماتريس شناختى و عاطفى را در ذهن به وجود مى آورد كه براساس اين ماتريس چند بعدى عاطفى شناختى رفتارى، رفتارهاى نمايشى، تجسمى، موسيقايى و بدن حركتى بداهه پردازى بروز مى كند و نمودار مى شود در بداهه پردازى بعد عاطفى از بعد عقلانى مهم تر است و مى بايستى در پردازش اطلاعات، تربيت حسى و عاطفى از آن استفاده هاى عينى شود كه در تعليم و تربيت انجام مى گيرد. كشف شهود روانى زمينه اى در جهت تقويت بداهه پردازى به ويژه با تأكيد بر شناخت مبتنى بر كشف و شهود است. بر همين اساس فرصت هاى مبتنى بر كشف و شهود براى كودكان، نوجوانان و بزرگسالان مى تواند زمينه هاى بداهه پردازى را ايجاد نمايد و از دانش نبوغ و توانمندى هاى ذهنى بسيار مؤثرتر است. قياس زيربناى پيدايش انديشه ها، افكار فى البداهه و تجارب فى البداهه در درون ذهن است. بر اين اساس بايستى ارزشيابى قياسى شخصى، قياسى جمعى و قياسى استعاره اى را به عنوان سه مرحله رسيدن به اين دستاوردهاى اصيل و پايدار مورد توجه و تأكيد كليدى مجامع و محافل علمى دانشگاهى قرار داد. رويكرد پرداخت به بداهه زمينه اى در جهت تفكر خلاقيت در كليه  ابعاد سنى، اجتماعى و شخصيتى مى باشد. به همين دليل در كليه كتاب ها و زمينه هاى درسى بايد از آن استفاده كرد. بداهه زمينه اى است كه مى تواند جامعه را به سوى توسعه پايدار فرهنگى و هنرى و اجتماعى سوق دهد.
* پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامى

يكى از تابلوهاى ونسان ون گوگ كه نقاش مشهور هلندى چند هفته پيش از خودكشى آن را خلق كرده، براى نخستين بار در۹۰ سال اخير با قيمت پايه ۳۰ ميليون دلار حراج مى شود. به گزارش مهر، بى بى سى اعلام كرد «كودكى با پرتقال» كه سال ۱۸۹۰ حدود يك ماه پيش از خودكشى ون گوگ در ۳۷ سالگى خلق شده، ماه جارى ميلادى در نمايشگاه هنرهاى زيبا اروپايى در ماستريخت هلند به نمايش درمى آيد. گفته مى شود ون گوگ پس از گذراندن اوقاتش با خواهرزاده خردسال خود، چند تابلو كشيد كه «كودكى با پرتقال» يكى از آنهاست. خوشحالى نقاش معروف از اين ديدارها آن هم چند روز پيش از مرگ به خوبى در اين تابلوها پيداست و حاكى از يك انرژى سرشار هنرمندانه است. آنچه در تابلو نقاشى «كودكى با پرتقال» تصوير شده در اصل متعلق به كودكى دو ساله به نام رائول لور است. رائول فرزند نجارى در دهكده فرانسوى اوور در ۲۵ مايلى شمال پاريس بود؛ جايى كه ون گوگ پيش از مرگ مدتى را آنجا گذراند و سرانجام روز ۲۷ ژوئيه ۱۸۹۰ با يك اسلحه به سينه خود شليك كرد و دو روز بعد در تختخواب درگذشت. حراج يكى از تابلوهاى ون گوگ براى ماه مارس برنامه ريزى شده كه نوامبر گذشته آخرين تابلو بجا مانده از او در يك حراجى در نيويورك خريدار پيدا نكرد. «مزارع گندم»  آن زمان ۲۵ ميليون دلار قيمت گذارى شده بود كه هيچكدام از پيشنهادهاى ارائه شده در حراجى به پاى آن نرسيد و تابلو فروخته نشد.

با حضور شاعران ايرانى، همايش روز جهانى شعر در بحرين برگزار مى شود. به گزارش ايسنا، اين همايش كه به صورت سالانه برگزار مى شود، ۱۹ مارس (۲۹ اسفند) امسال نيز با موضوع شعر قاره آسيا و با رويكرد ويژه اى به شعر ايران برگزار خواهد شد. صادق رحمانى، مهرنوش قربانعلى و مهرى شاه حسينى، شاعران و پژوهشگران ايرانى دعوت شده به اين برنامه هستند. محمد الامين- شاعر و مترجم عراقى مقيم هلند- علاوه بر ايراد سخنرانى درباره گرايش ها و مكتب هاى شاعران معاصر ايران، ترجمه آثار را به زبان عربى برعهده دارد. همايش يادشده كه دوره پيشين آن به شعر فرانسه و روسيه اختصاص داشته، از سوى انجمن اديبان و نويسندگان بحرين برگزار خواهد شد.

آيينه هنر: نمايشگاهى از تلفيق خط و گرافيك و خط نگاره هاى «ازهار شركاء»، در موزه هنرهاى معاصر فلسطين گشايش يافت. اين مجموعه شامل ۶۲ اثر در دو قالب خوشنويسى كلاسيك (از سبك قدما تا متأخرين) با قلم نى، تذهيب و نيز خط نگاره هاى نوين بر روى گل و بوم با تلفيق شيوه هاى خط و گرافيك و ابداعات تركيبى و نوآورى در فرم و فضاى زيباشناسى است. آثار اين مجموعه داراى مضامين اخلاقى، عرفانى و شامل آيات قرآن،  احاديث،  اشعار و گزين گويه هاى عارفان بزرگ همچون مناجات نامه خواجه عبدا... انصارى و... است.

با تأخير در بازسازى تالار «گوشه» فرهنگسراى نياوران، برگزارى سومين جشنواره نمايشنامه خوانى اين مجموعه به سال آينده موكول شد. مژگان فرح آورمقدم؛ مسئول واحد تئاتر اين فرهنگسرا؛ با اعلام اين مطلب به خبرگزارى دانشجويان گفت: «تعميرات تالار اصلى فرهنگسرا كه از اوايل سال جارى شروع شده بود، به زودى به اتمام مى رسد و به دنبال آن تعميرات تالار گوشه آغاز خواهد شد.» وى اظهار اميدوارى كرد تا تعميرات اين تالار اوايل فروردين يا اواسط ارديبهشت ماه سال آينده به اتمام برسد و سومين فستيوال نمايشنامه خوانى كه قرار بود، يازدهم اسفندماه با رويكرد خوانش متون ايرانى برگزار شود، در فصل بهار برپا شود.

نخستين دو سالانه موسيقى جهان اسلام كه قرار بود، اسفند ماه در تهران برگزار شود، به آذر ۸۷ موكول شد. اين جشنواره كه قرار بود توسط فرهنگستان هنر و با تعيين گروه سازهاى آرشه اى كه درميان كشورهاى مسلمان نقش محورى دارد، برپا شود، سال آينده با تركيب مشابه برپا مى گردد. «ايرج نعيمايى»، دبير اين دوسالانه و عضو فرهنگستان هنر در اين زمينه به ميراث خبر گفت: «مدت زمان ما براى اطلاع رسانى و تعامل با گروه هاى خارجى بسيار كم بود، بنابراين براى بهتر برگزار شدن اين جشنواره آن را به پاييز سال آينده و احتمالا آذر ماه موكول كرديم. » وى اضافه كرد: «در نظر گرفتن برخى اشتراكات فرهنگى مانند تعامل فرهنگى بين كشورهاى مسلمان و چگونگى اتحاد و ارتباط با كشورهاى اسلامى از طريق اين هنر از جمله معيارهاى اين دوسالانه است.»

جديدترين رمان «استفان مير» نويسنده آثار پرفروش آمريكايى؛ با عنوان «تا سرخى غروب» منتشر شد. به گزارش باشگاه خبرنگاران، اين رمان داستان يك دبيرستان را به تصوير مى كشد كه در آن حوادثى حول محور يكى از دانش آموزان پسر كه در واقع يك خون آشام است شكل مى گيرد. براساس اين گزارش فضاى اين رمان در يك دنياى خيالى و غير واقعى شكل مى گيرد. گفتنى است: استفان مير از جمله چهره هاى شاخص اديبان جهان است كه آثار وى در زمره پرفروش ترين آثار ادبى جهان جاى دارند.

نمايش هاى برگزيده همايش آيين هاى عاشورايى، جشنواره تئاتر رضوى و رپرتوار تئاتر عروسكى سال آينده در تالار محراب به صحنه مى روند. شهرام نوشير در گفتگو با ايسنا با اعلام اين مطلب گفت: «اداره كل هنرهاى نمايشى واداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى در حال بررسى تفاهمنامه مشتركى هستند تا براساس آن برنامه هاى تالار محراب را بر اساس برگزيده هاى دو بخش نامبرده و رپرتوار تئاتر عروسكى در سال آينده مشخص كنند.» وى ادامه داد: «با پايان يافتن تعطيلات تالار، قرار است گروه هاى بيشترى براى تمرين نمايش هاى خود به اين پلاتوهاى اين مجموعه معرفى شوند.»

مجموعه نقاشى هاى بزرگ آيدين آغداشلو منتشر و براى نخستين بار در تهران نمايش داده مى شوند. آغداشلو در اين مجموعه، چهار نقاشى بزرگ حدود دو مترى و دوتكه اى اش را منتشر خواهد كرد. او نخستين دوتايى هايش را هم را اواخر بهار ۸۷ در تهران به نمايش عمومى مى گذارد. وى كه هميشه نقاشى هايش را بدون نمايش فروخته است، اين بار مى خواهد، بعد از ۳۴ سال آثارش را قبل از فروش، نمايش داده و نمايشگاه دوتايى ها را برپا كند. اين هنرمند نقاش و منتقد هنرى به ايسنا گفت كه كتاب مفصلش درباره هنرمندانى كه مى شناسد و با آن ها خاطره داشته است، در آستانه انتشار است و هفتمين جلد كتاب مجموعه مقاله ها هم كه در حجم صفحه هاى آن به ۹۵۰ صفحه رسيده، به مرحله چاپ رسيده است.