نسخه
PDF
شماره ۵۵۶۲ - ۱۴ فروردين ۱۳۸۷ - ۲۵ ربيع الاول ۱۴۲۹ - ۲ آوريل ۲۰۰۸ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
نگاهى به  نمايش سنتى «پانچ و جودى» خيمه شب بازى انگليسى؛
نگاهى به  نمايش سنتى «پانچ و جودى» خيمه شب بازى انگليسى؛
عروسك شيطان كُش
086361.jpg
نمايش «پانچ و جودى» خيمه شب بازى مردمى در انگليس است كه شخصيت هاى اصلى آن، پانچ و همسرش؛ جودى؛ هستند. اين نمايش شامل سلسله اى از صحنه هاى كوتاه اند كه هر يك نمايشگر برخورد ميان دو شخصيت  و اغلب پانچ هرج ومرج گرا و شخصيتى ديگر است. اين نمايش به شكل سنتى توسط يك عروسك گردان اجرا مى شود كه استاد ناميده مى شود. براى ريشه يابى نمايش پانچ و جودى بايد به قرن ها پيش بازگشت ، به دوران هاى اليزابت و استوارت كه در بريتانيا نمايش هاى خيمه شب بازى رواج بسيار داشت و خصوصاً در بازارهاى مكاره شكل شايعى از سرگرمى هاى عامه بود و موضوعات بسيار متنوعى را شامل مى شد: قصه هاى انجيل؛ افسانه هاى فاوست، جرج قديس و ديك ويتينگتن؛ وقايع تاريخى اى چون توطئه باروت (نقشه به آتش كشيدن پارلمان) و نظاير آن. بنا به نوشته سميوئيل پيپايز سال ۱۶۶۲ سال تولد نياى نمايش پانچ و جودى است. در اين سال شخصيت جديدى به نمايش هاى خيمه شب بازى راه يافت كه اصليتى ايتاليايى داشت (ريشه اين نمايش را مى توان در كمدى دل آرته يافت) و نامش پوليچينلا يا پانچينلو بود كه به تدريج به پانچ (Punch) تغيير يافت. اين شخصيت مرد گوژپشت و چاقى بود كه صدايى زير و جيغ جيغى داشت، لباس هاى اجق وجق رنگارنگ مى پوشيد و اغلب صحبت شخصيت هاى جدى نمايش را با متلك ها و ديگر حركات اخلاقى قطع مى كرد. اولين نمايش از اين دست نزديك كليساى سنت پل در كاونت گاردن لندن اجرا شد. بنا به نوشته پيپايز، اين خيمه شب بازى را عروسك گردانى ايتاليايى به نام پيترو جيمونده مشهور به سينيور بولونيا برگزار كرد: «... نمايشى ايتاليايى كه درون محوطه اى اجرا مى شود و بسيار بسيار زيبا است، بهترين نمايشى كه تا به حال ديده ام، نمايشى پر از دلاوران». پيپايز بارها و بارها براى ديدن نمايش رفت و هر دفعه نيز از ديدن آن بسيار مشعوف شد. آنچه پيپايز ديده بود، خيمه شب بازى بود و نه نمايشى با عروسك هاى دست كشى. پانچ در مدت زمانى اندك به چنان محبوبيتى دست يافت كه در سال ۱۶۸۲ نمايشى كوتاه مختص پانچ شكل گرفت. محور اين نمايش جنگ و دعواهاى ميان پانچ و زنش، خانم پانچ، بود كه نام كوچكش در آن دوران جون (Joan) بود. ديگر خصوصيت متداول اين نمايش  مواجهه اى با شيطان بود. در ۱۰ مى ۱۶۹۹ يكى از نويسندگان نشريه  اى در لندن خاطرنشان كرد كه در بازار جشن بهاره شاهد «مكالمه اى بى معنا ميان شيطان و پانچينلو» بوده است. پايان اين صحنه متفاوت است: بيشتر مدارك باقى مانده از قرن هيجدهم مؤيد اظهارنظر استرات در سال ۱۸۰۲ هستند مبنى بر آن كه «عموماً در پايان اين خيمه شب بازى، شيطان پانچ را از صحنه به در مى كند»، اما شمارى از نويسندگان نيز بر آن اند كه هميشه پانچ بوده كه دمار از روزگار شيطان درمى آورده است. در سال ،۱۸۲۸ روزنامه نگارى به نام جان پين كالير با عروسك گردانى به نام جووانى پيچينى مصاحبه كرد و متن نمايش او با عنوان پانچ و جودى را تقرير كرد و تصويرگرى به نام جرج گروك شنك صحنه هايى از اين خيمه شب بازى را به تصوير كشيد. طرح اصلى اين نمايش همان طرحى است كه از آن زمان تا به امروز اجرا مى شود: پانچ از دست بچه اش عصبانى مى شود و او را مى كشد، با زنش دعوا مى كند و او را هم مى كشد، به همين منوال، به صورت مكرر شمارى از شخصيت ها را مى كشد، پليسى را كتك مى زند، جك كچ، مأمور اجراى مراسم اعدام، را فريب مى دهد تا به جاى او خودش را اعدام  كند و سرآخر شيطان را نيز مى كشد. بعدها عروسك گردان ها، به نوبه خويش شخصيت ها و ماجراهايى را به اين نمايش افزودند مخصوصاً، يك دلقك، شبح، خادم كليسا، ژاندارم و تمساح، همچنين نقش سگى دست آموز (سگى واقعى و نه عروسك خيمه شب بازى) را هم بسط دادند؛ تا امروز اگر چه كليت نمايش ثابت مانده است، هيچ دو نمايشى وجود نداشته كه در تمامى جزئيات شبيه بوده باشند.اواخر قرن نوزدهم ميلادى، نمايش پانچ تغييراتى را در محل برگزارى و فضاى نمايش به خود ديد و از نمايشى خيابانى كه در بازارهاى مكاره و اساساً براى بزرگسالان اجرا مى شد، به تئاترى براى كودكان در تعطيلات كنار دريا و مهمانى هاى كريسمس تغيير ماهيت داد. از سال ،۱۹۶۲ همزمان با سيصدمين سال ورود پانچ به انگليس، اين نمايش احيايى قدرتمند را تجربه كرد و به شكلى فزاينده با سلايق كودكان تطبيق يافت و به مانند نمايش هاى لال بازى يا پانتوميم، هر چه بيشتر مشاركت اين دسته از مخاطبان را فراخواند و در نتيجه با انتظارات آن ها سازگارتر شد تا خشونت ناخوشايند طرح كلى اين نمايش را تعديل كند. به طور سنتى، استادان اين نمايش خود عروسك هاى خيمه شب بازى را مى سازند و به شكلى وسواس گونه بر روش شخصى خود پافشارى مى كنند؛ همچنين از ابزارى فلزى به نام سوازل (swazzle) يا سواچل (swatchel) استفاده مى كنند، وسيله اى كه در دهان مى گذارند تا صداى انسانى را به صداى جيغ مانند پانچ تبديل كنند. برخى خانواده ها پانچ را نسل اندرنسل اجرا مى كنند. «متن» نمايش همواره به دگرگونى ها و بداهه پردازى هايى گشوده است كه بر ساختارى مركزى استوارند و همين تركيب سياليت و صلبيت، فرديت و گمنامى (استوار بودن بر سنت) از نمايش پانچ و جودى هنرى فولكوريك مى سازد. نمايشى كه تأثير فراوانى بر فرهنگ و هنر بريتانيا گذاشت. وارياسيون هاى نمايش مذكور را مى توان در كل اروپا ديد. همان طور كه گفته شد، پانچ در ايتاليا، پولچينلا خوانده مى شود. در آلمانى، پانچ را كاسپر مى نامند و جودى را گرت؛ در هلند يان كلاسن (پانچ) و كاترين (جودى)؛ در دانمارك مستر جكل؛ در روسيه پتروشكا؛ در رومانى واسيلاچ و در فرانسه پوليشنل.
بهارانه تالارهاى نمايشى
086364.jpg
تعطيلات يك ماهه مجموعه تئاتر شهر و تالارهاى نمايشى تهران به تدريج از ۲۰ فروردين ماه به پايان مى رسد. تالارهاى نمايشى پايتخت با پايان نوروزى ميزبان پانزده نمايش مى شوند. نمايش  «كلبه عموتم» به كارگردانى بهروز غريب پور طى توافقاتى كه اواخر سال گذشته انجام شد، قرار است از ۲۰ فروردين در تالار اصلى مجموعه تئاتر شهر به صحنه برود. نمايش «كادنس» نوشته طلا معتضدى به كارگردانى نيما دهقان از ۲۶ فروردين در كارگاه نمايش با بازى ليلى رشيدى، فرزين صابونى، عليرضا محمدى و سينا رازانى ساعت ۱۷ اجرا خواهد داشت. ماجراى اين نمايش در جهان برزخ به وقوع مى پيوندد. نمايش «حسن و ديو راه باريك پشت كوه» به كارگردانى و نويسندگى افشين هاشمى از ۲۵ فروردين در تالار قشقايى اجرا مى شود. منيژه محامدى نيز بعد از تعطيلات نوروزى با نمايش «تبرئه شدگان» نوشته مشترك اريك جنسن و جسيكا بلك، دو نمايشنامه نويس امريكايى كه براساس داستان هاى واقعى و تحقيقات مستند از تعدادى از تبرئه شدگان آمريكايى اين نمايشنامه را نوشته اند به سالن چهارسو مى آيد. در تالار سايه هم نمايش «كريستال تاور» نوشته رونالد گرندز به كارگردانى نصرا... قادرى دوباره اجراى خود را بعد از تعطيلات از ۲۰ فروردين ماه آغاز مى كند و تا ۵ ارديبهشت ماه اجرا دارد و سپس بعد از پايان اجراى اين نمايش در تاريخ يادشده نمايش «غولتشن ها» به كارگردانى حميد پورآذرى روى صحنه خواهد رفت. به گزارش ايسنا، تماشاخانه «سنگلج» نيز بعد از تعطيلات و از ۱۸ فروردين ميزبان نمايش «مثل هاى عروسكى» نوشته و كار فرناز بهزادى است. تالار هنر نيز از بيستم فروردين ماه ميزبان دو نمايش «عروسك» به كارگردانى على محمد رحيمى و نمايش «واى به حال عنكبوتا اگه...» به كارگردانى رضا فياضى مى شود. اما در تالار مولوى از اواخر فروردين ماه دو نمايش «تئاتر بى حيوان» نوشته ژان ميشل ريب به كارگردانى مهدى مكارى و «پچپچه هاى فرشته هاى قاطى پاتى» نوشته سلما رفيعى با كارگردانى مهدى شاه پيرى در دو تالار كوچك و اصلى اجرا دارند. قرار است نمايش «رودكى شاعر واژه هاى سبز» نوشته ايوب آقاخانى با كارگردانى على پويان هم در تالار وحدت به صحنه  رود. خانه نمايش اداره تئاتر نيز از هجدهم فروردين ماه ميزبان نمايش «خواستگارى آبجى خانوم» به كارگردانى فهيمه ميرزا حسينى مى شود. نمايش «آن مرد آمد» نوشته اميد نياز و با كارگردانى مشترك او و رضا آحادى در مركز توليد تئاتر و تئاتر عروسكى كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان اجرا مى شود. اين نمايش صبح ها ويژه مدارس و مهدكودك ها و ساعت ۱۸ براى عموم اجرا خواهد داشت. نمايش «فردا روز ديگرى است» به نويسندگى و كارگردانى خيرا... تقيانى پور و همكارى گروه نقاب نيز فروردين ماه با حمايت انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس در مجتمع فرهنگى و هنرى اسوه روى صحنه مى رود.
تمديد مهلت ارسال آثار به جايزه ادبيات علمى تخيلى و فانتزى
086346.jpg
آيينه هنر: مهلت ارسال آثار به سومين دوره جايزه ادبيات علمى تخيلى و فانتزى تا اول ارديبهشت ماه سال جارى تمديد شد. دبيرخانه  سومين دوره  مسابقه  داستان  نويسى علمى  تخيلى و فانتزى وابسته به آكادمى فانتزى در اطلاعيه اى اعلام كرد به دليل همراهى و همكارى چند نشريه  مرتبط با حيطه  ادبيات علمى، تخيلى و فانتزى با اين دوره از مسابقه كه برخى شرايط خاص را باعث مى شود- تصميم بر آن دارد تا فرصت شركت در اين دوره را تا اول ارديبهشت  ماه سال ۱۳۸۷ تمديد كند.دبيرخانه  اين جايزه همچنين شرط ياد شده در بند سوم شرايط شركت در مسابقه را هم مبنى بر اينكه «آثار ارسالى نبايد قبلاً چه به صورت الكترونيك و چه به صورت نشر كاغذ در رسانه  ديگرى منتشر شده باشند» لغو شده اعلام كرد.يكى از شرايط شركت در اين مسابقه اين است كه آثار ارسالى يا بايد فانتزى يا علمى تخيلى و يا به صورت تلفيقى از اين دو نوشته شده باشند. تعريف داستان فانتزى نيز از نظر برگزاركننده جايزه به اين شرح است: اثرى فانتزى است كه حداقل يك و يا بيشتر مضامين اصلى يك اثر فانتزى (جادو، ماوراءالطبيعه، نبرد سنتى خير عليه شر و موجودات جادويى) را دارا باشد. همچنين علمى  تخيلى ژانرى است كه در آن به بررسى تأثير نظرات علمى و پيشرفت علم و فن آورى، طرح نظريه  هاى علمى ثابت نشده و ارائه  پيش  بينى هايى از آينده و پيشرفت آتى علم و فناورى در قالب داستان و نيز داستان سرايى درباره حيات فرا زمينى و موجودات بيگانه پرداخته مى شود.هر اثر ارسالى به دبيرخانه جايزه بايد حداكثر ۱۵  هزار كلمه باشد و هر نويسنده نيز مى  تواند حداكثر تا ۵ اثر خود را در مسابقه شركت دهد.
«صندلى» در تالار هنر
نمايش «صندلى» به كارگردانى امير مشهدى عباس پس از پشت سر گذاشتن مرحله بازبينى در تالار هنر روى صحنه مى رود. مشهدى عباس درباره اين نمايش به مهر گفت: «نمايش دو بازيگر دارد و تقابل ميان دو شخصيت را نشان مى دهد. داستان درباره دو همكار و دوست صميمى است كه بر سر تصاحب يك صندلى با هم درگير مى شوند و در پايان به اشتباه خود پى مى برند.» وى ادامه داد: «نمايش «صندلى» سعى دارد به نوعى اهميت توجه به دوستى را گوشزد كند.»
برگزارى همايش «پديدارشناسى روح هگل پس از ۲۰۰ سال»
همايش «پديدارشناسى روح هگل پس از دويست سال» ارديبهشت ماه ۱۳۸۷ در دانشگاه علامه طباطبايى برگزار مى شود. به گزارش مهر، گروه فلسفه  دانشگاه علامه طباطبايى همايش «پديدارشناسى روح هگل پس از دويست سال» را يكشنبه ۸ ارديبهشت ماه ۱۳۸۷ از ساعت ۱۴ تا ۲۰ در اين دانشگاه برگزار مى كند.در اين همايش يك روزه در نظر است تحليل «پديدار شناسى روح»، تأثير«پديدار شناسى روح» بر تاريخ فلسفه و بررسى چگونگى مواجهه  انديشمندان ايرانى با «پديدار شناسى روح» مورد بحث و بررسى قرار گيرند.
برپايى «شب هاى نمايش ايرانى» از اواخر فروردين ۸۷
086313.jpg
اتابك نادرى گفت: «اواخر فروردين ماه برنامه نمايشنامه خوانى تحت عنوان «شب هاى نمايش ايرانى»در كافه تئاتر سنگلج برگزار مى شود.نادرى؛ مدير تماشاخانه سنگلج تهران؛ با اعلام اين خبر به سايت ايران تئاتر گفت: «از اواخر فروردين جارى برنامه نمايشنامه خوانى شب هاى نمايش ايرانى در كافه تئاتر سنگلج و در دو بخش مرور آثار نمايش سال پيشكسوتان و آثار هنرمندان جوان برگزار مى شود. در بخش آثار پيشكسوتان، آثار هنرمندانى چون استاد اكبر رادى، بهرام بيضايى، محمود استادمحمد و... نمايشنامه خوانى مى شود.» نادرى خاطرنشان كرد: «پس از پايان اجراى اين نمايش رپرتوآر نمايش هاى برگزيده جشنواره نمايش هاى آيينى و سنتى در تماشاخانه سنگلج تهران برگزار مى شود كه شامل شش نمايش خواهد بود.»