سرويس گردشگرى: تنگه شگفت انگيز چاه كوه در روستاى چاهوى شرقى جزيره قشم، با حفره ها و دالان ها و اشكال اعجاب آور در ديواره هاى خود بيننده را مبهوت مى كند. تنگه چاه كوه، پديده اى شگفت از فرسايش سنگ هاى رسوبى زمين، در جزيره قشم واقع شده كه كمتر معرفى شده و به همين دليل كمتر مورد بازديد گردشگران قرار گرفته است. دره يا تنگه چاه كوه، در بخش شهاب از توابع شهرستان قشم، دره اى به عمق ۱۰۰ متر، نمايشى از فرسايش سنگ هاى رسوبى است. اين دره در ۷۰ كيلومترى شهر قشم و در كنار روستاى چاهوى شرقى، در بخش غربى ساحل شمالى جزيره قشم قرار دارد و يكى از مهمترين جاذبه هاى گردشگرى جزيره قشم است. اين دژ شگفت انگيز، در دل يك كوه سنگى يكپارچه كه به شكل ضربدر برش خورده قرار دارد. چاه كوه در ابتدا عريض و با ديواره هاى بلند در برابر ديدگان مخاطب ظاهر مى شود، ولى به تدريج از عرض آن كاسته مى شود تا جايى كه عبور از ميان آن دشوار مى شود. اين درحالى است كه ارتفاع ديواره ها همچنان زياد است و به همين دليل داخل دره نور كمى وجود دارد. اين دره از چهار سو چهار تنگه دارد كه در جاهايى ديواره ها به هم مى رسند و فاصله دو ديواره از هم شايد به حدود نيم متر برسد. به نظر مى رسد اين دره و دره هاى مشابه اطراف آن مربوط به شكستگى هاى طاقديس بزرگى باشند كه بر ايجاد گنبد نمكى نمكدان هم نقش داشته است. جنس سنگهاى چاه كوه، از سنگهاى رسوبى موسوم به سنگهاى آهكى و مربوط به رشته كوه زاگرس مى شوند كه جزو يكى از سه گروه سنگهاى موجود در طبيعت (رسوبى و آذرين و دگرگونى) قرار مى گيرد. در ديواره هاى دره چاه كوه، فرسايش آبى و انحلال، شيارهاى عميق و طويل، انواع حفره هاى عدسى، قاشقى و كروى شكل را حفر كرده اند. وجود شيارها و خطوط فرسايش موازى و همچنين حفره و طاقچه بر بدنه عمود اين دره و نيز وجود جوى هاى سنگى در كف دره، باعث شده تا تنگه چاه كوه به اعجاب تبديل شود. طرح ها و اشكالى كه روى ديواره هاى اين تنگه زيبا نقش بسته هر بيننده اى را تحت تأثير قرار مى دهد. اشكالى كه خيال انگيز و روياگونه اند و مانند آثار هنرى ارزشمندى شده اند كه به دست هنرمند توانايى به وجود آمده اند. باد، آب باران و بارش هاى سيل آسا و شديد، از مهمترين دلايل وجود اين حفره هاى زياد در ميان ديواره چاه كوه است. سنگهاى چاه كوه داراى آهك يا بى كربنات كلسيم است كه اسيد آب باران باعث حل شدن آنها و ايجاد شكاف ها و حفره هاى كوچكى در ميان آنها شده و اين حفره ها در طول چند ميليون سال بزرگتر شده و تبديل به دالانه هاى جالبى شده اند. در اين ميان، جارى شدن آب در زمان بارندگى، زيبايى اين دره را دو چندان مى كند. دليل نامگذارى چاه كوه، وجود چاه هايى  است كه در ابتداى دره  حفر شده است. چند چاه كم عمق و كانال هايى براى هدايت آب، كه توسط اهالى روستاى چاهو حفر شده و زيبايى اين تنگه را دو چندان مى كند. از آنجا كه با توجه به گرم و خشك بودن منطقه، آب شيرين ذخيره شده ارزش بالايى دارد، اين چاه ها محل ذخيره آب باران است. اين كانال  ها و چاه ها، قدمتى باستانى دارند و از زمان هاى دور براى تأمين آب شيرين اهالى اين بخش از جزيره مورد استفاده قرار داشته است. چاه كوه از جمله مناطق بسيار زيباى ايران است كه مى تواند گردشگران زيادى را به جزيره قشم جلب كند.

عنبران، سرزمينى كه درآن جلوه هايى از قدرت خلاق هستى با هنرنمايى انسان هاى با صفا درهم آميخته و مجموعه اى از شگفتى هاى ديدنى را در اين ديار از استان اردبيل به تماشا گذاشته است. به گزارش ايرنا، شيب تند جاده اى از شهر نمين همراه با نسيم ملايمى كه از كرانه هاى جنوبى درياى خزر برخاسته و از پيچ و خم هاى گردنه حيران گذر كرده است رهسپاران را به سرزمين پيكره هاى سنگى، رودخانه هاى خروشان، شكوفه هاى رنگارنگ درختان و نقش و نگارهاى سحرانگيز گليم ها و مسندهاى بافته شده به دست هنرمندان مهربان عنبران راهنمايى مى كند. زمين هايى سرسبز كه درختانى با شكوفه هاى رنگارنگ جلوه هاى آن را زيباتر كرده اند از فاصله اى دور به چشم مى خورد كه همان سرزمين گياه عنبر يا شهر عنبران با مردمى خونگرم و ميهمانپذير مى باشد. عنبران شامل سه منطقه عنبران عليا و سفلى و امين جان است و عنبران عليا روستايى است كه در منتهى اليه مرز ايران و جمهورى آذربايجان قرار گرفته كه به لحاظ شكل و شمايل بافت خانه ها و واقع شدن منازل روستا روى كوهپايه به ماسوله استان اردبيل شهرت دارد. منطقه عنبران به لحاظ ويژگى هاى تاريخى و مذهبى خود داراى زيارتگاه هاى متعددى است كه از آن جمله مى توان به سيد بابا خرم، حاج سكوتى و شيخ شفيقى عنبرانى اشاره كرد و مردم خونگرم اين منطقه داراى مذهب تسنن شاخه شافعى مى باشند. ساكنان مهربان منطقه عنبران به زبان تالشى صحبت مى كنند كه با زبان مردم شهرستان تالش در استان گيلان متفاوت است. گليم ها و مسندهايى كه روى درب مغازه ها در بازار صنايع دستى شهر عنبران واقع در آن سوى رودخانه كوچكى كه از وسط شهر مى گذرد آويزان شده اند از هنر دستى با اهميت اين ديار كه نسل كنونى آن را از نياكان خويش به يادگار دارند، حكايت مى كند. هنرمندان اين ديار از كودكى خلق نقش و نگارهاى زيبا روى مسند و گليم ها را از بزرگان خويش مى آموزند كه از مهمترين نقشه هاى آن مى توان به قزل گول، بوته، شعله، گلدانى، نازنازى، قره باغى، قاپاق، و گانگال سه پايه اشاره كرد. استفاده از رنگ هاى گياهى در بافت مسند اين منطقه بر مرغوبيت و زيبايى آن افزوده است. كوهستانى بودن منطقه و كمبود زمين هاى كشاورزى موجب شده است كه حدود ۹۰ درصد از جمعيت سه هزار خانوارى دهستان عنبران به بافت گليم و مسند مشغول باشند و اين هنر دستى علاوه بر ايران در سطح بازارهاى دنيا هم شهرت دارد. هنر دستى عنبران فقط به بافت مسند و گليم محدود نمى شود و از آن جمله مى توان به معرق، منبت كارى، خراطى، صنايع چوب، سفالگرى، شال بافى، جاجيم، خورجين، جوراب پشمى و قالى اشاره كرد كه به دست هنرمندان اين منطقه ساخته مى شود. تماشاى خانه هايى با شكل و شمايل قديمى كه پنجره هاى چوبى كوچك آن ها روى ديوارهاى كاه گلى از لا به لاى درختان تنومند جلوه مى كند آرامش عجيبى از دوران قديم به انسان دست مى دهد. هنوز كرسى هاى قديمى گرمابخش اين خانه هاى كوچك اما با صفا در عنبران در روزهاى بسيار سرد منطقه است. خانبلاغى از ديگر مكان هاى ديدنى منطقه عنبران است كه آواز پرندگان خوش الحان در بلندى هاى اطراف آن طنين انداز مى شود. بلندى هايى هم در آن سوى بازار خودنمايى مى كند كه مردم محل به آن كوه سرخ مى گويند و از فراز آن عنبران با همه زيبايى هايش به خوبى مشاهده مى شود. كوه هايى با صخره هاى كوچك و بزرگ و غارهاى طبيعى كه دست هنرمند طبيعت در اثر سال ها فرسايش باد و باران آن ها را به شكل هاى گوناگون از حيوانات و يا انسان در آورده است، در منطقه عنبران مشاهده مى شوند كه معروفترين آن ها پيكره هاى باباداود، عقاب تالش و قورخو ده ده مى باشند. اين پيكره ها و كوه ها اغلب داراى منشا آتشفشانى مى باشند و سال ها محل چله نشينى، عبادت و نيايش درويشان بوده است. پيكره قورخو ده ده از كف دره تا بالاترين نقطه آن حدود ۱۵۰متر ارتفاع دارد و ارتفاع خود پيكره كه به شكل انسان هاى ماقبل تاريخ است حدود ۳۵ متر مى باشد. در سينه اين پيكره تخته سنگ هاى بزرگى روى هم قرار گرفته و دو دهنه غار ايجاد كرده است. پيكره سنگى بابا داود هم كه در ۴۰كيلومترى شهر اردبيل قرار دارد با ۲۰ متر ارتفاع و شش متر پهنا به شكل تنديس انسان در بالاى تپه اى به ارتفاع تقريبى يكصد متر واقع است. به گفته افراد محلى در اطراف اين پيكره زيارتگاهى وجود داشته كه به مرور زمان از بين رفته است. همچنين يك شكاف غار مانند سنگى موسوم به چله خانه بابا داود در پايين دست پيكره سنگى ديده مى شود. اين پيكره داراى برجستگى هايى شبيه چشم، دهان و چانه انسان است و وجود آن طبيعى به نظر مى رسد كه در اثر فرسايش به اين شكل در آمده است ولى نقش انسان در حالت دادن به پيكره را نيز نمى توان ناديده گرفت. اين پيكره سنگى كه در كنار رودخانه روستاى عنبران واقع شده است شباهت زيادى به پيكره ابوالهول در مصر دارد. كوه هستل باند، تفرجگاه ايران رود و آب معدنى خان جونى نيز از ديگر نقاط گردشگرى منطقه عنبران هستند. شهرستان نمين با ۵۰هزارنفر جمعيت در ۳۰كيلومترى شرق اردبيل و در حاشيه بزرگراهى كه اردبيل را به جاده پرپيچ و خم گردنه حيران و در نهايت به شهرستان آستارا در كنارسواحل جنوبى درياى خزر متصل مى كند واقع شده است.

كارشناس و محقق آثار باستانى خمين گفت: سنگ آسياب زيرين، بادى مربوط به دوره ساسانيان برفراز كوه «بوجه» در شهر خمين شناسايى و كشف شد. «محمد ناصرى فرد» در گفت و گو با ايرنا افزود: در پيگيريها براى كشف سنگ نگاره هاى منطقه، اين سنگ مدوروتراش خورده با قطر ۱۵۰سانتيمتر و ضخامت ۳۰سانتيمتر در قسمت شرقى كوه بوجه شناسايى شد. وى اظهار داشت: دربين مردم خمين اين تفكر وجود داشته كه اهالى يك روستا به نام «ريحان» با ذهنيت عجيب و نشدنى قصد داشتند آب را به قله كوه بوجه به ارتفاع ۱۰۰۰متر ببرند، اكنون با كشف اين سنگ آسياب ذهنيت غلط درباره آنان منتفى است و ريشه احداث آسياب از تفكر نياكان آنان نشات مى گيرد. ناصرى فرد گفت: بخشى از اين سنگ آسياب براى استفاده در ساختمان سازى جدا شده اما بخشى از ناودون سنگ كه براى آرد گندم يا عصاره كشى استفاده مى شده است، به وضوح قابل مشاهده است. وى گفت: مسيرى كه حيوانات براى حمل بار گندم و محصولات روغنى كشى از آن استفاده مى كردند هنوز در قله كوه در مجاورت سنگ آسياب قابل مشاهده است. وى، با بيان اينكه وجود اين سنگ آسياب نشان مى دهد در گذشته وزش بادهاى شديد اين امكان را براى ايجاد آسياب بادى برفراز كوه بوجه فراهم كرده است اظهار داشت: نياكان ما در گذشته با استفاده از نيروهاى طبيعى از حداقل امكانات بهره كافى را مى برده اند. وى از ميراث فرهنگى و صنايع دستى وگردشگرى شهرستان خواست با ايجاد حصار و سقف از اين اثر تاريخى نگهدارى كند.

نخستين فصل كاوش هاى باستان شناسان در پل صفوى دشت بيستون خرداد ۸۷ با هدف مطالعه اين پل در دشت بيستون آغاز مى شود. باستان شناسان سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى خرداد ماه پل صفوى دشت بيستون را كاوش مى كنند. بالا دست پل بتونى كنونى كه در سر راه صحنه به كرمانشاه قرار دارد، پل آجرى عظيمى از بناهاى عصر صفوى ديده مى شود. اين پل بر سر راهى است كه در زمان صفويه از قزوين به همدان و كرمانشاه كشيده شده بود و به بغداد مى رسيد. درازاى پل بيستون ۱۱۵ متر و پهناى آن با احتساب جان پناه طرفين ۶۹۰ سانتيمتر است. پهناى جان پناه هر يك ۳۷ سانتيمتر و بلندى آنها از سطح پل ۵۰ سانتيمتر است كه از آن فقط قسمتى باقى مانده. در طول پل دو دهنه اصلى و دو دهنه كوچكتر در شرق دهانه هاى اصلى قرار دارد. «داوود دانشيان»، مدير پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى بيستون در گفتگو با ميراث خبر از انجام مطالعات باستان شناسى پل صفوى در خرداد ۸۷ خبر داد. مطالعات با هدف شناسايى اين سازه براى مرمت آسيب هاى وارده به آن در طول ساليان گذشته انجام مى گيرد.

كارشناس گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان زنجان گفت: مجموعه تاريخى «رختشويخانه زنجان» به لحاظ كاربردى، يك بناى استثنايى محسوب مى شود. «ميكاييل موسوى» در گفت وگو با ايرنا افزود: اين بنا در سال ۱۳۴۷هجرى قمرى، درمنطقه پرتراكم مسكونى شهر زنجان ساخته شده است. وى، بايادآورى اينكه زنان از اين مكان براى شستن رخت استفاده مى كردند، گفت: محله احداث رختشويخانه، در گذشته بخاطر پرشدن از هرز آبهاى سطحى، به باباجمال چوقورى «گودال باباجمال» معروف بوده است. موسوى افزود: بانگاه ويژه به اين مجموعه تاريخى مى توان جذابيت اين مكان را براى بازديدكنندگان و گردشگران خارجى بيشتر كرد. كارشناس گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان زنجان به مطالعات انجام شده درخصوص زيرساخت هاى گردشگرى استان اشاره كرد و اظهار داشت: با آماده كردن زيرساخت هاى گردشگرى درسطح استان زنجان مى توان زمينه را براى سرمايه گذارى علاقه مندان فراهم كرد. وى گفت: رونق بخشيدن به صنعت گردشگرى و استفاده بهينه از امكانات موجود در اين بخش، امروزه يكى از مباحث اصلى و مهم كشورهاى توسعه يافته و در حال توسعه را شكل مى دهد. موسوى برلزوم توجه بيشتر مسئولان استان به صنعت گردشگرى تأكيدكرد و گفت: در اينصورت، بسيارى از مشكلات موجود اين بخش رفع خواهد شد.

جمجمه زنى از تمدن رم باستان كه سال ها پيش توسط يك غواص در غارى كشف شد، پس از سال ها تحقيق و بررسى به خانه اش بازگردانده مى شود. به گزارش ايسنا، اين جمجمه كه از تمدن رم باستان به جا مانده است، در سال ۱۹۹۶ ميلادى توسط غواصى در درياچه يك غار كشف شد. طبق بررسى هاى باستان شناسان دانشگاه شفيلد انگليس، اين جمجمه كه از آن به عنوان يكى از با ارزش ترين كشف هاى باستان شناسى انگليس نام برده مى شود، به زنى ۵۰ ساله متعلق است كه به احتمال زياد در قرن دوم ميلادى مى زيسته است. همچنين در كنار اين جمجمه، بقاياى اسكلتى سه هزار ساله متعلق به عصر برنز همراه استخوان هاى حيوان هايى مانند اسب و سگ كشف شدند. البته بعضى از باستان شناسان انگليسى اين غار را يك مقبره مى دانند، ولى باستان شناسان ديگر اين نظر را رد و اعلام كرده اند كه تا به حال، هيچ اثرى از انجام مراسم خاكسپارى در اين محل كشف نشده است. مقامات فرهنگى انگليس از انجام كاوش هاى جديد در اين غار براى كشف رسوم خاكسپارى ويژه زنان در سال هاى حكومت تمدن رم باستان بر انگليس و تبديل شدن آن به يك جاذبه گردشگرى در آينده نزديك خبر داده اند.

با تغييرات آب و هوايى و كاهش ميزان بارندگى دشت لاله هاى واژگون كوهرنگ ۱۵روز زودتر از هميشه به گل نشست در اين مدت روزانه به طور متوسط بيش از پنج هزار نفر از اين دشت ديدن كردند. بخشدار مركزى شهرستان كوهرنگ گفت: با توجه به طبيعت و تفرجگاههاى بكرو دست نخورده دراين منطقه، همه ساله بابه گل نشستن لاله هاى واژگون «اشك مريم» تعداد گردشگران افزايش مى يابد. «ستار فرهادنيان» در گفت وگوبا ايرنا افزود: اين دشت با وسعتى بيش از سه هزار و ۶۰۰هكتار هرساله در يك مدت گل دهى كوتاه پذيراى گردشگران فراوانى است. به گفته وى، گل دهى لاله هاى واژگون به مدت كمتر از يك ماه است و تااواسط ارديبهشت ماه ادامه دارد. وى گفت: اين طبيعت بكر و دست نخورده با توجه به خيل گردشگران با مشكل انقراض روبروست. وى درادامه از گردشگران اين منطقه خواست تا از «پيازكنى لاله ها» جلوگيرى كنند. دشت لاله هاى واژگون در شهرستان كوهرنگ و در ۸۵كيلومترى مركز چهارمحال و بختيارى واقع است.

پيكر قاجارى يخچال «ترشنبه» اسلامشهر سرانجام با پيگيرى هاى دفتر ميراث فرهنگى و گردشگرى رباط كريم از نابودى تدريجى نجات يافت. «عبدالرضا برق دهنده»، كارشناس ارشد مرمت و مدير كارگاه مرمت اين بناى تاريخى با بيان اين مطلب افزود: «خوشبختانه با اتمام عمليات ساماندهى اين يخچال در هفته گذشته، شرايط ماندگارى اين بنا در طول تاريخ مهيا شد.» پيشتر «محسن باقرى»، رئيس دفتر ميراث فرهنگى و گردشگرى رباط كريم و اسلامشهر در گفت و گو با ميراث خبر اعلام كرده بود: «قرارداد منعقد شده به منظور ساماندهى يخچال تاريخى اسلامشهر، گم شده است!» اين بناى تاريخى در كنار روستاهاى اطراف تهران مى تواند موقعيت مناسبى را براى گردشگران داخلى و خارجى فراهم كند.