گويا مسئولان محيط زيست، از آنجاكه گل فشان «پيرگل» واقع در خاش از اهميت بالايى برخوردار است و به عنوان اثرى طبيعى ملى به ثبت رسيده، نيازى به حفاظت از گل  فشان «بولوبولو» نمى بينند.گل فشان، يكى از عجيب ترين و جذاب ترين پديده هاى طبيعى است كه هر بيننده اى را مجذوب مى كند. يكى از زيباترين و منحصربه فردترين قل قل ها و فوران هاى گل از دل زمين، پيرگل خاش است. اين گل فشان زيبا با دهانه هاى فورانى بسيار به عنوان اثرى طبيعى ملى به ثبت رسيده و تحت حفاظت محيط زيست قرار دارد. اما سرزمين پر رمز و راز سيستان و بلوچستان، گل فشان زيباى ديگرى هم دارد كه در حفاظت محيط زيست قرار ندارد. در فاصله دو دشت كهير و تنگ در ۲۰ كيلومترى روستاى كهير و در مسير جاده تنگ گالك، در شمال غرب منطقه چابهار، سه تپه گل فشان واقع شده اند كه هنوز كارى براى ثبت اين اثر ملى از سوى محيط زيست انجام نگرفته است. ميانگين ارتفاع اين سه تپه ۱۰ تا ۳۰ متر است كه حباب هايى از گل و آب و گاز، مانند آتشفشان، هر ۳۰ تا ۳۶ ثانيه يكبار از دهانه هاى آن خارج مى شود. اين گل ها طوسى رنگ و فشرده هستند و طعمى شور دارند. پرويز آرامنش، رئيس اداره كل حفاظت محيط زيست استان سيستان و بلوچستان در گفتگو با خبرگزارى ميراث فرهنگى گفت: «گل فشانى كه در تنگ و در حوزه چابهار واقع شده است، از جاذبه هاى گردشگرى استان سيستان و بلوچستان است. از آنجاكه در استان دو گل فشان داريم و گل فشان پيرگل، واقع در خاش را به ثبت رسانده ايم، هنوز براى ثبت اين گل فشان كارى انجام نداده ايم.» وى گل فشان پيرگل را منحصربه فرد دانست و گفت: «گل فشان واقع در خاش منحصربه فرد است. دهانه هاى زيادى دارد و مثل گل فشان واقع در منطقه تنگ مقطعى نيست.» گل فشان پيرگل به ارتفاع ۱۶۵۳ متر از سطح دريا در منطقه كوهستانى تفتان قد برافراشته و در سه هكتارى آن هيچ گياه و جانورى به چشم نمى آيد. اين جاذبه طبيعى در دنيا نظير ندارد و براى تماشاى اين پديده مى توان از هر جايى از جهان گردشگر جذب كرد. اما در ارتفاعات كوه هاى تفتان مى توان حيواناتى نظير كل و بز، قوچ و ميش و هوبره و پلنگ را ديد. پرندگان مهاجر نيز براى گذران زمستان در فصل سرد به سواحل جنوبى خاش مى آيند. مرغابى ها، خوتكا و سرسبز ازجمله اين مهاجرانند. تعداد سوراخ هاى استخراج گل در پيرگل به ۱۵ عدد مى رسد كه بلندترين آن بيش از بقيه از خود گل تراوش مى كند. گل هاى ساحلى كه با بالا و پايين رفتن آفتاب از دهانه هاى پيرگل بيرون مى زند. اما گل فشان واقع در تنگ يا «بولوبولو» نيز گل فشان مهم ديگرى است كه در جنوب شرق ايران و در ۹۵ كيلومترى غرب بندر كنارك و در دشت كهير نرسيده به روستاى تنگ در زمينى مسطح واقع شده است. اين گل فشان داراى سه تپه كوچك است كه يكى از آنها شبيه آتشفشان و درحال حاضر فعال است و بقيه آنها نيز از چند سال قبل به صورت غيرفعال درآمده اند. در بلنداى اين تپه ها، دهانه هايى به قطر چند سانتى متر وجود دارد و از دهانه گل فشان كه درحال حاضر فعال است، به طور متناوب گل خاكسترى رنگ خارج شده و به سوى دامنه ها سرازير مى شود. دوره تناوب اين پديده نادر و زيبا ده تا پانزده دقيقه است كه اين عمل با لرزش خاك همراه است و گاهى به هنگام خروج گل، صدايى همانند شليك تفنگ از آن به گوش مى رسد. آرامنش، به ميراث خبر اعلام كرد كه هنوز هيچ پرونده اى براى در حفاظت قرار گرفتن گل فشان واقع در تنگ شكل نگرفته است.وى گل فشان هاى واقع در استان سيستان و بلوچستان را از مهمترين جاذبه هاى گردشگرى اين استان مى داند. وى درباره نحوه معرفى اين آثار به گردشگران گفت: «متاسفانه اين گل فشان ها معرفى نشده اند و خيلى ها از وجود آنها بى خبرند. گل فشان ها پديده هايى زيبا هستند كه مى توان با وجود آنها گردشگرى يك استان را به سامان رساند.» رئيس محيط زيست استان سيستان و بلوچستان، مبحث گردشگرى در استان را نوپا دانست و گفت: «بسيارى از آثار طبيعى و منحصربه فرد استان هنوز معرفى نشده و بحث گردشگرى در استان به طور كلى با مشكل عدم معرفى روبرو است.» گل فشان ها پديده اى طبيعى وهمانند آتشفشان هستند كه به صورت تپه اى مخروطى بوده و به جاى گدازه، از دهانه آن گاز همراه با گل خارج مى شود. اين عارضه عمدتا در دشتها و جلگه هاى مشرف بر دريا ديده مى شود و اغلب آنها در فاصله كمى از دريا (حداكثر ۱۵ تا ۲۰ كيلومتر) استقرار يافته اند. اين پديده ها به صورت تپه هاى مخروطى قرينه وگاه بى قرينه هستند كه حداكثر ارتفاع آنها به ۳۰ تا ۵۰ متر مى رسد. مخروطهاى مذكور گاه به صورت انفرادى و در برخى مناطق با يك يا چند مخروط كوچكتر و فرعى همراه هستند. درحال حاضر برخى از گل فشانهاى ايران خاموش و يا غيرفعال هستند و برخى ديگر فعال بوده و داراى فعاليت متناوبى هستند. در فصول بارندگى، فعاليت آنها بيشتر مى شود، اما گل آنها رقيق تر وسيال تر بوده و به صورت سرريز جارى مى شود. در فصول خشك تر فعاليت آنها كمتر است و در عوض گل غليظ  تر و به حالت انفجارى تر بيرون مى ريزد. در قله اين مخروطها و داخل كراتر آنها، دهانه هاى متعددى با قطر چند سانتى متر وجود دارد كه به طور متناوب ازآنها گل خاكسترى يا كمى متمايل به سبز خارج شده و به سوى دامنه ها سرازير مى گردد. تناوب بيرون ريزى و فوران گل ها در طى زمان، يك ساختمان چند لايه اى را در مخروط ها و زمينهاى مجاور پديده آورده است. اين لايه ها داراى ساختمان فلسى يا پولكى هستند و با يكديگر همپوشى دارند. به گونه اى كه جديدترين لايه در رو، و در راس مخروط قرار گرفته و قديمى ترين لايه نيز به رنگ روشن است. همچنين گاهى جريان گل غليظ در دامنه مخروط نقوش مينياتورى همانند گچ بريهاى قرنيز شكل را پديد مى آورد.با گذشت زمان و فرا رسيدن مرحله پيرى گل فشان، فاصله و تناوب فعاليت هاى آن كمتر مى شود و غلظت گل آن افزا يش مى يابد. در نتيجه گسترش افقى مخروط كاهش يافته و به ارتفاع آن افزوده مى شود. از آن پس زمان خاموشى ومرگ گل فشان فرا مى رسد و فرسايش برآن غالب مى گردد. عمل فرسايش در برخى موارد منجر به محو كامل گل فشان مى گردد و اثرى از آن بر جاى نمى گذارد.اهالى محل در مورد اين پديده چندين باور را مطرح مى كنند وبر اساس اعتقادات خود نامهايى را نيز براى گل فشان به كار مى برند. به نظر آنها گل فشان پديده اى طبيعى است كه با دريا در ارتباط بوده و به هنگام بالا آمدن آب دريا (مد) به ويژه در فصل تابستان، فعاليت آن به حداكثر مى رسد، از اين رو به آن ناف زمين يا ناف دريا نيز مى گويند. عده اى بر اين باورند كه فعاليت اين پديده به كشش و جاذبه اجرام سماوى به خصوص ماه وابسته است. بر اين اساس معتقدند كه فعاليت آن در ابتداى ماه و نيمه ماه قمرى (ماه نو، بدر) بيشتر مى شود. هر چند اين نظريه كمتر به حقيقت نزديك است اما به طور كل هم قابل رد نيست. گروهى نيز بر اين عقيده اند كه فعاليت اين پديده پس از بارندگى هاى شديد زيادى مى شود، لذا ممكن است ازآب ناشى از سيلابها، فعال شود. اما بايد گفت كه از نظر علمى، وجود گل فشان ها در هر منطقه، اول نشانه اى بارز از فعاليت هاى تكتونيك بوده و ثانيا اغلب به لايه هاى سنگى داراى ذخاير نفت ويا ديگر انواع هيدروكربور بستگى دارد. فشار گازهاى حاصل از اين لايه و ذخاير آنها موجب مى شود كه سنگ هاى رسى و مارنى كف و تحتانى، كه توسط آبهاى زيرزمينى اشباع و نرم شده و يا به صورت گل در آمده اند به خارج پرتاب شوند و ازاين طريق دهانه هايى گاها بسيار بزرگ شبيه به دهانه هاى آتشفشان بوجود مى آيند.

به گفته مدير امور عمومى پايگاه ميراث فرهنگى و گردشگرى شوش، تا زمانى كه طرح مرمتى اتاق هاى نقاشى قلعه شوش تهيه شود، اسكان و هر رفت وآمدى در اين اتاق ها ممنوع خواهد بود. سيروس برفى در گفتگو با ايسنا، بيان كرد: سه اتاق تودرتو در ضلع شرقى قلعه شوش قرار دارند كه به دليل نقاشى هايى كه در دوران ژاك دمورگان و حدود سال ۱۹۰۰ ميلادى در اين اتاق ها تصوير شده، به اتاق هاى نقاشى مشهور شده اند. وى ادامه داد: به دليل گذشت زمان و فرسودگى ديوارهاى قلعه و نفوذ رطوبت زياد به جرز ديوارها، اندود گچى كه نقاشى ها روى آن ترسيم شده اند، طبله كرده و سبب شده است تا با كوچك ترين ضربه، اندود گچ فرو ريزد و به مرور نقاشى ها از بين بروند. برفى اظهار داشت: براى جلوگيرى از تخريب بيشتر نقاشى ها و تثبيت اين وضعيت نامطلوب، اسكان و هر رفت وآمدى در اين اتاق ها تا زمان تهيه طرح مرمت توسط گروه هاى متخصص مرمتى و با نظارت باستان شناسان، ممنوع خواهد بود. به گفته او، پس از گذشت حدود يك صد سال، اين نقاشى ها به آثار تاريخى تبديل شده اند و نشان دهنده يك دوره مهم از تاريخ باستانى ايران و حتى تاريخ ايران به دليل حضور فرانسوى ها در كشور هستند.

پس از حدود ۳۰ سال كاوش، بقاياى معبدى ۱۲ هزار ساله متعلق به دوره نوسنگى در شمال تركيه كشف شد. به گزارش ايسنا، بقاياى يك معبد تاريخى كه حدود ۱۲ هزار سال قدمت دارد، در محوطه اى تاريخى در شمال تركيه و در نزديكى مرز اين كشور با سوريه كشف شد. كاوش در محوطه تاريخى محل كشف اين معبد از حدود ۳۰ سال پيش توسط باستان شناسان تركيه و آلمان آغاز شده بود. تاكنون بخشى از اين معبد كه شامل تعدادى سنگ دايره اى شكل است و انسان را به ياد بناى تاريخى استون هنج (Stonehenge) مى اندازد، كشف شده است. آنچه توجه باستان شناسان را به خود جلب مى كند، تصاويرى از خرس، روباه، شير، پرندگان، مار و عقرب است كه به احتمال زياد بين نه هزار و ۵۰۰ تا ۱۰ هزار سال پيش از ميلاد مسيح (ع) روى ستون ها ترسيم شده اند. طبق بررسى هاى نخستين باستان شناسان، سازندگان اين معبد مردمى بوده اند كه در زندگى حتى از ظرف هاى سفالى استفاده نمى كردند و به كاشت گندم نيز نمى پرداختند. آنها مردمى بوده اند كه در روستاها مى زيسته و از راه شكار، مواد غذايى مورد نياز خود را تأمين مى كرده اند. باستان شناسى كه از سال  ۱۹۹۳ ميلادى به كاوش در محوطه تاريخى محل كشف اين معبد مشغول است، بر اين باور است كه مردم سازنده معبد در دوره نوسنگى و در جامعه اى كه داراى نظام سلسله مراتب بوده است، مى زيستند. نكته اى كه سبب شده است، باستان شناسان اين معبد را به مردم دوره نوسنگى متعلق بدانند، وجود تصاويرى به شكل ستون هاى تى شكل (T) و موجوداتى است كه نصف انسان و نصف حيوان هستند. با اين وجود، باستان شناسان هنوز درباره اين مسأله هم نظر نيستند. تاكنون هيچ خبرى درباره نام اين محوطه تاريخى و محل دقيق آ ن مخابره نشده است. ازسوى ديگر و براساس اخبار منتشرشده، تعدادى از كارشناسان يونسكو به زودى براى بررسى صحت گزارش ها درباره شرايط نامطلوب يكى از آثار تاريخى تركيه و دادن وام براى بازسازى بناها، به تركيه سفر خواهند كرد. يكى از مسئولان فرهنگى تركيه اعلام كرد كه يك گروه سه نفره از كارشناسان يونسكو به سرپرستى فرانسسكو باندارين (Francesco Bandarin) ـ باستان شناس ـ نهم ماه مى براى بررسى شرايط مسجد سليمانيه به استانبول سفر مى كند. مسجد تاريخى سليمانيه يكى از مساجد مشهور تركيه است كه در محدوده تاريخى شهر استانبول قرار دارد. محدوده تاريخى شهر استانبول در سال ۱۹۸۵ ميلادى در فهرست ميراث جهانى يونسكو به ثبت رسيده و سالانه ميزبان هزاران گردشگر از سراسر جهان است. در سال هاى اخير، گزارش هايى درباره اثرهاى مخرب آلودگى هوا روى اين مسجد و احداث تونل مترو در نزديكى محدوده تاريخى شهر استانبول به يونسكو رسيده اند و كارشناسان اين سازمان قصد دارند، با سفر به تركيه، ميزان صحت گزارش هاى يادشده را مشخص كنند. آثار تاريخى ديگرى كه قرار است توسط كارشناسان يونسكو بررسى شوند، بناى تاريخى اياصوفيا و مسجد سلطان اهمت هستند كه در سال هاى اخير، گزارش هايى درباره شرايط نامطلوب نگهدارى از آن ها مخابره شده اند.

مراسم روز جهانى محوطه ها و بناهاى تاريخى با عنوان ميراث دينى و محوطه هاى مقدس در ميدان مشق و با مشاركت سازمان ميراث فرهنگى، كميسيون ملى يونسكو، ايكوم و اركستر ملى ايران برگزار شد. خبرگزارى ميراث فرهنگي_فرهنگ و هنر_ رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى ايران را كشورى دانست كه از نظر تنوع مذاهب و وجود اماكن و عبادتگاه هاى مقدس در جهان بى نظير است.وى گفت: «در ايران بالاى ۵۰۰ بناى دينى غير اسلامى وجود دارد كه اين در تمام سرزمين هاى اسلامى بى نظير است و تنوع گرايشات دينى غير اسلامى را در ايران نشان مى دهد. علاوه بر اين ما در اين كشور آثارى مربوط به ۲۰ پيامبر را داريم كه اين موضوع هم بر تنوع مذاهب در ايران باستان تأكيد دارد.» وى ادامه داد: «ايرانيان را مى توان يكى از بنيانگذاران تمدن اسلامى دانست و سهم آنان در اين زمينه به تنهايى با تمام ملت هاى عرب برابرى مى كند. در حال حاضر ما پرچم عظمت اسلامى را بيش از گذشته به احتزاز درآورده ايم و نگاهمان نيز به آينده است. اگرچه دنياى امروز ديگر جاى فخر فروشى نيست، اما افتخار ايرانيان به اين گذشته پربار، مسئوليت ايرانيان امروز را بيشتر مى كند.» مشايى با بيان اينكه ايران سرزمين مقدسى است، ادامه داد: «تاريخ گواه است كه انديشه هاى الهى و توحيدى در اين سرزمين جلوه زيادى داده است. در اين سرزمين انديشه هاى گوناگون و گاه مخالف حضور داشته اند، اما در كنار هم به درستى و زيبايى زيسته اند، چرا كه ايرانيان هميشه تاريخ را به قله هاى رفيع انسانيت دعوت كرده است. به همين دليل سرزمين ايران نمى تواند سرزمين تاريكى ها باشد.» معاون رئيس جمهور با تأكيد بر اينكه ملت ايران از معدود ملت هاى تمدن ساز است و سهم بزرگى در تمدن بشرى دارد، افزود: «تاريخ ايران نشان مى دهد هر گاه مديريت شايسته و پرتوان در اين كشور به قدرت رسيده فرصت هاى طلايى براى درخشش ايران و ظهور و اثبات اين سرزمين تاريخى بوجود آمده است.» وى ادامه داد: «امروز نيز ايران مى تواند همانند گذشته نمادى براى تحقق زندگى جمعى و مشترك با شاخص هاى بزرگ انسانى، معنوى و فرهنگى در دنيا باشد. ايران از لحاظ تنوع گرايش هاى دينى نه تنها در ميان كشورهاى اسلامى بلكه در دنيا يكى از كشورهاى منحصر به فرد است.»

دبير شوراى ثبت ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان لرستان از پيوستن ۲۸۷اثر تاريخى و فرهنگى اين استان پارسال در فهرست آثار ملى خبر داد. عطا حسن پور، در گفتگو با ايرنا افزود: اين آثار شامل ۱۵۰ تپه، ۳۵غار وپناهگاه صخره اى، ۱۰قلعه وآسياب قديمى و مابقى محوطه تاريخى مى باشد. وى اظهارداشت: بيشترين و كمترين آثار ثبت شده سال گذشته استان لرستان مربوط به خرم آباد با ۹۰اثر و شهرستان بروجرد با چهار اثر است. وى اضافه كرد: اين آثار كه نمادى از فرهنگ و پيشينه كهن زندگى در گذشته دور استان لرستان است، به دوران پيش از تاريخ، تاريخى و اسلامى مربوط مى باشد. براساس آمار منتشره هم اكنون دو هزار اثر تاريخى و فرهنگى در استان وجود دارد كه تاكنون يك هزار و ۵۵۳اثر آن در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده است.

ناظر عالى پروژه هاى مرمتى اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى كاشان گفت: براساس برنامه هاى مصوب، تا پايان تيرماه حدود ۶۰ كارگاه مرمتى در سطح كاشان كار خود را آغاز مى كنند. محمدرضا عطوف در گفتگو با ايسنا، ادامه داد: عمده فعاليت هايى كه امسال قرار است در اهداف كلان سازمان برنامه ريزى شوند، برنامه ريزى براى مجوزهاى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى است. وى بيان كرد: اصل هدف در مرمت يا بازسازى بناها به بهره بردارى از اماكن و موزه هاى كاشان معطوف مى شود. او راه اندازى موزه مردم شناسى نوش آباد، مرمت ساختمان و بازسازى موزه الواح سنگى در بقعه امين التجار و موزه حكيم باشى را به عنوان موزه طب قديم كاشان از جمله اين پروژه ها دانست. ناظر عالى پروژه هاى مرمتى اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى كاشان اظهار داشت: احداث موزه تقطير و گلاب گيرى با مشاركت بخشدارى و شهردارى قمصر، قرار است كه در موافقت نامه هاى سال ۱۳۸۷ گنجانده شود و اعتبار آن از محل اعتبارات ملى تأمين مى شود. به گفته عطوف، براساس قوانين و مصوبات با اجازه فرماندارى و استاندارى، قرار است زمينى از وزارت امور اقتصادى و دارايى با هدف احداث موزه فرش كاشان از محل اعتبارات ملى تحويل گرفته شود. وى مهم ترين هدف را در بحث ميراث فرهنگى، پى گيرى تا كسب نتيجه درباره موارد مربوط به مصوبات هيأت دولت دانست كه بحث هاى زيرساخت هاى گردشگرى، مقاوم سازى بناها و بافت ها و ايجاد تسهيلات براى آن ها، ايجاد زيرساخت هاى كلان مانند ساختن هتل، كمپينگ، اقامتگاه هاى موقت، ايجاد نمازخانه ها و سرويس هاى بهداشتى در مسير گردشگرى و اطراف بقاع متبركه را نيز دربر مى گيرد. او افزود: مبالغ اعتبارهاى رياست جمهورى كه در دستور كار هيأت دولت است، از طريق معاونت برنامه ريزى استاندارى به دستگاه هاى سازمانى ابلاغ مى شود و براساس شرح برنامه اى مصوب مشخص مى شود.