بى برو برگرد،درياچه سحرآميز نمك واقع در ۳۵كيلومترى شهرستان آران و بيدگل يكى از ديدنى هاى استثنايى و منحصربه فردطبيعى كشورمان است.اين درياچه در اصل بقاياى درياى مركزى ايران و حاصل چند هزار ساله ورود شورآب رودها و سيلابهايى است كه نمك خاك شورمنطقه را درخود حل كرده و پس از تبخير در اين درياچه انباشته است.رودهايى كه از سمت شمال و مغرب به اين درياچه سرازير مى شود شامل رودشور،رود كرج، جاجرود، حبله رود و قره سو است. به گزارش ايرنا درياچه نمك با دوهزارو ۴۰۰كيلومتر مربع وسعت (۸۰كيلومترطول و ۳۰كيلومتر عرض) بين استانهاى اصفهان، سمنان و قم قرار دارد،يعنى ازشمال به دشت ورامين، ازجنوب به آران و بيدگل،از شرق به سياه كوه و از مغرب به قم محدود مى شود اما آسانترين مسير دسترسى به آن، همين آران و بيدگل شمال اصفهان است. ارتفاع اين درياچه ازسطح دريا حدود ۸۰۰متر است و وسعت و شكل آن متناسب با ورود آب و ميزان بارندگى در فصول مختلف فرق دارد.ازاين رو درموقع بارندگى اندازه درياچه كش مى آيد،برعكس در تابستان و پاييز كه وسعتش آب مى رود. به واقع، در فصل تابستان كه ميزان ورود آب كم و تبخير زياد است آب درياچه غليظ تر و قطعات نمك روى آن شناور مى شود كه از اين پديده براى استخراج نمك طعام استفاده مى كنند. شكل درياچه،مثلثى است و هرچه از كناره هاى اضلاعش به سمت مركزش پيش رويم نمكش خالص و خالص تر مى شود. فصل برداشت نمك،تابستان است چون در زمستان سطح آب بالاست وخورشيد نمى تواند آن را تبخير كند در تابستان با تبخيرآب، نمكها برداشت و دپو مى شود تا در طول سال، آن را از اين محل به بيرون برانند.در اصل، بيشتر نمك خوراكى و صنعتى كشور از همين درياچه تأمين مى شود. به گفته يك مسئول محلى،براثر شدت سرماى زمستان گذشته همه نمك انباشته شده دردرياچه براى استفاده در سطح جاده هاى كشور مورداستفاده قرارگرفته است. درياچه نمك از قديم الايام براى تأمين نمك طعام (كه بدون هيچگونه فرآورى خاصى به سهولت ازسطح درياچه برداشت مى شود و نياز به تصفيه ندارد) مورد بهره بردارى بوده است.وانگهى خاصيت ديگر اين درياچه وجود ۲۰ميليون تن «يون منيزيم» است كه كاركرد موثرى در صنايع نسوز دارد.در درياچه علاوه برمنيزيم، از شورابه ها ۱۰الى ۱۲نوع منابع كانى مى توان استحصال كرد كه در صنايع كود شيميايى، كاغذ، عايقكارى لوله، ضديخ، مواد آرايشى، پزشكى و شيشه كاربرد دارد. كارشناسان،ارزش تخمينى ذخاير اين درياچه به عنوان منبع عظيم و سرشار از املاح معدنى را بالغ بر ۲۰ميليارد دلار برآورد كرده اند. احداث يك واحد ۵۰هزارتنى توليد اكسيد منيزيم كه حدود ۱۰هزارتن پتاسيم و ۷۵۰هزار تن نمك صنعتى و ساير عناصر ديگر از آن به دست مى آيد ۵۰ميليون دلار سرمايه نياز دارد. مضاف بر اينكه احداث چنين واحدى با قيمت هر تن ماده معدنى ۳۰۰دلار، سالى ۱۵ميليون دلار صرفه ارزى به دنبال خواهد داشت. بد نيست كه از فرق اين درياچه با ديگر درياچه ها هم با خبر شويد و بدانيد كه آب درياچه نمك تقريبا ديده نمى شود و شگفتى ديگرش اين است كه بيش از آبش نمك دارد. گفتنى است كه يكى از ديدنى هاى ديگر درياچه نمك،وجود جزايرى است كه درچند جاى درياچه براى خود جا خوش كرده اند كه بزرگترين آنها را «جزيره سرگردان» مى نامند.پيشينيان معتقد بودند كه اين جزيره دائما درحال حركت است واز جايى به جاى ديگر حركت مى كند اما امروزيها دريافته اند كه هنگامى كه از فاصله دوربه جزيره نگاه مى كنيد،دو انتهاى خط افق در جزيره محو و منظره اى مانند كشتى سرگردانى دردرياى بيكران پديدار مى شودو دراصل محوشدن دو انتهاى خط افق ناشى از گرماى شديد منطقه و در نتيجه خطاى ديد و شكست نور است. اين جزيره كه بلندترين نقطه اش حدود ۸۰۸متر بالاتر از سطح درياست و از سنگهاى متخلخل آتشفشانى تشكيل شده و عارى از پوشش گياهى است، در فاصله پنج كيلومترى شمال كارونسراى مرنجاب قرار دارد. درهر صورت، درياچه نمك به عنوان عروس دلرباى كوير مرنجاب مى تواند نقش بالايى در جذب گردشگر داشته باشد بويژه اينكه كاروانسراى تاريخى «مرنجاب» به عنوان يك اقامتگاه دنج درمجاورت اين درياچه براى خود جا خوش كرده است. دربعضى از سالها در اوايل پاييز فلامينگوهاى مهاجرنيز دراين درياچه اطراق مى كنند و به زيبايى آن مى افزايند ضمن اينكه برگزارى مسابقات رالى در گستره كويرى اين خطه نيز بر جذابيت آن افزوده است. تهرانى ها و اصفهانى ها با سه، چهار ساعت رانندگى مى توانند خود را به اين مكان دلفريب برسانند و زيبايى هاى كوير را از نزديك ببينند و با اطراق در كاروانسراى دنج مرنجاب و همنشينى با عروس كوير يعنى درياچه سحرانگيز نمك، استنشاق پاكترين هواى كويرى و رويت ستاره بارانترين شبها،يك بقچه خاطرات فراموش نشدنى را به شهرهاى دود و دم زده خود، سوغات ببرند.
كشف سنگ هاى قيمتى در سد سلمان فارسى
كاوش هاى باستان شناسى در پشت سد سلمان فارسى و در گورستان محوطه اى به نام يرج (يرگ) منجر به كشف سنگ هاى قيمتى از قبيل عقيق، اوپال و ياقوت در قالب دستبند و گردنبند از دوره فراهخامنشى و ساسانى شد. اوپال (OPAL) از خانواده عقيق است و در مشرق زمين آن را سمبل وفادارى و اميد مى دانند. «اوپال» كه شكسپير آن را ملكه گوهرها مى داند از كلمه هندى به معناى «سنگ» مشتق شده و در فرهنگ سانسكريت به معناى «سنگ قيمتى» است،به طلسم خوشبختى معروف است و طيف وسيعى از رنگ ها را دارد. نوع زرد و قرمز آتشى آن جزو گرانبهاترين هاست. ديگر رنگ هاى اوپال سفيد، خاكسترى، نارنجى، آبى، سبز، خاكسترى سير و سياه مايل به خاكسترى و يا تركيبى از اين رنگ هاست. «عليرضا جعفرى زند»، سرپرست كاوش هاى باستان شناسى در پشت سد سلمان فارسى با اعلام اين خبر به CHN گفت: «كاوش در خرفت خانه ها و قبور دوره فراهخامنشى و ساسانى شهر باستانى يرج منجر به كشف بيش از ۲۰ دستبند، گردنبند و گوشواره از اين دوره هاى تاريخى شد كه در بيشتر آن ها از سنگ هاى قيمتى براى ساخت اين اشياء تزئينى استفاده شده بود.» عقيق (در رنگ هاى مختلف) ، اوپال، صدف، سنگ شيشه با رنگ هاى مختلف، عاج و ياقوت بخشى از سنگ هاى به كار رفته در دستبندها، گردنبندها وگوشواره ها است. به گفته جعفرى زند كشف اين تعداد دستبند و گردنبند و اشياء زينتى در گورستان هاى ساسانى و فراهخامنشى تا كنون بى سابقه بوده و عموما نيز اين قبيل اشياء با دستگيرى باندهاى حفارى قاچاق به دست مى آمده است. در اشياء به دست آمده، بخش زيادى از دستبندها و گردنبندهايى كه با سنگ هاى عقيق و ياقوت ساخته شده اند به دوره فراهخامنشى مربوط مى شوند و اشياء زينتى ساسانى بيشتر از خمير شيشه ساخته شده اند. انگشتر، دستبند، گردنبند، گوشواره، بست هاى زره، گلدان از جنس مرمر، حلقه هايى از جنس عاج، مهر از جنس صدف دو كفه اى، سرپيكان، پيكرك اسب، دسته هاى تزئينى گلدان و تكه هاى چرم بخشى از يافته هاى باستان شناسان در كاوش گورستان يرج بوده است. در ساخت برخى گردنبندهاى به دست آمده علاوه بر سنگ هاى قيمتى از عاج و سفال نيز استفاده شده است. كشف يك شى فراهخامنشى از جنس عاج با نقش مشابه هنر هلنيستى از ديگر يافته هاى هيأت باستان شناسى بود كه پس از ۷۰ سال دومين نمونه يافته شده در ايران محسوب مى شود. هيأت باستان شناسى در حالى اين اشياء را در گورستان يافتند كه پيش از آمدن آن ها بخش وسيعى از اين گورستان توسط حفاران غير مجاز غارت شده بود. شهر فراهخامنشى، ساسانى و اسلامى يرج در حالى مورد كاوش هاى باستان شناسى قرار گرفت كه باستان شناسان از وجود چنين شهرى بى اطلاع بودند.
يك بناى تاريخى در دشتستان بوشهركشف شد
رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان بوشهر گفت: يك بناى تاريخى در زير تپه باستانى نقاره خانه در شهر آبپخش شهرستان دشتستان اين استان كشف شد. احمد دشتى، در گفتگو با ايرنا افزود: اين بنا در زير لايه اى از شن و ماسه روان مدفون شده بود كه مالك خصوصى آن منطقه هنگام خاكبردارى از تپه به منظور توسعه نخلستان به اين بنا برخورد كرد. وى اظهارداشت: براساس گزارش اوليه هيأت كارشناسى، بناى پيدا شده بنايى آجرى است كه احتمالا مربوط به دوره ساسانى يا اوايل اسلامى باشد. دشتى بابيان اينكه بخشى از بنا هنگام خاكبردارى تخريب شده است، اضافه كرد:مصالح بكار رفته در بنا آجرهايى در ابعاد ۳۸در ۱۰سانتى متر و با ملات گچ است. وى اضافه كرد: به علت اينكه فقط بخش محدودى از بنا از زير خاك خارج شده است تا انجام كاوش هاى علمى باستان شناسى هيچ گونه اظهار نظرى در خصوص كاربرى بنا نمى توان داشت. دشتى گفت:براى كنترل امنيت وجلوگيرى ازهرگونه خاكبردارى تا زمان استقرار يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگى،از بخشدارى بخش شبانكاره درخواست شده است كه فرماندهى حوزه انتظامى اين بخش حفاظت اين سايت تاريخى رابرعهده گيرد.
مغزهايى كه ۵ هزار سال پيش جراحى مى شدند
كشف شواهدى از جراحى مغز در پنج قرن پيش باستان شناسان به شواهدى دست يافته اند مبنى بر اين كه مردم تمدن اينكا حدود پنج قرن پيش مغز افراد بيمار يا افرادى را كه به اعتقاد آنها، شيطان در آنها نفوذ مى كرد، جراحى مى كردند. به گزارش ايسنا، باستان شناسان پس از سال ها بررسى و تحقيق علمى و مطالعه صدها جمجمه به جا مانده از مردم تمدن اينكا به اين نتيجه رسيدند كه مردم اين تمدن در جراحى مغز بسيار ماهر بودند. آنها براى اثبات ادعاى خود به جمجمه تعدادى از سربازان تمدن اينكا استناد مى كنند كه حدود پنج قرن پيش، جمجمه آنها به وسيله يك شىء تيز بريده شده است. در اين پروژه باستان شناسى كه توسط باستان شناسان دانشگاه هاى نيواورلئان (New orlean) انجام شده است، صدها جمجمه از مردمى كه در طول قرن ها در مناطقى از كشور پرو در كنار كوه هاى آند زندگى مى كردند، بررسى شدند. البته بعضى از باستان شناسان بر اين باورند كه ايجاد حفره در جمجمه افراد براى جراحى مغز آنها نبوده، بلكه اين كار روشى بوده است كه بوميان منطقه آمريكا با استفاده از آن، مغز افرادى را كه به اعتقاد آنها، شيطان در وجودشان نفوذ كرده بود، از افكار شيطانى پاك مى كردند. باستان شناسان بر اين باورند كه پزشكان قوم اينكا براى جراحى مغز از دو روش استفاده مى كردند كه در يك روش، بخشى از جمجمه را به شكل يك مربع و در روش ديگر، آن را به شكل يك دايره برش مى دادند. باستان شناسان دانشگاه نيواورلئان بر اين باورند كه جراحى جمجمه بين سال هاى يك هزار و ۴۰۰ تا يك هزار و ۵۳۲ بعد از ميلاد مسيح (ع) بين مردم منطقه اند براى رهايى از بيمارى هاى مهلك بسيار رايج بوده است. تابه حال ۴۱۱ جمجمه در اين منطقه يافت شده اند كه آثارى از ضربه هاى اشياى تيز روى آن ها به چشم مى خورد، ولى اثبات اين مسأله كه آثار اشياى تيز در جنگ ها ايجاد شده يا توسط جراحان، بسيار سخت است. با اين وجود، درباره ۶۶ جمجمه، اين مسأله را با قاطعيت مى توان اعلام كرد كه مغز اين افراد جراحى شده است. قرار است، نتايج اين تحقيقات در آينده نزديك در يكى از مجله هاى معتبر علمى آمريكا به چاپ برسد.
لباس هاى ماياها با دوام تر از لباس هاى امروزى
با كشف يك تكه پارچه متعلق به تمدن ماياها در يكى از آثار تاريخى، معلوم شد كه پارچه هاى بافته شده توسط ماياها با دوام تر از پارچه هاى امروزى بوده اند. به گزارش ايسنا، كشف تكه اى پارچه در مقبره يك ملكه تمدن مايا اين نكته را به باستان شناسان ثابت كرد كه مردم اين تمدن از صنعت نساجى پيشرفته اى كه بر پايه تكنيك هاى پيچيده و منحصربه فرد بوده است، بهره مى بردند. در اين مقبره كه توسط گروهى از باستان شناسان دانشگاه پنسيلوانيا كشور آمريكا در منطقه كوپان (Copan) كشور هندوراس كشف شده است، بقاياى جسد يكى از ملكه هاى تمدن مايا كه هويت او تاكنون ناشناخته مانده و در قرن پنجم ميلادى مى زيسته، همراه چند تكه پارچه پيدا شده است. يك كارشناس نساجى درباره اين تكه پارچه منحصربه فرد به خبرنگاران گفت: اين پارچه از نظر نوع ساخت، تفاوت زيادى با پارچه هاى امروزى ندارد و در ساخت آن از ۲۵ لايه به هم چسبيده شده استفاده شده كه دوام آن را حتى از پارچه هاى امروزى نيز بيشتر كرده است. طبق بررسى هاى اوليه، اين تكه پارچه با استفاده از كتان، علف، برگ و پوسته درختان بافته شده است. ازسوى ديگر، براساس يافته هاى ديگر باستان شناسان، در دوره ماياها رسم بوده است كه پس از مرگ، در مقبره باز مى شد و پس از مراسم دعا و عبادت، بدن مرده را با لباس مى پوشاندند. كارشناسان دليل اصلى سالم ماندن اين تكه پارچه را بعد از گذشت بيش از هزار سال، مرطوب بودن هواى مقبره مى دانند.
اجداد فيل ها در آب زندگى مى كردند!
مطالعات فسيل شناسى نشان داده است كه يكى از اجداد باستانى فيل ها متعلق به ۳۷ ميليون سال قبل بوده كه در آب زندگى مى كرده و الگوى زندگى شبيه به هيپوپوتاموس ها را داشته است. به گزارش ايسنا، گفته مى شود كه اين جانور شبيه به يك خوك خرطوم دار است. خوك خرطوم دار پستاندار سم دارى است كه نيمى شبيه به اسب و نيمى شبيه به كرگدن است. به نظر مى رسد كه اين جانداران ۳۷ ميليون سال قبل در نواحى شمالى مصر زندگى مى كرده اند. متخصصان دانشگاه اكسفورد و دانشگاه استونى بروك در نيويورك آثار شيميايى موجود در دندان فسيل شده اى را مورد تجزيه و تحليل قرار داده و به اين نتيجه رسيده اند. نتايج اين يافته در نشريه آكادمى ملى علوم آمريكا منتشر شده است كه مى تواند اطلاعات جديدى درباره نحوه زندگى و رفتار فيل هاى مدرن امروزى در اختيار دانشمندان قرار دهد.
جشن لاله ها در چالوس
سازمان زيباسازى شهر تهران با هدف ارتقاء كيفيت سيما و منظر شهرى از طريق الهام گرفتن زيبايى هاى طبيعت، دهمين دوره جشنواره لاله ها برگزار مى كند. «حجت الله ملاصالحى» مدير عامل اين سازمان با بيان اين كه ارتقاء منظر شهرى از طريق افزايش و تقويت نگاه زيبا شناختى شهروندان امكان پذير است، افزود: «از آنجا كه طبيعت زيبا است و با استفاده و الهام گرفتن از آن مى توانيم انديشه و شهرمان را زيبا كنيم، بنابراين سازمان زيبا سازى شهر تهران با برپايى دهمين دوره جشنواره لاله ها به اين ايده جامه عمل پوشانده و شهروندان را به اين مهم توجه مى دهد.» وى با بيان اين موضوع كه زيبايى يك مفهوم نسبى است و براى عملياتى شدن آن بايد به مفاهيم عينى تبديل شود، افزود: «چون در فصل بهار، به ويژه ارديبهشت، زيبايى طبيعت جلوه اى ويژه پيدا مى كند، بنابراين سازمان زيباسازى تصميم گرفته است براى تحقق اين مهم جشنواره لاله ها را در فضايى باز و با حضور شهروندان و مسئولان نهادها و سازمان هاى مختلف در دامن طبيعت برگزار كند.» جشنواره لاله ها از ۱۰ تا ۱۷ ارديبهشت ۸۷ ، زمان شكوفايى گل لاله - در كرج، كيلومتر ۵۲ جاده چالوس برگزار مى شود. سازمان زيباسازى از عموم شهروندان دعوت كرده در اين جشنواره حضور يابند تا از زيبايى هاى طبيعت استفاده كنند. بازديد از جشنواره لاله ها براى عموم شهروندان آزاد است.
كاروانسراى شاه عباسى و كاخ شهرستانك در اولويت مرمت
مدير اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى شهرستان كرج گفت: براساس اولويت بندى هاى انجام شده، از محل اعتبارات مصوب سفر رئيس جمهور، طرح آماده سازى و تجهيز موزه كرج تهيه مى شود. رحمان مخاطب در گفتگو با ايسنا، ادامه داد: مشاور اداره، طرح را آماده كرده است و اكنون در مرحله بستن قرارداد و انجام كارهاى اجرايى هستيم. مقدمات آغاز عمليات اجرايى نيز فراهم شده اند. وى بيان كرد: موزه كرج در كاخ سليمانيه واقع در دانشكده كشاورزى راه اندازى مى شود و به عنوان كاخ ـ موزه مورد بهره بردارى قرار مى گيرد. امسال، اعتبار اين پروژه حدود ۳۰۰ ميليون تومان از محل اعتبار سفر رئيس جمهور است. مدير اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى كرج اظهار داشت: مرمت، حفظ و احياى بافت هاى تاريخى كرج براساس اولويت بندى انجام شده با كاروانسراى شاه عباسى، كاخ شهرستانك و چند بناى اين بافت تاريخى است. مخاطب بررسى و شناسايى آثار با هدف ثبت آن ها، پژوهش، كاوش و گمانه زنى در برخى تپه هاى تاريخى، تعيين حريم بناها، بافت ها و تپه هاى تاريخى را از ديگر برنامه هاى پيشنهادى اين اداره اعلام كرد و افزود: اعتبار برنامه هاى پيشنهادشده هنوز در استاندارى و سازمان برنامه ريزى مصوب نشده و قرار است، با تبادل موافقت نامه ها، برنامه ها نيز اعلام شوند. وى همچنين ادامه مرمت پل قديمى كرج و كاخ سليمانيه را با هدف ايجاد كاخ ـ موزه در آن، از كارگاه هاى مرمتى سال گذشته دانست كه كار آن ها امسال نيز ادامه مى يابد. كاخ سليمانيه در سال ۱۲۲۷ هجرى قمرى به دستور فتحعلى شاه و به دست حاج محمدحسين خان نظام الدوله اصفهانى بنا شد. ساختمان اين كاخ بنايى مستطيل شكل است كه روى ستون هاى آجرى ساخته شده و از سطح زمين دو متر و ۵۰ سانتى متر ارتفاع دارد. اين كاخ جزو نخستين بناهايى است كه در ايران روى پايه ساخته شده و هشت پله لاجوردى رنگ در ضلع شمالى و هشت پله ديگر در ضلع جنوبى، راه هاى ورودى به داخل ساختمان هستند و يك تالار مركزى قسمت اصلى اين بنا را تشكيل مى دهد. بالاى درهاى ورودى شرقى و غربى اين تالار دو تابلوى رنگ روغن بزرگ از شاه زادگان قاجار ترسيم شده اند. كاخ سليمانيه پيش از انقلاب توسط اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى قزوين مرمت، سامان دهى و استحكام بخشى شد و از سال ۱۳۷۹ عمليات سامان دهى گسترده اى توسط اداره ميراث فرهنگى كرج روى اين بنا آغاز شده است.