نسخه
PDF
شماره ۵۵۸۵ - ۱۰ ارديبهشت ۱۳۸۷ - - ۲۹ آوريل ۲۰۰۸ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
دنياى رايانه
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
تايپوگرافى، صداى تصوير
088899.jpg
در پوسترهاى اوليه كه وظيفه معرفى يك كالا يا يك اثر هنرى را بر عهده داشتند كلمات و حروف تنها به اطلاع رسانى پوستر كمك مى كردند و به عنوان يك عنصر بصرى در اندازه هاى مختلف فضاى پوستر را در بر مى گرفتند. پيشرفت صنعت چاپ و پيدايش هنر عكاسى با ايجاد تحولى شگرف در طراحى پوستر به تدريج تصاوير را به درون پوسترها كشاند تا پوسترها به تركيبى از نوشته و تصوير بدل شوند.در اين شرايط بود كه طراح پوستر مجبور شد براى انتقال پيام به مخاطب به فراگيرى اصول زيباشناسى بپردازد و اين امر رفته رفته به اصول و قواعد طراحى پوستر هويتى مستقل بخشيد. در واقع با ورود تصاوير به پوسترها نه تنها از اهميت نوشتار در آنها كاسته نشد بلكه به ايجاد جنبشى جديد در نحوه طراحى حروف پوستر انجاميد.چراكه از آن زمان به بعد حروف مى بايست در كنار تصاوير كه داراى قدرت بصرى بالايى بودند جلوه كرده و به انتقال پيام و شعار مورد نظر به مخاطب كمك كنند.در نتيجه اين تحولات، لزوم ايجاد يك دگرگونى در فرم، اندازه و شكل نوشتار در پوستر بيش از پيش حس شد و با گذشت زمان و با شكل گيرى شيوه هاى گوناگون تايپوگرافى، حروف و نوشتار جايگاه ويژه اى در پوستر پيدا كردند. رونالد بارتز اديب و فيلسوف فرانسوى مى گويد: «در گذشته عكس ها و تصاوير معنا را به تصوير مى كشيدند و امروزه نوشتار تصاوير را با خود حمل مى كنند و تصاوير را با فرهنگ و تصورات آميخته مى سازند.» نوشتار جدا از رسالتى كه برعهده دارد (خبررسانى) با تبديل شدن به يك فرم در تركيب بندى (كمپوزيسيون) با كل پوستر يگانه شده و به عنوان يك اثر تجسمى مستقل،  نقوش ماندگارى را در ذهن مخاطب بر جاى مى گذارد. به عبارت ديگر پوستر با جدا شدن از موضوع خود همچون هر اثر هنرى ديگر فارغ  از زمان و مكان باقى مى ماند. حروف پوستر بايد در درجه اول خوانا و سپس خواندنى باشد. خوانا از لحاظ وضوح روشنى و رسا بودن به گونه اى كه مخاطب هنگام مشاهده حروف بر خواندن آن به هيچ مشكلى برنخورد. خواندنى از اين جهت كه قرائت كردن نوشتار براى خواننده همراه با نوعى چالش توأم با لذت و علاقه باشد و هيجان مخاطب را برانگيزد. امروزه نوشته جدا از تصوير نيست بلكه بخشى از تصوير را تشكيل مى دهد و به نوعى تصوير را كامل مى كند. نوشتار، مانند ساير عناصر پوستر در صورتى كه صحيح طراحى شود گيرا و تماشايى خواهد بود. البته هماهنگى ميان حروف و تركيب بندى منسجم نيز در جذاب تر شدن نوشتار سهم بسزايى دارد. نكته حائز توجه در طراحى حروف براى پوستر اين است كه حروف از طريق نوع شكل و چگونگى قرار گرفتن در صفحه مى توانند داراى كاراكتر خاصى باشند كه اين كاراكتر در صورت هماهنگى با موضوع پوستر مى تواند در انتقال هر چه بهتر محتواى مورد نظر به مخاطبان تأثير بسزايى داشته باشند و از طرفى ديگر نيز حركت و خط آهنگ كلمات سهم فراوانى در ارزش و محتواى طرح ايفا مى كند.براى طراحى موفق نوشته ها در يك پوستر، جدا از بهره گيرى از تكنيك هاى مختلف و رعايت نظم و تناسب به خلاقيت  و ممارستى نياز است كه طراح از طريق آن مى تواند به ارائه هر چه بيشتر پيام از طريق نوشتار نزديك شود. به قول كيت هنريش «تايپوگرافى،صداى تصوير است». از ديگر نكاتى كه نبايد فراموش شود اين است كه متن پوستر نبايد در فضاى كار گم شود و كم اثر جلوه كند به عبارتى ديگر خواندن متن در پوستر، حتى از فواصل نبايد مشكل باشد. رعايت موارد فوق كه در غالب تايپوگرافى تعريف مى شود مى تواند پوستر را به تركيب بندى و صفحه آرايى (لى اوت) ايده آل نزديك كند. در نهايت سهيم شدن حروف در تركيب بندى و ميزانپاز پوستر روندى است كه به تأثيرگذار شدن پوستر در مخاطب و بيننده مى انجامد.در طراحى اعلان (پوستر / آفيش) ، نوشتار و متن، غير از وظيفه اطلاع رسانى مكتوب خود نيز يك فرم محسوب مى شود و در كل ساختار پوستر از لحاظ تركيب بندى و صفحه آرايى به كار مى آيند.ايرادى كه در اكثر پوسترهاى فارسى نسبت به لاتين به چشم مى خورد عدم تنوع در فونت هاى فارسى است و به ندرت آثارى با تأكيد بر روى نوشتار ديده مى شود (هر چند كه از نظر ارزش گذارى تصوير و نوشته به يك اندازه است) و يا اينكه از تايپوگرافى خلاق و قوى از لحاظ بصرى خبرى نيست و بيشتر اين آثار داراى حروفى مشابه و يك دست از لحاظ فرم هستند. در حالى كه يكى از نقاط قوت پوسترهاى لاتين، بخش نوشتارى آن است. حروف و كلمات لاتين، جدا از وجه خبرى داراى اشكال بصرى بوده (به طور مثال كلمه A مى تواند برداشتى از سر گاو تعبير و تلقى شود) ولذا در تركيب بندى با ساير عناصر پوستر به جذابيت آن مى افزايند.پوسترهاى لاتين به خاطر اينكه از فونداسيون و زيباشناسى غربى سرچشمه مى گيرند از ساختار منسجم ترى برخوردار هستند. در كشور ما نيز اصول پوسترسازى با الگوى غربى تدريس مى شود اما در آموزش و كار عملى همواره مشكل منتهاى فارسى با ويژگى هاى خاص خود و متفاوت از غرب وجود دارد. يكى از عوامل موفقيت غربى ها در اين زمينه به صنعت چاپ آنها با عمر حدود ۵۰۰ ساله برمى گردد. غربى ها در اين زمينه داراى تجربه و اعتبار خاصى هستند. آنها به خوبى به جنبه كاربردى و حروف با توجه به نوع كاركرد ماشين هاى چاپ اشراف كامل دارند و در گذشته،چاپگر به نوعى طراح حروف لاتين بود كه به فراخور مطالب، اقدام به طراحى فونت لاتين مى كرد. به تعبيرى مى توان چاپگرها را گرافيست هاى آن زمان دانست. وجود حدود ۶۰۰۰ فونت مختلف در خط لاتين تا قبل از پيدايش كامپيوتر مى تواند علت ديگرى براى موفقيت غربى ها باشد كه از پشتوانه چاپى آنها نشأت مى گيرد. در ايران نيز قبل از ورود كامپيوتر، پوسترهاى فارسى در محدوديت فونت ها شكل گرفته است. ورود كامپيوتر به حيطه گرافيك، به كارهاى گرافيكى تا چند هزار برابر سرعت داده و موجب تنوع و افزايش فونت هاى فارسى شده است. اما هنوز آنچنان كه بايد و شايد جوابگوى نياز طراحان گرافيك نيست و همچنان، در كشف استعدادهاى خط فارسى. بكارگيرى گرافيكى آن به علل مختلف ضعيف عمل كرده ايم.عدم رشد بلوغ جامعه  گرافيكى ايران از جهت تخصص در حيطه هاى كار گرافيكى باعث شده كسانى كه توانايى لازم را در اين زمينه دارند به صورت تخصصى كار نكنند و هنوز واژه تايپوگرافيست واژه غريبى باقى بماند، در حالى كه يكى از نيازهاى مبرم جامعه گرافيك امروز ايران پرورش اين گونه نيروها در هر زمينه اى است.از طرفى جامعه خوشنويسى ايران كه به حد كمال خود رسيده است، بايد به عنوان يك مدرسه و مركز خط شناسى با توجه به پشتوانه عظيم و غنى و با سابقه طولانى در اين زمينه به ابداع انواع خطوط جديد و مدرن مطابق نيازهاى كنونى جامعه گرافيك اقدام كند.خطوط شناخته شده فارسى مسير تكامل خود را طى ساليان طولانى طى كرده است و حال به خلاقيت و شكوفايى خطوط جديد نياز دارد. طراحان و گرافيست ها با توجه به رشته تخصصى خود نبايد به حروف و كلمات و متن آثار خود فقط از جنبه اطلاع رسانى نگاه كنند. نوشتار، فرم و شكل خود را از موضوع و محتوا مى گيرد و در كل تركيب بندى اثر سهيم مى شود. امروزه حروف و كلمات و خط فارسى به يك ساختار نو و بديع نيازمندند.
* آفتاب
معرفى نامزدهاى قديمى ترين جايزه ادبى بريتانيا
088896.jpg
فهرست نامزدهاى جايزه يادبود « جيمز تيت بلك» در سال ،۲۰۰۸ كه به عنوان قديمى ترين جايزه ادبى بريتانيا محسوب مى شود، اعلام شد. به گزارش ايسنا، جايزه يادبود «جيمز تيت بلك» با ۸۹ سال قدمت، هرسال از سوى دانشگاه ادينبورگ اسكاتلند به بهترين اثر داستانى و شرح  حال كه در سال پيش از آن به چاپ رسيده باشد، اعطا مى شود. امسال نامزدهاى بخش بهترين اثر داستانى عبارت اند از: «اسب هاى ما در مصر» نوشته «روساليند بلبن»؛ «جاهاى پاى شيطان» نوشته «جان برن سايد»؛ «اصول گراى ناراضى» نوشته «محسن حميد»؛ «كشور دوردست» نوشته «دانيل ماسون»؛ و «رهايى» نوشته «جى ويليامز». همچنين نامزدهاى بخش بهترين اثر شرح  حال عبارت اند از: «كفش هاى سرگردانم را بدهيد؛ در جست وجوى بلايند ويلى مك تل» نوشته «مايكل گرى»؛ «پوگين و ساخت بريتانياى رمانتيك» نوشته «رزمارى هيل»؛ «اديت وارتون» نوشته «هرميون لى»؛ «استالين جوان» نوشته «سيمون سباگ مونتفيور»؛ و «جان استوارت ميل» نوشته «ريچارد ريوس» جايزه ۲۰هزار دلارى «يادبود جيمز تيت بلك»  در سال ۱۹۱۹ راه اندازى شده و قديمى ترين جايزه ادبى بريتانيا و يكى از معتبرترين و قديمى ترين جوايز كتاب در ادبيات انگليسى زبان محسوب مى شود.
انتشار ۲ كتاب تازه از مجموعه شعر امروز
آيينه هنر: كتاب شعر «الف هاى غلط» از مجموعه ده جلدى شعر امروز توسط انتشارات سوره مهر منتشر شد. اشعار الف هاى غلط سروده على محمد مودب  بوده و با همكارى مركز آفرينش هاى ادبى حوزه هنرى در سال ۸۶ به چاپ رسيد. در بخشى از سخن ناشر آمده است: شعر امروز فارسى با پشت سر گذاشتن فراز و فرودهاى فراوان به دستاوردهاى ارجمندى رسيده است و امروزه در جايگاهى قرار دارد كه ضمن بهره گرفتن از مجموع تجربيات تاريخ ادبيات فارسى و برداشت از فضاى اين بستر، با درك افق هاى جديد و طرح افكار روز، سهمى بسزا و پيشتاز در رشد و ارتقاء فرهنگ و تمدن معاصر فارسى داشته باشد. «الف هاى غلط» برگزيده اى از اشعار مودب است كه از سال ۸۱ به بعد سروده شده، در اين كتاب ۷۲ صفحه اى كه با شمارگان ۲۲۰۰ نسخه به قيمت ۱۱۰۰ تومان و در قطع رقعى منتشر شده، چهل و يك عنوان شعر به چاپ رسيده است. همچنين «هر لبت يك كبوتر سرخ است»، ديگر كتابى است از مجموعه كتب شعر امروز كه توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است. اين كتاب نخستين مجموعه شعر شاعر زنجانى غلامرضا طريقى است. شعرهاى اين كتاب، همه در غالب غزل سروده شده و داراى مضامين عاشقانه و اجتماعى است. «هر لبت يك كبوتر سرخ است» به قيمت ۱۳۰۰ تومان در ۸۰ صفحه و قطع رقعى انتشار يافته است.
برگزارى نمايشگاه كتاب، وسيعتر از گذشته
088908.jpg
آيينه هنر: نشست رسانه اى بيست و يكمين نمايشگاه بين المللى كتاب تهران روز گذشته با حضور محمدحسين صفار هرندى؛ وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى؛ و محسن پرويز؛ معاون فرهنگى ايشان؛ برگزار شد. در ابتداى اين نشست، پرويز؛ ضمن ارائه گزارشى كوتاه از عملكرد مجموعه خود در برگزارى اين رويداد فرهنگى گفت: «نمايشگاه بين المللى كتاب تهران به لحاظ تعداد بازديدكننده مقام اول را در بين نمايشگاه هاى كتاب جهان داراست و به لحاظ وسعت برگزارى، بزرگ ترين نمايشگاه كتاب منطقه است.»وى از حضور نمايندگان ۷۶ كشور در اين نمايشگاه خبر داد و گفت: «براى اولين بار است كه غرفه هاى نمايشگاه يك هفته قبل از برگزارى به طور كامل آماده و در اختيار ناشران و شركت كنندگان قرار گرفته است.»پرويز با اشاره به نقاط ضعف اين نمايشگاه در دوره هاى گذشته، افزود: «برخى از اين مشكلات در جلسات شوراى سياست گذارى نمايشگاه بررسى و برطرف گشته و سعى شده امسال با مشكلات كمترى اين رويداد به سرانجام برسد.» وى ادامه داد: «در كشور ما بيش از ۵۰ هزار عنوان كتاب در سال منتشر مى شود كه بنابر اين آمار هر چه فضاى برگزارى نمايشگاه كتاب را گسترده تر كنيم، باز هم نياز و تقاضا وجود دارد و بايد گفت برگزارى نمايشگاهى در وسعتى به مساحت ۱۱۰ هزار مترمربع كار آسانى نيست.»در ادامه اين نشست، وزير فرهنگ و ارشاد در سخنانى گفت: «كار سامان دادن به نمايشگاه بيست و يكم كتاب از فرداى پايان كار نمايشگاه بيستم شروع شد و من كاملاً ناظر بر اين جريان بوده ام.»وى ادامه داد: «نمى گويم آنچه انجام شده همه آن چيزى است كه انتظارش را داشته ايم و در خور شان والاى ملت است اما در قياس با دوره هاى گذشته سعى كرده ايم يك گام به جلو برداريم كه اين كار نيز انجام شده است.» صفار هرندى با قبول وجود ضعف در خدمات دهى نمايشگاه سال گذشته گفت: «همه آنچه كه سال گذشته مورد انتقاد قرار گرفته بود بررسى و سعى شده در حد توان مرتفع گردد.» وى افزود: «در اينجا تاكيد مى  كنم ستاد برگزارى نمايشگاه كتاب كار خود را دردمندانه انجام داده است. ضمن اينكه ارتباط ميان اهل نشر و مديريت فرهنگى وزارتخانه آرام و سالم است و راه ارتباطى با مديريت فرهنگى همواره گشوده است.»لازم به ذكر است بيست و يكمين نمايشگاه كتاب تهران از ۱۲ ماه جارى در مصلاى تهران آغاز و تا بيست و دوم ارديبهشت ماه ادامه خواهد داشت.
برگزارى كارگاه آيين هاى داستان پردازى در خانه هنرمندان
088914.jpg
كارگاه آيين هاى داستان پردازى و فنون سخنورى با حضور فاطمه حبيبى زاد (گرد آفريد) برگزار مى شود. به گزارش ايسنا، اين كارگاه آموزشى همزمان با هفته بزرگداشت روز جهانى تئاتر روزهاى چهارشنبه، پنج شنبه و جمعه هفته جارى ۱۱ ، ۱۲و ۱۳ ارديبهشت ماه بر پشت بام خانه هنرمندان ايران برپا خواهد شد. در اين كارگاه كه ويژه عموم علاقمندان برگزار مى شود تاريخچه و روش اجراى شيوه هاى گوناگون داستان پردازى، نقالى، فنون، سخنورى، همچون مناظره، بحر طويل خوانى، رجزخوانى، پيش پرده خوانى و.. . با اجراى قطعات كوتاهى به عنوان نمونه، آموزش داده مى شود. در كنار اين كارگاه ها، برنامه هاى پرده خوانى، شاهنامه خوانى و نقالى هاى مذهبى توسط استادانى چون مرشد على ترابى، حاج على قمى، مرشد ذبيح ا... بهارى، محسن ميرزاعلى و همچنين هنرمندان جوانى همچون فاطمه غلامى، طاها طاهرى، فهيمه باروتچى در كنار گردآفريد برگزار مى شود. اين كارگاه هاى آموزشى از ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰ روزهاى ياد شده برگزار مى شود.
كشف نقاشى هاى باستانى در شمال چين
088893.jpg
باستان شناسان در نزديكى كوهستان بيون هودو واقع در شمال چين مجموعه شگفت انگيزى از نقاشى هاى سنيگ كشف كردند كه به باور آنها به عصر برنز تعلق دارند. به گزارش باشگاه خبرنگاران، نقاش هاى مورد اشاره كه بيشتر بر روى سنگ گرانيت سياه و با موضوع هاى مربوط به زندگى روزانه حكاكى شده اند پنج كيلومتر طول دارند. بنابراين گزارش، در اين نقاشى ها نقش هاى مختلفى از حيوانات نظير بز، گوزن شاخ دار و سگ و نيز صحنه هايى از شكار و نمادهاى اسرار آميز به چشم مى خورد. همچنين مدير موزه محلى منطقه مورد اكتشاف گفته كه اين نقاشى ها در حدود سه هزار سال قدمت دارند و ارائه دهنده دانش گسترده دريايى خزر زندگى مردمان دوران باستان هستند.
تمرين اركستر مجلسى تهران براى اجرا
088911.jpg
اركستر مجلسى تهران با ۲۵ نوازنده به رهبرى و مديريت نادر مشايخى تشكيل شد. نادرمشايخى آهنگساز با اعلام اين خبر به مهر گفت: «پايه اوليه تشكيل اين اركستر درسال گذشته گذاشته شد و با برگزارى آزمون هاى متعدد، جمعى از نوازندگان جوان موسيقى كلاسيك را انتخاب كردم.» وى در ادامه خاطرنشان كرد: «هم اكنون تمرينات خود را آغاز كرده ايم و قرار است نخستين اجرا را اواخر ارديبشهت ماه در اتريش برگزار كنيم.» مشايخى درخصوص قطعات اجرايى اركستر تازه تأسيس گفت: «برخى از قطعات خودم را آماده اجرا كردم و همچنين سه قطعه ديگر از آلبوم مشترك آيدا نصرت و بابك اميرمبشر و ۲ قطعه الكتروآكوستيك به نام گذران با اشعار فروغ فرخزاد و در پايان هم قطعه اى بر شعر محمد صالح علاء در اين كنسرت اجرا خواهد شد.»