سرويس گردشگرى: «قيز قلعه» واقع در ۲۳كيلومترى جنوب غربى ساوه يكى ازآثار مهم باستانى معمارى ايران است كه كمتر جلوه ها و زيباييهاى آن معرفى شده است. اين بنا در منطقه اى صعب العبور روى صخره اى عظيم واقع شده است ومعمارى ناب آن جاذبه براى گردشگران بين المللى و داخلى دارد. اين بنا متشكل از قصر، عبادتگاه و دژ دفاعى روى صخره مشرف بر دشت ساوه قرار گرفته كه از سه ناحيه شرق، غرب و جنوب در انحصار صخره هاى با دسترسى مشكل است. كاربرد قصربراى برگزارى مراسم رسمى عبادى و سياسى بوده كه طبق مستندات موجود قدمتش به دوره ساسانى و معابد آناهيتا مى رسد. از چشم انداز نماى شمالى، سه قله صخره اى بلند هويداست كه قصر و قلعه در نوك آن ايجاد شده و از آنجا جاده منتهى به همدان و تمامى دشت و شهر ساوه قابل رويت است. دو رود كوچك از دو سمت صخره قيزقلعه جاريست كه رودخانه ضلع شرقى دايمى و رودخانه ضلع غربى موسمى است و يكى از دلايل استقرار اين بنا درمحل مذكور محسوب مى شود. نزديكترين آبادى به اين قلعه، روستاى قيزقلعه مى باشد و پايينتر از آن در امتداد رودخانه، روستاى سرخده واقع شده است. اين قلعه باستانى با وسعت حدود سه هزار متر مربع از دو بخش اصلى دژ دفاعى و قصر تشكيل شده كه دروازه ورودى آن در ضلع شرقى صخره بوده و هنوز بقايايى از ديواره آن با سازه سنگ و ساروج باقى است. با عبور از دروازه، حدود يكصد متر دامنه شيب دار ضلع جنوب شرقى صخره را كه طى كنيم با حركت به نوك قله به ساختمان (نيايشگاه) مى رسيم. نكته قابل تامل اين بنا اين است كه تمامى ديواره هاى صخره قيزقلعه پرتگاه است و هر نقطه اى كه احساس مى شده امكان عبور از آن مى باشد با سنگ و ساروج غيرقابل نفوذ شده است. ورود به اين قلعه از طريق چند راه پله سرپوشيده انجام مى شده كه بامهارت خاص استتار شده و لاشه سنگهايى با مهارت بر مسير حفاظتى آن به كاررفته است. پنج راه پله در پشت بنا و دو راه پله در غرب بنا زير پرتگاهها ايجاد شده كه به اتاقهاى تعبيه شده در دل صخره ها هدايت مى شوند. از پله هاى پشتى بناى مذكور براى تردد محافظان و نگهبانان و از پله هاى غربى براى ورود وخروج مقامات به داخل قلعه و حمل آذوقه استفاده مى شده است. در مقابل راه پله غربى و بر روى صخره مقابل راه باريكى تعبيه شده كه محل آمد و شد ساكنان قلعه بوده است. اتاقهاى تودرتو به هم مرتبط هستند و با توجه به ارتفاع ديوارها وطاقهاى فروريخته احتمال مى رود بناى قصر داراى طبقات دوم و سوم نيز بوده است. درقصر محرابى به سوى دشت ساوه (درياچه قديم ساوه) در جهت خلاف قبله واقع شده و اطراف كاخ اصلى حفره هاى متعددى براى ذخيره آب وجود دارد. از لوله هاى سفالين شكسته كشف شده در اين مكان پيداست كه شبكه آبرسانى و فاضلاب در زيرساخت قيزقلعه وجود داشته است. قيزقلعه بر بلنداى ساوه با چهار برج ديدبانى بر دشت ساوه قرنها است كه خودنمايى مى كند و محققان متعددى نظير«ولفرام كلايس» اين معبد آناهيتايى و مهرپرستى را مطالعه كردند. اين بنا، نيايشگاهى براى عبادت و احترام به آب وناهيد در پيش از اسلام و قبل از خشكيدن درياچه ساوه در دوره ساسانى است و محراب ساخته شده رو به روى درياچه قديم ساوه اين احتمال را تقويت مى كند.
جشن ۱۸۰ سالگى باغ وحش لندن
سرويس گردشگرى: باغ وحش لندن ۱۸۰ سالگى خود را جشن گرفت. اكنون اين جا، يكى از برترين مراكز نگهدارى دنياست. اين مركز با به وجود آوردن برنامه ها و تقويت آنها و همچنين با انجام تحقيقات حياتى و آموزش همگانى از به مخاطره انداختن زندگى حيوانات وحشى محافظت مى كند. اما زمانى كه باغ وحش لندن ۱۸۰ سال پيش گشايش يافت، كارشناسان ترجيح مى دادند كه حيوانات اهلى را جايگزين حيوانات عجيب و غريب اين باغ وحش كنند. عكس ها، خبرها و گزارشات روزانه اى كه در آرشيو انجمن جانورشناسى لندن مدفون شده اند، نگاهى اجمالى به زندگى روزانه اين باغ وحش علمى دنيا كه در ۲۷ آوريل ۱۸۲۸ گشوده شد مى اندازد. طى يك خبر، كارشناسان بيان داشتند برنامه اصلى آنها اهلى كردن برخى گونه هاى حيوانات وحشى در باغ وحش است. به عنوان مثال استفاده از گوره خرها براى كشيدن گارى ها، استفاده از خزندگان براى تهيه دارو و يا به كارگيرى بزكوهى و نوع خاصى از پرندگان براى تهيه غذا. در سال ۱۸۳۱ باغ وحش آزمايشات مكررى را انجام داد، بدين ترتيب كه از گوره خرها استفاده كرد تا كالسكه مسافرانى را در محوطه حياط جابه جا كنند. در آن زمان، آنها مى خواستند خوى وحشى حيوانات را كم كرده و آنها را رام كنند. جان ادوارد، نائب رئيس انجمن جانورشناسان لندن و كارشناس قديمى باغ و حش لندن اظهار مى دارد: در اوايل قرن ۱۹ آنها ممكن بود لباس انسان را بر تن شامپانزه ها كنند و مردم مى توانستند روى حيوانات سوار شده و حتى با خطرناك ترين حيوانات مانند خرس بازى كنند. اما چنين (چيزى امروزه هرگز اتفاق نمى افتد). اينك مركز توجهات به سمتى رفته است كه ما مى خواهيم مطمئن شويم كه حيوانات وحشى باقى مى مانند. آنها حيوانات را به گونه اى پرورش داده اند كه به محيط وحش برگردانده شوند تا اينكه خارج از دنياى وحش باشند. اسناد و مدارك نشان دهنده قدمت ۱۸۰ ساله اين باغ وحش است. مقايسه علم دامپزشكى مدرن، وسايل موجود امروزى و اسناد و مدارك همگى حاكى از آن است كه محافظان با چه مشكلاتى روبه رو بوده اند. حيوانات مريض در نبود داروهاى واقعى، مرتباً توسط «روغن جگر سياه» درمان مى شدند و توسط دكترانى مشابه دامپزشكان امروزى تحت مراقبت قرار مى گرفتند. «ادوارد جانسون» اولين سرپرست باغ وحش مى گويد: در زمان بازگشايى باغ وحش، كاركنان با مشكلاتى روبه رو شده بودند.او مى گويد: در روز دوشنبه ۲۵ فوريه ۱۸۲۸ يك سمور دريايى مرد و دو هفته بعد يك سياه گوش. علاوه بر اينها اتفاقات ديگرى نيز رخ داد. يك شترمرغ استراليايى در باغ وحش از لايه تخم مرغ ذخيم متولد شد. همچنين يك خوك آبى مونث ناپديد شد تا اينكه دو روز قبل از بازگشايى باغ وحش پيدا گرديد. در سال ۱۹۰۵ دو خرس قطبى به نام هاى سام و باربارا بعد از خرد كردن قفل قفسشان فرار كردند و در حالى كه در پارك سرگردان بودند، نگهبان چوبى به سمتشان پرت كرد. سپس آنها وحشت زده به داخل برگشتند. يكى از نادرترين اتفاقات در سال ۱۸۵۲ در باغ وحش براى يك انسان رخ داد. در اين حادثه نگهبان «ادوارد گيرلينگ» توسط يك مار كبرى گزيده شد و فوت كرد. اولين حيوان باغ وحش يك كركس به نام «دكتر بروكس» بود كه توسط يك معلم آناتومى به باغ وحش اهدا شد و به همين دليل اين كركس با اين نام خوانده شد. در اولين سال بازگشايى، باغ وحش داراى حدود ۶۲۷ حيوان از ۱۹۴ گونه مختلف بود كه تعدادى از حيوانات توسط افراد معروف از جمله «شاه وليام پنجم» اهدا شده بود. در سه سال اول بازگشايى باغ وحش بازديدكنندگان در صورتى اجازه ورود داشتند كه توسط انجمن جانورشناسان لندن دعوت مى شدند و يك شيلينگ مى پرداختند. در آن زمان، بازديد در روزهاى يكشنبه اكيداً ممنوع بود اما على رغم محدوديت هايى كه در سال ۱۸۳۱ به ثبت رسيد باغ وحش شاهد بيش از ۲۲۶/۱۱۲ نفر بازديدكننده در سال اول بود. امروزه باغ وحش پذيراى ۱/۱ ميليون نفر بازديدكننده در سال است و ۱۶۸۰۰ حيوان از ۷۱۱ گونه در باغ وحش وجود دارد.
كاخ چهلستون از زيباترين بناهاى تاريخى قزوين
كاخ چهلستون يكى از زيباترين و ارزشمندترين بناهاى تاريخى شهر قزوين مى باشد كه در دوره صفويه بنا شده است. شاه طهماسب صفوى در سال ۹۵۱هجرى قمرى به دليل تهديد حملات تركان عثمانى تصميم به انتقال پايتخت از تبريز به قزوين گرفت و در همين سال بود كه اراضى موسوم به زنگى آباد را از ميرزا شرف جهان يكى از بزرگان و معتمدان شهر خريد و به معماران برگزيده كشور دستور داد تا باغى به شكل مربع بسازند و درميان آن عمارتهاى عالى، تالار، ايوانها و حوضهاى زيبا بنا كنند. عمارت كلاه فرهنگى به همراه سردر عالى قاپو تنها بناهاى باقى مانده از باغ صفوى مى باشد. اين بنا در دوره قاجاريه توسط سعدالسلطنه فرماندار وقت قزوين مرمت و بازسازى شد و چهل ستون نام گرفت. عمارت چهلستون ساختمانى هشت گوش مى باشد كه در دو طبقه به مساحت تقريبى ۵۰۰مترمربع بنا شده است. رواقى با ستونهاى آجرى و قوسهاى نيم دايره اى بنا را در بر گرفته و بر بالاى آن ايوانى با ستونهاى چوبى استوار شده است. نقشه بنا داراى طرحى بامحورهاى صليبى وبرون گرا مى باشد و سقف طبقه همكف پوشيده از مقرنس با طرحهاى بديع و سقف طبقه فوقانى خنچه پوش است. ديوارهاى داخلى بنا مزين به نقاشى و ديوار نگاره هاى منحصر به فرد بوده كه وجود سه لايه ديوارنگاره حاكى از گذشت ادوار مختلف تاريخى بر آن است. عمارت چهلستون در بهمن ماه سال ۱۳۳۴به شماره ۳۸۹در فهرست آثار تاريخى ايران ثبت شد. بخشى از اين بنا در سال ۱۳۳۵به عنوان نمايشگاه اشياى تاريخى و باستانى مورد استفاده قرار گرفت و پس از دوسال بطور كامل تبديل به گنجينه قزوين گرديد. اين كاخ هم اكنون به موزه خوشنويسى قزوين تبديل شده است.
برگزارى جشنواره سراسرى صنايع دستى در همدان
رئيس سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان همدان از برگزارى جشنواره و نمايشگاه سراسرى صنايع دستى در تابستان امسال خبر داد. اسدالله بيات در گفتگو با ايسنا، اظهار كرد: نمايشگاه صنايع دستى با هدف معرفى رشته هاى اصيل و بومى از ۱۷ تيرماه به مدت يك هفته در اين استان برگزار مى شود. احمد جعفرپور ـ معاون صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى همدان ـ نيز برگزارى اين جشنواره و نمايشگاه را فرصتى دوباره براى معرفى صنايع دستى و مراسم آيينى استان ها دانست و گفت: معرفى آثار برجسته صنعت گران، ايجاد تعامل بين صنعت گران استان ها و بازاريابى براى آثار توليدشده از ديگر اهداف اين نمايشگاه اند. وى افزود: با معرفى رشته هاى درحال منسوخ شدن در اين جشنواره، از منسوخ شدن آن ها مى توان جلوگيرى كرد.
لزوم بازسازى آب شكن هاى پل شاپورى
به گفته مدير پايگاه ميراث فرهنگى پل هاى تاريخى لرستان، پس از بستن قرارداد، تمام آب شكن هاى به جامانده از پل تاريخى شاپورى تا پايان تيرماه بازسازى خواهند شد. على جعفر مصطفى نژادى در گفتگو با ايسنا، بيان كرد: تعداد ۱۲ آب شكن پل شاپورى باقى مانده اند كه زير نظر مشاور و سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى به صورت پيمانكارى بازسازى خواهند شد. او ادامه داد: تقريبا همه آب شكن هاى اين پل ساسانى براثر شدت برخورد آب رودخانه خراب شده اند و طبق نظر مشاور، اگر بازسازى نشوند، امكان تخريب پايه و تاق هاى باقى مانده وجود دارد. بر اين اساس، مشاور طرحى را تهيه كرده است و تمام كارهاى مربوط به بازسازى به روش سنتى انجام خواهند شد. وى اظهار داشت: هم زمان با اين كار، درنظر داريم تا برخى از تاق هاى به شدت آسيب ديده را به صورت اضطرارى حفاظت كنيم. همچنين از سال قبل نسبت به تعويض ملات پل شاپورى اقدام كرديم. مصطفى نژادى در اين باره توضيح داد: تمام ملات فرسوده پايين سنگ هاى پاك تراش به روش سنتى با همان ملات نيم كوب قديمى تعويض شدند و قصد داريم، ملات بين سنگ هاى حجارى شده را در بالاى پايه ها تعويض كنيم. وى با بيان اين كه ملات بين سنگ هاى تاق نيز تعويض خواهند شد، افزود: اگر اين كار امسال انجام شود، يك نمونه حفاظتى و منسجم روى پل شاپورى به وجود خواهد آمد. اين ملات به عمق ۲۰ سانتى مترى از تخريب سنگ هاى ساسانى مى تواند جلوگيرى كند.
كهن سال ترين درخت زيتون نايين خشك شد
كارشناس جهاد كشاورزى شهرستان نايين در شرق استان اصفهان از خشك شدن كهن ترين درخت زيتون در روستاى «پياخه» واقع در بخش خور وبيابانك در شهرستان نايين خبر داد. «محمدى» با اعلام اين مطلب به ايرنا، افزود: اين درخت ۸۰۰ ساله كهن ترين درخت زيتون در اين خطه بود. وى گفت: سرماى بى سابقه ۱۴درجه زير صفر سال گذشته علت خشك شدن درخت زيتون بوده است. محمدى همچنين افزود: سرما و خشكسالى ناشى از كاهش بارندگى در زمستان سال قبل، بيش ازيك ميليارد ريال خسارت به ۴۰هكتار از باغات زيتون در بخش خور و بيابانك وارد كرد. سرماى كم سابقه و نيز خشكسالى اواخر سال گذشته واوايل سالجارى در استان اصفهان حدود ۷۰۰ميليارد تومان، خسارت به بخش هاى مختلف از جمله كشاورزى استان اصفهان وارد كرد. نايين از مناطق كويرى استان اصفهان و در ۱۴۰كيلومترى شرق اصفهان واقع است.
شناسايى مقبره برادر ناتنى اسكندر مقدونى
با گذشت بيش از سه دهه از كشف مقبره اى كه گمان مى شد، به پدر اسكندر مقدونى تعلق دارد، معلوم شد كه اين مقبره به برادر ناتنى او متعلق است. به گزارش ايسنا، باستان شناسان يونانى بر اين باورند كه تعداد زيادى از اشياى تاريخى مانند كلاه خود، سپر و تاج نقره اى كه در اين مقبره يافت شده، به اسكندر تعلق دارند كه پس از مرگ او به برادر ناتنى اش به ارث رسيده اند. مقبره پدر اسكندر، يكى از سه مقبره سلطنتى است كه در سال ۱۹۷۷ ميلادى در روستايى به نام ورجينا كه در شمال يونان واقع شده، كشف شده است. در طول سال ها، گمان مى شد كه اين مقبره به فيليپ دوم ـ پدر اسكندر ـ كه در سال ۳۳۶ پيش از ميلاد مسيح (ع) در جريان يك سوء قصد كشته شد، تعلق دارد. با تحقيقاتى كه به تازگى در مقبره، ديوارنگاره هاى آن، ظرف هاى سفالى و ديگر اشياى كشف شده در مقبره انجام شدند، باستان شناسان به اين نتيجه رسيدند كه اين مقبره، سال ها پس از مرگ فيليپ دوم ساخته شده است و به برادر ناتنى اسكندر تعلق دارد.
ثبت ۲۶۱اثر تاريخى فارس در فهرست آثار ملى
روابط عمومى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان فارس به نقل از رئيس اين سازمان اعلام كرد: پارسال، ۲۶۱يادمان ارزشمند تاريخى و فرهنگى اين استان در فهرست آثار ملى به ثبت رسيد. به گزارش ايرنا، محمدرضابذرگر افزود: كاروانسراى شاه عباسى مهارلو، كاروانسراى منصوريه و برج كوره هنركار در شيراز، غار شير اسپارى محوطه فيلبند در نوبندگان از توابع شهرستان فسا، اشگفت گورنگون در نورآبادممسنى، قبرستان بندامير، مجموعه تپه هاى فيروزى، زورخانه و قنات حوض ماهى در بخش زرقان از توابع شهرستان شيراز و تپه هاى سيد احمد بخش كوار از توابع شهرستان شيراز، از جمله اين آثار است. وى گفت: همچنين، بقاياى قلعه گبرى در بيرم لارستان، تل چخماقى درارسنجان، تل بيضا و سنگابه هاى خلار در سپيدان، تل رشميجان در مرودشت، عمارت چهارصفه كهياردشتى، عمارت چهار صفه محمدى، جاده كتل پيرزن در كازرون، قلعه استخرو حمام حسين آباد نقش رستم و بقاياى پل سيوند مرودشت درزمره اين آثاربه شمار مى رود. بذرگر اظهار داشت: اين آثاراز زمان به ثبت رسيدن، تحت نظارت، مراقبت و حمايت اين سازمان قرار دارد و هرگونه اقدام و عملياتى كه منجر به تخريب يا تغييرهويت اين يادمان ها شود طبق قانون موجود در اين زمينه، ممنوع است.