نسخه
PDF
شماره ۵۵۹۷ - ۲۴ ارديبهشت ۱۳۸۷ - - ۱۳ مى ۲۰۰۸ 
جهان پزشكى
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
جهان پزشكى
دنياى رايانه
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
سلامت بدن در گرو مصرف امگا ۳
090273.jpg
بدن انسان براى برطرف كردن نيازهاى خود به مواد تغذيه اى از جمله اسيدهاى چرب و پروتئين نياز دارد. اسيدهاى چرب از اجزاى تشكيل دهنده چربى ها است كه بدن قادر به توليد انواع ضرورى آن نيست و بايد از طريق ماده غذايى تامين گردد. اسيدهاى چرب به دو گروه اشباع شده و غيراشباع تقسيم بندى مى شوند. «امگا ۳» نام گروهى از اسيدهاى چرب غيراشباع ضرورى است. اين اسيدهاى چرب را به اين دليل ضرورى ناميده اند كه اولاً براى ادامه حيات بدن كاملاً ضرورى هستند و ثانياً چون توسط خود بدن انسان قابل توليد نيستند، حتماً بايد از طريق رژيم غذايى با مكمل ها تامين شوند. به عبارتى لزوم حضور اسيدهاى چرب امگا ۳ در بدن را مى توان اينگونه توضيح داد كه: ساختمان غشاء سلولى در بدن عمدتاً از اسيدهاى چرب تشكيل يافته اند. غشاء سلولى اجازه مى دهد تا ميزان معينى از مواد مغذى به درون سلول ها وارد شده و مواد زائد به سرعت از داخل سلول ها خارج گردند. براى آن كه سلول ها قادر باشند اين وظيفه تبادل مواد مغذى و زائد را به نحو احسن به انجام رسانند بايستى غشاء سلولى سياليت، پايدارى و يكپارچگى خود را حفظ نمايد. سلول هايى كه فاقد غشاء سلولى سالم باشند، توانايى نگهدارى آب و مواد مغذى را از دست داده و همچنين قابليت برقرارى ارتباط با ساير سلول ها را نيز از دست مى دهند. از آنجايى كه غشاء سلولى از چربى تشكيل يافته است، سياليت و انعطاف پذيرى آنها به نوع چربى مصرفى ما بستگى دارد. مصرف روغن هاى اشباع شده غشاء سلولى را سفت و سخت مى كند و در مقابل، مصرف روغن هاى غيراشباع، سلامتى آنها را تضمين مى كند و لذا اسيدهاى چرب امگا ۳ ، نقش حياتى اى در ساختار غشاء سلولى دارد. امگا ۳ براى نخستين بار در سال ۱۹۷۹ با تحقيق بر روى شيوه غذايى اسكيموها كشف شد. مطالعه بر روى خون اسكيموها نشان داد با وجود آنكه اسكيموها غذاى اصلى خود را از گوشت حيوانات پرچرب شكارى تهيه مى كردند ولى اسيدهاى چرب موجود در خون آنها مانع از تجمع پلاكت و در نتيجه مانع از رسوبات و گرفتگى رگ ها مى شود. اين تحقيق حضور امگا ۳ در جانداران آبزى همچون قزل آلا، تن، هاليبوت (نوعى ماهى پهن بزرگ) و ديگر جانداران دريايى از جمله خزه و جلبك و نيز گياهانى نظير خرفه و همچنين دانه هاى روغنى را اثبات كرد.اسيدهاى چرب امگا ،۳ نقش مهمى در كاركرد فعاليت هاى مغذى و به خصوص تقويت حافظه و نيز فعاليت هاى قلب دارند. كارشناسان موسسه قلب آمريكا بنا بر يافته هاى خود مصرف مواد حاوى امگا ۳ را حداقل دو بار در هفته توصيه كرده اند. تحقيقات نشان داده است زنان باردار، مادران شيرده و كودكان بايد براى تامين امگا ۳ مورد نياز بدن خود از قرص هاى مكمل امگا ۳ استفاده نمايند.سه نوع اصلى اسيد چرب امگا ۳ وجود دارد: نخستalph-limoenic acid كه به اختصار ALA خوانده مى شود. مهمترين مخزن ALA روغن بذر گياه كتان است. پس از آن روغن گردو، جوانه گندم و سويا حاوى اين اسيد چرب هستند. ساير مواد غذايى فاقد اين اسيد چرب هستند يا مقدارى بسيار كمى از اين اسيد چرب ALA را دارند. اسيدهاى چرب ALA در بدن به دواسيد چرب ديگر از خانواده امگا ۳ به نام هاى ( eicosapentaenoic(EPA و docosahexenoic(DHA) تبديل مى شوند. اين دو اسيد چرب تنها در ماهى و فرآورده هاى تهيه شده از ماهى نظير روغن ماهى يافت مى شود.گونه  ديگرى از اسيدهاى چرب به نام امگا ۶ شناخته مى شوند. امگا ۶ در روغن هاى ذرت، آفتابگردان، سويا و تخم مرغ، مارگارين، گوشت قرمز و غلات يافت مى گردد. امگا ۶ برخلاف امگا ۳ خاصيت التهابى داشته و انعقاد و لخته شدن خون را افزايش مى دهد. مصرف امگا ۳ و امگا ۶ هر دو براى بدن ضرورى است. مصرف فقط يكى از اين دو اسيد چرب نه تنها مفيد نيست بلكه مشكلات عديده اى را نيز در بدن پديد مى آورد. لزوم مصرف متعادل اين دو اسيد چرب ضرورى به اين خاطر است كه اين دو اسيد چرب با يكديگر بر سر آنزيم ها رقابت مى كنند. يعنى هرگاه اسيدچرب امگا ۶ بيش از امگا ۳ مصرف گردد، فقط اسيد چرب امگا ۶ متابوليزه شده و بدن قادر نيست از اسيد چرب امگا ۳ استفاده كند. مصرف مواد حاوى اسيد چرب امگا ۳ سبب كاهش خطر ابتلا به سرطان و بيمارى هاى قلبى در افراد و نيز كاهش كلسترول و ترى گليسيريدهاى خون، كاهش فشارخون، كاهش دردهاى مفاصل، روماتوئيد و آرتروز، كاهش وزن،  درمان پوكى استخوان، درمان افسردگى؛ كاهش التهاب در سرتاسر بدن، جلوگيرى از تصلب شرايين، شل شدن و گشاد شدن عروق خونى و همچنين حفظ انعطاف پذيرى ديواره عروق، افزايش سطح هورمون رشد و افزايش رشد عضلات و... مى گردد.
كشف روشى براى رشد مجدد اعضاى بدن
090261.jpg
محققان در آمريكا با به كار بردن ترفندى نوظهور و غير معمول تلاش داشته اند انگشت قطع شده را به گونه اى ترميم كنند كه با روز اولش فرقى نداشته باشد. چندى پيش گفته شد مردى توانسته با ماليدن مرهمى ساخته شده از عصاره عضوى از خوك، نوك انگشت قطع شده خود را ترميم كند و در واقع نوك انگشت او دوباره رشد كرده است. دانشمندان نيز موفق بوده اند در شرايط آزمايشگاهى پاى قطع شده سمندر را ترميم كنند. اكنون محققان آمريكايى سرگرم آزمايش پودرى هستند كه از بدن خوك تهيه شده و احتمالا مى تواند به سربازان مجروح شده در ميدان جنگ كمك كند بار ديگر صاحب عضوى از بدنشان شوند كه قطع شده است. به گزارش بى بى سى همزمان دولت آمريكا طرحى تحقيقى را راه اندازى كرده است كه هدفش كشف راز رشد دوباره عضو قطع شده بدن در برخى از حيوانات است. يكى از افرادى كه از اين كشف بهره برده است «لى اسپايوك»، شصت و نه ساله از سينسيناتى اوهايو است. انگشت او در سال ،۲۰۰۵ در حالى كه با يك هواپيماى مدل كار مى كرده قطع شده بود. بند انگشت يك سانتى مترى او هرگز پيدا نشد و به نظر مى رسيد كه انگشت آقاى اسپايوك براى هميشه ناقص شده است. اما ناجى انگشت اين شهروند آمريكايى برادرش دكتر آلن اسپايوك، جراح سابق و فارغ التحصيل دانشگاه هاروارد بود كه موسس شركت «اى سل» (ACell) است. اين شركت در حوزه بازسازى بدن و رشد دوباره نسوج فعاليت مى كند. دكتر اسپايوك به برادرش توصيه مى كند كه به جاى پيوند عضو، پودر خوك را امتحان كند و مقدارى از آن را براى او مى فرستد. لى به مدت ۱۰ روز كمى از اين پودر را روى باقى مانده انگشتش قرار داد. او مى گويد: «بار دومى كه از اين پودر استفاده كردم متوجه كمى رشد در انگشتم شدم. هر روز كمى به قد انگشتم اضافه مى شد و بالاخره بعد از چهار هفته انگشتم به اندازه طبيعى برگشت و محكم و استوار شد.» او مى گويد كه بعد از چهار ماه انگشتش به شكل اوليه خود بازگشته است با اين كه كمى پوست آن سفت است و زخم كوچكى در نوك آن ديده مى شود، حس كامل دارد و كاملا هم حركت مى كند. ناخن اين انگشت نه تنها رشد كامل داشته بلكه با سرعت دو برابر ناخن انگشت هاى ديگر رشد مى كند و پوست اين انگشت كمتر از بقيه در سرما ترك مى خورد. اين گرد جادوئى در دانشگاه پيتزبورگ آمريكا تهيه مى شود و دكتر استيون بديلك، مسئول آزمايشگاه از آن به عنوان «مولد بافت سلولى اضافى» ياد مى كند. فرايند تهيه اين پودر چند سالى است كه كشف شده است؛ براى تهيه پودر معجزه گر، لايه اى سلولى از جدار مثانه خوك جدا مى شود. بافت باقيمانده پس از گذاشته شدن در اسيد، از همه سلول هاى ديگر «پاكسازى» و بعد خشك مى شود. ماده به دست آمده يا به شكل ورقه اى است يا پودر. شايد اين فرايند ساده به نظر برسد اما علمى كه براى تهيه آن به كار برده شده بسيار پيچيده است. دكتر بديلاك مى گويد: «در بدن انسان همه جور پيام صادر مى شود. پيام هايى به بدن مى گويد كه زخم ايجاد كن و پيامى هم وجود دارد كه به بدن مى گويد بازسازى كند. به زبان ساده ما پيام هايى را كه به بدن مى گويد بافت را تخريب كند از دور خارج مى كنيم و تنها پيام هايى باقى مى ماند كه دستور بازسازى مى دهد.» دانشمندان بر اين باورند كه اگر پودر «مولد بافت سلولى اضافى» را روى زخمى بگذارند رشد دوباره بافت را باعث خواهد شد. اگر اين تكنيك را به مرحله عالى آن برسانند، ممكن است يك روز بتوانند نه فقط يك انگشت قطع شده را بلكه پوست هايى كه به شدت سوخته است يا حتى اعضاى به شدت آسيب ديده بدن انسان را به طور كامل ترميم كنند.
توده چربى و خطر ابتلا به ديابت
نتايج يك تحقيق نشان داده است كه ميزان چربى  كه يك فرد نسبت به جثه بدن خود و به موازات رشد تا دوران بلوغ ذخيره مى كند در افزايش خطر بروز ديابت نوع دوم موثر است. به گزارش ايسنا، در پژوهشى كه بر روى فاكتورهايى چون جثه بدن در هنگام تولد، جثه بدن در هنگام بلوغ و حساسيت به هورمون كنترل كننده قند خون يعنى انسولين صورت گرفت، پژوهشگران دريافتند كه توده چربى بدن يك فرد در دوران بلوغ تنها عاملى است كه به ميزان قابل ملاحظه اى با حساسيت به انسولين ارتباط دارد. به گفته متخصصان؛ كاهش حساسيت به انسولين پيش درآمد ابتلا به ديابت است. دكتر آروى جى لونيسن و همكارانش از مركز پزشكى اراسموس بيمارستان كودكان روتردام هلند در اين رابطه اظهار داشت: والدين تمام كودكان، بدون در نظر گرفتن جثه نوزادان در هنگام تولد يا رشد آنها در طى دوران كودكى، بايد در ارتباط با خطر تجمع چربى در بدن كودكانشان آگاه باشند. وزن پايين هنگام تولد با افزايش خطر بروز ديابت نوع دوم ارتباط دارد و برخى از متخصصان معتقدند كه سرعت گرفتن روند رشد كه در برخى افراد كوتاه قد (در هنگام تولد) رخ مى دهد و سبب مى شود اين افراد در دوران بلوغ به جثه طبيعى دست يابند اثرات زيانبارى بر متابوليسم دارد. لونيسن و همكارانش متذكر شدند كه هنوز مشخص نيست آيا افرادى كه با قد كوتاه متولد مى شوند اما بعداظ به جثه طبيعى دست مى يابند بيشتر در معرض خطر ابتلا به ديابت نوع دوم هستند يا افرادى كه در سراسر زندگى شان كوتاه قد باقى مى مانند؟ اين پژوهشگران مى گويند: اطلاعات ما به اين معناست كه توده چربى بدن تمام افراد به نسبت جثه بدنشان و بدون توجه به وزن و قدشان در هنگام تولد بايد طبيعى باشد و افراد بايد اين ميزان را حفظ كنند.
بازى هاى گروهى كودكان، خطر ابتلا به «لوسمى» را كاهش مى دهد
احتمال ابتلا به سرطان خون خردسالان در كودكانى كه با هم سن و سال هاى خود بازى مى كنند و يا به مهدكودك مى روند، سى درصد كمتر است. محققان آمريكايى با بررسى نتيجه چهارده مورد تحقيق جداگانه بر ۲۰ هزار كودك كه شش هزار تن از آنها مبتلا به سرطان خون بودند، نتيجه گيرى كرده اند ارتباط كودكان با هم در پيشگيرى از بروز لوسمى لمفوبلاستيك حاد موثر است. به گفته آنها افزايش موارد ابتلاى كودكان به عفونت هاى مختلف به خاطر تماس با هم سن و سال هاى خود، سيستم ايمنى بدن آنها را در برابر سرطان خون افزايش مى دهد. نتيجه بررسى محققان دانشگاه كاليفرنيا در بركلى قرار است در كنفرانس سرطان خون در لندن ارائه شود. به گزارش بى بى سى سرطان خون رايج ترين نوع سرطان در كودكان در كشورهاى صنعتى است و از هر دو هزار كودك يك نفر به آن مبتلاست. لوسمى لمفوبلاستيك حاد هشتاد درصد موارد سرطان خون در خردسالان را شامل مى شود و معمولا در كودكان دو تا پنج ساله بروز مى كند. محققان مى گويند بيشتر كودكان مبتلا به سرطان خون در دوران جنينى دچار جهش ژنتيك شده اند و پس از تولد در مواجهه با يك عفونت، دچار لوسمى مى شوند. بر اين اساس، افزايش مقاومت بدن كودكان نسبت به عفونت به وسيله ابتلاى مكرر به انواع مختلف مقاومت بدن را در برابر ابتلا به لوسمى افزايش مى دهد. در اين حال، اگر سيستم ايمنى خردسالان به وسيله ابتلا به عفونت هاى مختلف تقويت نشود، بدن آنها آمادگى مقاومت در برابر عفونت هاى بروز دهنده سرطان خون را نخواهد داشت .
افراد زيبا سالم تر هستند
پژوهشگران انگليسى در پژوهشى گسترده نشان دادند كه افراد زيبا و جذاب سالم تر هستند. به گزارش ايسنا، نتايج اين مطالعات كه در بين فرهنگ ها و گونه هاى مختلفى صورت گرفته، نشان مى دهد: افرادى كه چهر ه اى متناسب، متقارن و جذاب تر دارند ژن  هاى بهترى دارند، سالمتر هستند و طول عمر آنها نيز بيشتر است. اين تحقيق از سوى متخصصان دانشگاه استرلينگ انجام گرفته و در مجله پلوس منتشر شده است. البته لازم به ذكر است كه اين تحقيقات نشان نداده است كه متناسب كردن چهره و زيبا كردن خود با روش هاى مختلف با سلامتى و مطلوب شدن ژن ها ارتباطى داشته باشد.
سوزن پلاسمايى جديد دانش دندانپزشكى را متحول مى كند
پژوهشگران چينى موفق به ابداع نوعى سوزن پلاسمايى شده اند كه به گفته آنها دانش دندانپزشكى و ساير كاربردهاى پزشكى را متحول خواهد كرد. به گزارش ايسنا، پلاسما ابرى از گاز است كه داخل مخلوطى از الكترون ها و يون هاى آزاد مى شكند و تحت فشار اتمسفريك و دما ممكن است حرارت آن تا هزاران درجه سيلسيوس افزايش پيدا كند اما اخيرا فيزيكدانان نوعى سوزن پلاسمايى ابداع كرده اند كه به اندازه كافى براى لمس كردن سرد است اما ثابت شده كه مى تواند براى باكترى ها كشنده باشد. هم اكنون پژوهشگران چينى وسيله اى ساخته اند كه پلاسماى سرد توليد مى كند و همچنين مى توانند جريان الكترون ها را داخل آن اندازه گيرى كنند. اين پژوهش از سوى دانشمندان دانشگاه علوم وفناورى هوآشونگ صورت گرفته است. آنها مى گويند: ما در حال حاضر براى كاربردهاى دندانپزشكى مانند درمان پوسيدگى  هاى دندان و درمان كانال هاى ريشه روى سوزن هاى جديد متمركز هستيم اما در آينده امكان گسترش آن براى ساير كاربردهاى پزشكى نيز وجود دارد.