نسخه
PDF
شماره ۵۷۰۰ - ۳۱ شهريور ۱۳۸۷ - - ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۸ 
آيينه هنر
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
گردشگرى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
هنر معمارى اسلامى، هنرى است كه بر پايه دين گام بر مى دارد
حسين مهدوى، شاعر:
تجلى خداوند در پيچ و تاب معمارى اسلامى
هنر معمارى اسلامى، هنرى است كه بر پايه دين گام بر مى دارد
102222.jpg
ميراث معمارى اسلامى ثروتى تمدنى به شمار مى رود كه با توجه به شرايط عصر و تحولات تمدنى، ويژگى هاى خاص خود را بر اساس نگاه و ديد معنوى و دينى خود حفظ كرده است. از آنجايى كه هنر معمارى نشانگر هويت فرهنگى و تمدنى به همراه ويژگى هاى ابداعى و زيبايى به شمار مى رود، بايد اصالت معمارى اسلامى را در دين اسلام جست. معمارى اسلامى تا حدى مورد توجه بود كه با ظهور اسلام و علاقه مسلمانان به ساخت مسجد و استقبال آنها، تلاش كردند تا از اين هنر نه تنها در بناى مساجد بلكه در كاخ ها، كوخ ها، ساختمان هاى شهرى، حمام و ديگر بناها از آن بهره برند. بنابراين معمارى اسلامى طى زمان كمى توسعه و رشد چشمگيرى يافت و اينك با گذشت قرنها و ايجاد معمارى مدرن غرب بازهم معمارى اصيل اسلامى جايگاه زيبايى و ابداعى خود را حفظ كرده و نشانه هاى تمدن و فرهنگ اسلامى در آن به صورت قابل ملاحظه اى نمايان است. اگرچه نوآورى در معمارى غربى بسيار زياد است و شهرها از طرح هاى مدرن استقبال زيادى كردند اما معمارى مدرن از زبان معمارى اصيل جدا شده و بى هويت و بدون زبان تاريخى پيش رفت كه اين امر منجر شد تا انسان به معمارى خاصى رجوع كند كه نه تنها هويت داشته باشد بلكه با محيط تاريخى و اجتماعى بشر منسجم باشد و با داشتن زبانى شيوا گذرگاهى براى هويت بشرى را ايجاد كند. اين امر زمينه اى فراهم كرد تا اصالت معمارى اسلامى و آنچه كه پس از نوآورى ايجاد شده بود، حركتى جدى را آغاز كند و زمينه اى براى ديدار استادان، دانشجويان و محققان معمارى اسلامى را فراهم كرد تا به فرهنگ و تمدن اسلام بيشتر توجه شود. بنابراين در اين راستا آنچه كه مهم به نظر مى رسد، اطلاع رسانى تاريخى درباره هنر معمارى اسلامى است كه متأسفانه غربيها بيشتر به تاريخ معمارى مدرن پرداخته  اند تا مسلمانان به تاريخ معمارى اسلامى. از سوى ديگر ترجمه و تأليف كتاب هايى در ارتباط با معمارى اسلامى به زبان هاى مختلف نه تنها زمينه اى براى شكوفايى معمارى اسلامى را فراهم مى كند بلكه بسترى براى معرفى معمارى اسلامى در جهان ايجاد مى كند.هر چند گروهى از مسلمانان به تاريخ معمارى اسلامى و يا اساس زيبايى و فلسفه معمارى و هنر اسلامى پرداخته اند، اما بايد اين گرايش بيش از پيش شود. اما عملكردى كه برخى از كشورها و شهرهاى تاريخى دارند اهتمام آنها را به هنر معمارى اسلامى نشان مى دهد كه تدريس درس معمارى اسلامى در شهرهاى تاريخى چون اصفهان و قاهره نمونه اى از آنها است كه با اين اقدام اهميت معمارى اسلامى با فعال سازى عمليات ترميم و بازسازى اين اماكن نمود بيشترى يافته است. به گزارش مهر، هنر معمارى اسلامى، هنرى است كه بر پايه دين گام بر مى دارد و اولين جرقه هاى توسعه آن زمانى بود كه مسلمانان هنگامى كه كشورى را فتح مى كردند نه تنها انديشه اسلامى بلكه معمارى اسلامى را در ميان كشورهاى فتح شده اشاعه مى دادند، چرا كه اساس اين فتوحات توسعه انديشه اسلامى و ظهور انديشه زيبايى شناسى بوده است.اولين حاكمان مسلمان اموى به معمارى اسلامى اهميت بسزايى مى دادند و در ساخت مساجدى چون مسجدالاقصى، مسجد دمشق و مسجد قيروان از آن بهره مى گرفتند و ديوارها، درها، ستون ها، پنجره ها، سقف و گلدسته هاى مساجد را با سنگ هاى قديمى زيبا و با كاشى هاى تزئينى مى آراستند. در دوران عباسى ها معمارى اسلامى به دليل نفوذ فرهنگ فارس ها و ترك ها تنوع بسيارى يافت، اما بر بافت معمارى اسلامى تأثير نگذاشت. آنها در ديوارهاى ساختمان ها و بناهاى اسلامى علاوه بر استفاده از تزئينات خاص و متنوع خود، از خطوط مختلف كوفى، ثلث و نسخ نيز براى تزئين بهره مند مى شدند. بنابراين مى توان گفت كه معمارى اسلامى معمارى مستقلى است كه همه عناصر زيبايى معمارى را با در نظر گرفتن ويژگى هاى اسلامى در خود جاى داده است به گونه اى كه هويت و فرهنگ اسلامى را به تصوير مى كشد.
تصويرسازى معنوى در معمارى اسلامى
هنگامى كه خداوند انسان را به بهترين وجه خلق كرد، به او عقل و علم داد تا به واسطه آن راز هستى را كشف كند و اين هدف تمدن به شمار مى رود، يعنى تمدن در پى كشف مستمر اسرار هستى است و رابطه انسان با هستى رابطه اى معرفتى است كه از ارتباط انسان با خدا كه ارتباط دوستى و عبادى است، ناشى مى شود. انديشه اسلامى در همه هنرهاى اسلامى اعم از معمارى و تصوير سازى تحرك و جنبشى تازه به وجود آورد كه علم زيبايى شناسى اسلامى در ذيل تفكر هنرى اسلامى تكامل يافت . مى توان گفت كه هدف هنرمند خلق نيست، بلكه ابداع و نوآورى است كه از اين راه نمى خواهد خدا را به تصوير كشد و يا تشبيه كند كه اين كار براى مردم بدترين عذاب ها را در پى دارد، بلكه سعى دارد تا رويكردى از معنويت را به نمايش گذارد كه اين مساله در دوره هاى مختلف اسلامى از زمان خلفاى راشدين توسعه و ترويج يافت و در قصرهاى پادشاهان و ديوارها نمادى از حيوانات و پرندگان به تصوير در آمده بود و اينك باقى مانده آنها در موزه هاى مختلف ديده مى شود. هنگامى كه هنر اسلامى پديد آمد تصويرسازى در عمارت هاى دينى نيز جلوه گرى كرد و در اكثر بناهاى اسلامى و دينى هنرمندان مسلمان با هدف قرب الهى به تصويرسازى در بخش هاى مختلف اين اماكن اعم از قبه ها و گلدسته ها پرداختند . در اين تصويرسازى هنرمند از هر تصويرى كه عبادت، وحدانيت، جلوه هاى دينى را نشان دهد، بهره مى گرفت و مناظرى از گياهان، درختان و شكوفه هاى بهشتى را به تصوير در مى آورد. حتى در خانه ها نيز طرحى از بهشت موعود كه با درختان، شكوفه ها و فضاى كلى بهشت تصوير سازى مى شد. هنرمندان مسلمان سعى مى كردند واقعيت هاى زندگى خود را با تصويرى دقيق و با رعايت قوانين رياضى بياورند كه بعد روحانى هنر و اينكه همه هستى سرچشمه خداوندى دارد را نشان دهند. هنرهاى اسلامى ويژگى هاى تمدن دينى واضحى دارند كه در شهرهاى اسلامى مورد استفاده قرار مى گرفت . اين جلوه ها در مساجد جامع در مراكز شهر بسيار بود و حتى در معمارى مدارس، بيمارستان ها و كتابخانه ها نيز وجود داشت. از ديگر ويژگى هاى معمارى اسلامى اين بود كه ساختمان هاى شهر به سوى قبله ساخته مى شد و به اين مساله كه خانه ها و ساختمان ها از گلدسته ها و قبه هاى مساجد مرتفع تر نباشد، اهميت بسيارى مى دادند كه اهتمام معمارى به اسلام و اعتقادات دينى را نشان مى دهد.
حسين مهدوى، شاعر:
ادبيات دفاع مقدس جايگاه ويژه اى در پيشينه ادبى ما دارد
يك شاعر معتقد است:«به ميزان، ارزش، قيمت و بهايى كه شعر دفاع مقدس عرضه شده، خيلى  كم به اين عرصه توجه شده است.» حسين مهدوى (م. مؤيد) در گفت وگو با ايسنا، درباره نياز امروز شعر دفاع مقدس، اظهار كرد: «نسلى وجود دارد كه دفاع مقدس را يادش هست و نسلى نه، كه اين دومى ها براى من مهم ترند؛ نسل ۱۶- ۱۸ساله كه جنگ را نديده است. بخشى از اين  نسل دوم، اهل شعر و ادب اند و به موضوع دفاع مقدس واكنش دارند. بايد اين ها جمع  و جور شوند و آثارشان بدون هيچ ملاحظه اى منتشر شود؛ همان طور كه شعرهاى حتى بى ارزش ما آن زمان در «جزوه شعر» چاپ مى شد و افرادى ماندند كه جزوه شعر، آن ها را نگه دارى كرد.» م. مؤيد سپس درباره حركت ادبيات دفاع مقدس در مقايسه با كل جريان ادبيات كشور، گفت: «اين ادبيات خودش جزوى از ادبيات ماست. ادبيات ما قبل از دفاع مقدس براى اين ادبيات جاسازى كرده بود و وقتى اين ادبيات به ادبيات مان وارد شد، اين طور نبود كه بيگانه اى مى آيد. در ادبيات ما، پيشينه اى برايش بود؛ چون قوم ايرانى در ميان جنگ بوده و دشمنان قبلا هم بوده اند؛ در نتيجه، ادبيات دفاع مقدس با زمينه  آمد و در كل ادبيات ما جايگاه دارد.» او در ادامه متذكر شد: «ما البته در ابتداى راهيم و تا رابطه ادبيات ويژه دفاع مقدس با مجموعه ادبيات قوم ايرانى بررسى شود، به زمان بيشترى نياز داريم؛ چون كار بزرگى است و هنوز كامل شكل نگرفته است. اين موضوع بايد زياد شود. مثلا من از شعرى خوشم آمد و نامه نوشتم و به ادبيات دفاع مقدس انگشت اشاره نشان دادم. وقتى انگشت اشاره ها زياد شوند، منجر به تأمل مى شوند.»
تلاش براى افزايش ساعات درس ادبيات در استراليا
102237.jpg
معلمين ادبيات انگليسى در استراليا به ناچيز بودن تعداد ساعات كلاس درس ادبيات اعتراض كردند. به گزارش مهر اين حركت در آستانه سال تحصيلى جديد در حالى صورت مى گيرد كه جامعه معلمان ادبيات در سال گذشته بارها نسبت به شكل و محتواى كتاب هاى درسى در مقاطع تحصيلى مختلف و نيز ساعات كلاس ها اعتراض كرده بودند كه اين اعتراض ها با تمام شدن سال تحصيلى به حال تعليق درآمده بود.با اجتماع دوباره معلمان براى سال جديد تحصيلى دوباره اين نارضايتى ها قوت گرفته و گويا معلمين استراليايى قصد دارند تا پيش از گذشت زمان طولانى ماجراى كتاب هاى درسى ادبيات را به سرانجام مشخصى برسانند. سخنگوى جامعه معلمين ادبيات استراليا در گفتگو با اوسى تايمز گفت:« محتواى نامناسب كتاب هاى ادبيات در دوره هاى مختلف تحصيلى باعث شده كودكان و نوجوانان از ساعات اين درس فرارى شوند و اتفاقا متوليان آموزش هم در اين مقطع با تصميم غلط براى كاهش ساعات درس ادبيات باعث شده  اند زمينه اصلى تعليم به مخاطره بيفتد.»
نشر جديدترين نسخه كتاب گينس
102213.jpg
نسخه جديد كتاب حد نصابهاى جهان منتشر شد. به گزارش مهر به نقل از پايگاه اينترنتى بنياد گينس، نسخه سال ۲۰۰۹ گينس با پيوستن بخش هاى جديدى نظير عكسهاى سه بعدى از وقايع و يك جفت عينك مخصوص ديدن عكسهاى سه بعدى در شمارگانى ميليونى در سراسر جهان توزيع شده و گمان مى رود با افزايش ۶۰ درصدى حجم كتاب، فروش نسخه جديد از تمام دوره ها بيشتر باشد.انتشار كتاب ركوردهاى گينس از سال ۱۹۵۵ به همت يك افسر ارتش ايرلند آغاز شده و تا كنون ادامه دارد و بنياد گينس كه امروزه بانى انتشار آن است همه ساله سعى مى كند با جمع آورى حدنصابهاى ويژه از وقايع خاص در سراسر جهان اين مجموعه سرگرم كننده را غنى تر كرده و طبعا به فروش بالاترى برساند.همه ساله كتاب ركوردهاى گينس به بيش از ۲۰ زبان زنده دنيا ترجمه و در سراسر جهان توزيع مى شود.
كناره گيرى «هانتكه» از جايزه كتاب سال آلمان
102216.jpg
فهرست نامزدهاى نهايى جايزه  كتاب سال ۲۰۰۸ آلمان اعلام شد. به گزارش ايسنا، انجمن ناشران و كتاب فروشان آلمان شش نويسنده را از جمع ۲۰ نويسنده نامزدشده، به عنوان نامزد نهايى اين جايزه انتخاب كرد. از نكات جالب توجه، حضور نداشتن «پيتر هانتكه» در جمع نامزدهاى نهايى است. «هانتكه» كه براى كتاب «شب موراويش» جزو نامزدهاى اوليه بود، در نامه اى به برگزاركنندگان جايزه كتاب سال آلمان، اعلام كرد، به  نفع نويسندگان جوان، از نامزدى اين جايزه خارج مى شود. اين در حالى است كه شش نامزد نهايى سى و نه تا چهل و نه ساله اند و نماينده  نسل نويسندگان ميانسال آلمان هستند. به گزارش دويچه وله، شش نامزد نهايى جايزه  كتاب سال آلمان عبارت اند از: آيريس هانيكا براى كتاب «دو ملاقات»؛ رولف لاپورت براى «استخر خانگى»؛ شيركو فتاح براى «كشتى تاريك»؛ ديتمار داث براى «انقراض بشر»؛ اووه تيلكامپ براى «برج» و اينگو شولتز براى «آدام و اويلين».
معرفى نمايش هاى جشنواره تئاتر كودك و نوجوان
آيينه هنر: آثار راه يافته به دو بخش بين الملل ومسابقه ايران پانزدهمين جشنواره بين المللى تئاتر كودك و نوجوان اصفهان معرفى شدند. نمايش هاى «حسنك كجايى» كار احمد سليمانى از قم، «بچه هاى خاكسترى» به كارگردانى اميد نياز از اصفهان، «ميليونها لبخند» كار مشترك حامد زحمتكش و مهدى فرشيدى سپهر و «تنها خدا مى تواند بيدارم كند» به كارگردانى محمد عاقبتى از تهران، «ماموران ويژه» كار امير گل گل و سروش مداح از دزفول و «تولد يك پروانه» كار بصيرت اكبرى از شهرستان مرودشت از جمله آثار پذيرفته شده ايرانى بخش بين الملل هستند. همچنين آثار خارجى بخش بين الملل عبارتند از: «سرباز حلبى» از انگلستان، «پاستيچ» از مالزى، «ماجراهاى عجيب و غريب اردك آلفرد كوآك» از كشور آلمان، «هى تو» از ايتاليا، «هانس خوشبخت» توسط كارگردان روسى و «سفر مورگان» از كانادا. همچنين نمايش هاى: «عروسكها بخيل نيستند» كار اكرم السادات ابوالمعالى از استان اصفهان، «كوچولو مى خواست بفهمد» به كارگردانى احمد رضايى از بروجن، «من گربه و يك موش» كار نسترن پرچى زاده از شاهين شهر، «دوست عجيب من» كار حميدرضا حاجى ملاحسينى، «يك بازى تازه» به كارگردانى جابر رمضانى و «آى آدميزاد» كار مجتبى مهدى از تهران، «روباه دم زنگوله» كار بهنام قديرى از تبريز، «چوپان دروغگو» به كارگردانى حسين باغبان از سارى و «پرواز كاغذى» كار راضيه نظامى از چناران نمايش هايى هستند كه در بخش مسابقه ايران پذيرفته شدند. پانزدهمين جشنواره بين المللى تئاتر كودك و نوجوان از ۱۶ تا ۲۰ مهرماه سالجارى در اصفهان برگزار مى شود.
روايت زندگى «اخوان ثالث» از راديو
102231.jpg
آيين گراميداشت مهدى اخوان ثالث به مدت چهل شب در برنامه دارالفنون راديو تهران از شنبه ششم مهر ماه پخش مى شود. سيدمحمد حسينى باغسنگانى؛ سردبير دارالفنون؛ گفت: «اين مجموعه برنامه با حضور دوستان، شاگردان و خانواده اين شاعر ارجمند به ارائه جديد ترين مباحث ادبى در باب شعر و زندگى مهدى اخوان ثالث مى پردازد.» وى افزود: «مى توان اين مجموعه برنامه را يك دوره قابل توجه اخوان شناسى به شمار آورد كه زندگى، شعر، تحقيقات ،نامه ها، حاشيه نويسى ها، نقدها ،گفتارها و مقالات اخوان را در اين مجموعه برنامه از مناظر ديگرى بررسى مى كند. »به گزارش ايسنا، سردبير دارالفنون راديو تهران اهميت اين برنامه را در روايان زندگى اخوان دانست و گفت: «آثار اين شاعر نامدار توسط زردشت اخوان ثالث( فرزند ارشد اخوان)، بهاءالدين خرمشاهى، بهرام بيضايى، عباس كيارستمى، محمد على اسلامى ندوشن، محمد رضا باطنى و بسيارى ديگر معرفى خواهد شد.»
طراحى نقاشى هاى ديوارى با مضمون ايثار توسط ۵۰ نقاش
102234.jpg
آيينه هنر: بنياد شهيد و امور ايثارگران با همكارى ۵۰ نفر از نقاشان كشور نقاشى هاى ديوارى با مضامين ايثار و شهادت را براى نصب در سطح شهرهاى كشور طراحى و اجرا مى كند. بنياد شهيد و امور ايثارگران با همكارى سازمان زيباسازى شهردارى تهران اقدام به طراحى و اجراى نقاشى هاى ديوارى با مضامين ايثار، شهادت و فداكارى در سطح شهر تهران و برخى شهرهاى كشور كرده است. غلامعلى طاهرى؛ نقاش و عضو كميسيون هنرهاى تجسمى بنياد شهيد؛ با اعلام اين خبر عنوان كرد: «براى طراحى نقاشى هاى ديوارى ۵۰ نفر از هنرمندان انتخاب شدند كه تعدادى از آثار به تصويب كميسيون رسيده اند و مابقى نيز در مرحله طراحى هستند.» وى ادامه داد: «هدف از توليد اين نقاشى ها بيان موضوعات متناسب با فرهنگ ايثار و شهادت در قالب نقاشى نوين ايرانى است تا از اين پس شاهده چهره جديدى از شهر تهران با استفاده از آثار هنرمندان برجسته كشور باشيم. » وى در پايان با ابراز اميدوارى از پايان اجراى اين طرح تا حدود ۱ ماه ديگر گفت: «هنرمندان مطرحى همچون كاظم چليپا، محمد فدوى، محمد معمارزاده، احمد خليلى فرد و صديقه سلمان در اين طرح با ما همكارى مى كنند.»
بازسازى با ارزش ترين بناى باستانى رم
102219.jpg
مسئولان سازمان ميراث فرهنگى ايتاليا، سرانجام پس از گذشت دو سال و با صرف هزينه اى بالغ بر يك ميليون يورو معبد امپراتور هادريان، يكى از مهمترين معابد رم باستان را بازسازى كردند.به گزارش ميراث آريا ،اين معبد در زمان امپراتور آنتونيوس پيوس در سال ۱۴۵ ميلادى به منظور بزرگداشت امپراتور هادريان ساخته و در نزد مردم ارج و قرب بالايى داشت. معبد هادريان و ديگر معابد به جاى مانده در ايتاليا، از جاذبه هاى فرهنگى اين كشور محسوب شده و هر ساله گردشگران بسيارى را به خود جلب مى كنند.
برپايى كارگاه نقد وضعيت خوشنويسى ايران
102225.jpg
آيينه هنر: كارگاه نقد و بررسى وضعيت خوشنويسى ايران با حضور اساتيد خط و تذهيب و سومين نمايشگاه آثار خط شكسته نستعليق و تذهيب استاد «احد پناهى» و استاد «ليلا بيرامى» سوم مهر به مدت ۷ روز در نگارخانه معرفت برگزار مى شود. در مراسم افتتاح اين نمايشگاه كه روايت انواع تذهيب و خط شكسته نستعليق در هنر خوشنويسى ايران است، با برپايى كارگاهى تخصصى شمارى از اساتيد و اعضاى ممتاز انجمن خوشنويسان ايران به بررسى تاريخى اين هنر در ايران و وضعيت كنونى آن خواهند پرداخت. اين نمايشگاه تا نهم مهر همه روزه از ساعت ۹و ۳۰ دقيقه تا ۱۷ ميزبان علاقه مندان است.
«فاوست» گوته مهمان تالار كوچك مولوى
102228.jpg
نمايش «فاوست» نوشته حافظ قهرمان زاده با كارگردانى مشترك قهرمان زاده و مرتضى ميرمنتظمى از سوم مهرماه در تالار كوچك مولوى به صحنه مى رود. به گزارش ايسنا، اين نمايش كه خرداد ماه امسال در بخش «خلاقيت» دهمين جشنواره تئاتر تجربه به صحنه رفته بود، موفق به دريافت جايزه نخست كارگردانى و طراحى صحنه و جايزه سوم بازيگرى زن شد و از سوى هيات داوران براى اجرا در تالار مولوى معرفى شد. به گفته ميرمنتظمى - يكى از دو كارگردان اين نمايش - در اين اجرا بيشتر بر روى چهار شخصيت اصلى نمايشنامه «فاوست» گوته تمركز شده است و در عين حال طراحى صحنه يكى از نقاط اصلى و محورى نمايش محسوب مى شود.