نسخه
PDF
شماره ۵۹۲۷ - ۳۱ تير ۱۳۸۸ - - ۲۲ جولاى ۲۰۰۹ 
بين الملل
فهرست صفحه ها
صفحه اول
رويدادهاى داخلى
اقتصادى
سينمايى
بين الملل
آيينه هنر
حوادث
اجتماعى
ورزشى
صفحه آخر
سفر مدودف به اوستياى جنوبى؛ چالش جديد مسكو- تلفيس
123180.jpg
مدودف در راستاى برنامه هاى بلندمدت روسيه در قفقاز جنوبى كه از مدت ها پيش و به تأكيد تحليلگران با جنگ اوت ۲۰۰۸ آغاز شده، طى سفرى رسمى به اوستياى جنوبى و ملاقات با مقامات اين جمهورى، بر تغييرناپذيرى مواضع روسيه در قبال اوستياى جنوبى و  آبخازيا تأكيد كرد. همان طور كه انتظار مى رفت اين سفر با واكنش منفى و انتقادى مقامات گرجى و كشورهاى غربى به ويژه آمريكا مواجه شده كه ضمن تحريك آميز دانستن اين سفر، آن را اسباب پيچيده تر شدن اوضاع در منطقه دانستند. در همين راستا، اخيرا پارلمان گرجستان نيز اقدام به انتشار بيانيه انتقادى شديد اللحنيش عليه روسيه به واسطه سفر مدودف به اوستياى جنوبى كرده و طى آن از جامعه بين المللى خواسته تا فشارهاى خود بر مسكو براى مجاب كردن آن به متوقف كردن اقدامات غيرقانونى خود در قبال گرجستان را تشديد كند. به گزارش ايراس، به تأكيد بسيارى از تحليلگران اقدام روسيه به ورود به جنگ در اوستياى جنوبى و تقابل تمام عيار آن با گرجستان تنها ابتدا و آغازى از برنامه بلندمدت كرملين در قفقاز جنوبى براى تأمين و توسعه منافع سياسى، امنيتى و ژئوپوليتيكى خود بود. مرورى بر اقدامات و رفتارهاى روسيه در اوستياى جنوبى و آبخازيا در فضاى پس از جنگ از جمله شناسايى استقلال اين دو جمهورى، امضاء قرارداد مودت و دوستى با آنها، امضاء قراردادهاى مختلف اقتصادى، امضاء قرارداد امنيتى و ورود نيروهاى روسيه و استقرار آنها در اين دو جمهورى، امضاء قرارداد حفاظت مرزى ميان روسيه و آبخازيا در رابطه با حفاظت از مرزهاى اين جمهورى از سوى نيروهاى روسى و سفر مقامات رسمى روسيه از جمله باريس گريزلوف، رئيس دوما و اخيرا سفر دميترى مدودف به اوستياى جنوبى نيز گواه آن است كه مسكو برنامه اى بلندمدت براى قفقاز جنوبى دارد. در اين ميان، سفر هفته پيش ديميترى مدودف به اوستياى جنوبى و ديدار او با مقامات اين جمهورى از جمله ادوارد كوكويتى، رئيس جمهور طرفدار مسكو آن را مى توان تحولى مهم در روابط روسيه با گرجستان دانست. مدودف طى اين سفر كه بدون اعلام قبلى انجام گرفت به رهبران اين جمهورى وعده داد كه مسكو همچون گذشته حمايت هاى خود را در حوزه ها و زمينه هاى مختلف به اين جمهورى ادامه خواهد داد. او در ملاقات با كوكويتى تاكيد كرد كه روسيه به رغم مشكلات خود براى مساعدت به بازسازى عرصه هاى اقتصادى و اجتماعى اين جمهورى، تمام تلاش خود را براى تحقق اين منظور به بهترين نحو به كار خواهد بست. مدودف همچنين در اين ديدار تصريح كرد كه دو طرف در عرصه امنيتى و دفاعى بايد هرچه بيشتر همكارى خود را تشديد كنند. به تأكيد آگاهان امر در روسيه، مهم ترين هدف سفر مدودف به اوستياى جنوبى، نشان دادن حمايت  همه جانبه مسكو از اين جمهورى و تغيير ناپذير بودن مواضع مسكو در قبال آبخازيا و اوستياى جنوبى و حمايت از استقلال اين دو كشور بود. شايان ذكر است كه چندى پيش سرگئى لاوروف، وزير امور خارجه روسيه در واكنش به تأكيدات برخى مقامات اروپايى بر تماميت ارضى گرجستان و ضرورت اعاده آن، تصريح كرده بود كه تصميم روسيه در مورد به رسميت شناختن استقلال آبخازيا و اوستياى جنوبى كه پس از تجاوز اوت ۲۰۰۸ گرجستان به اوستياى جنوبى اتخاذ شده، غير قابل بازگشت است و دولت هاى اروپايى بايد اين مسأله را به عنوان يك واقعيت بپذيرند. با اين وجود و همان طور كه انتظار مى رفت اين سفر با اعتراضات و انتقادات شديدى در گرجستان هم از سوى مقامات دولتى و هم مخالفين دولت همراه بود و هر دو طرف مدودف را به خاطر انجام اين سفر تقبيح كردند. يان كلى، سخنگوى رسمى وزارت امور خارجه آمريكا نيز در بيانيه مطبوعاتى خود در اين خصوص ضمن انتقاد از اين سفر، آن را در جهت ثبات در منطقه ندانست و تنها يادآور وجود اختلاف نظر بين ايالات متحده و روسيه در رابطه با اين منطقه دانست. با وجود گذشت چند روز از اين سفر، اعتراضات به اين سفر همچنان در گرجستان ادامه دارد و در همين رابطه پارلمان اين كشور اقدام به انتشار بيانيه رسمى و شديداللحنى عليه روسيه به واسطه سفر مدودف به اوستياى جنوبى كرده است. در اين بيانيه با تكرار انتقادات، اين سفر اقدامى در جهت نقض مرزهاى رسمى بين المللى، موافقتنامه هاى رسمى بين المللى پذيرفته شده و ادامه سياست الحاق (مناطق پيرامونى به روسيه) دانسته شده است. در اين بيانيه همچنين با اشاره به اينكه چندى پيش روسيه با وتوى قطعنامه شوراى امنيت براى تمديد حضور نيروهاى سازمان ملل در گرجستان، اسباب خروج اين نيروها و همچنين نيروهاى سازمان امنيت و همكارى اروپا از گرجستان را فرآهم آورد، مجددا درخواست استقرار نيروهاى بين الملل در آنچه مرزهاى اشغالى از سوى روسيه عنوان شده، مطرح شده و هدف از اين درخواست نيز مشروعيت بخشيدن به مرزهاى رسمى موجود ميان روسيه و گرجستان عنوان شده كه با اقدام به جنگ روسيه عليه تفليس مورد ترديد واقع شده است. همان طور كه اشاره شد، مقامات گرجى با عنايت به عدم توان خود به واكنش در برابر روسيه، در اظهارنظرات متعدد خود جامعه جهانى را مخاطب قرار داده و از آنها خواسته اند كه تفليس را در جهت رفع اشغال و مقابله با اقدامات غيرقانونى روسيه مساعدت كنند. در اين راستا نمايندگان مجلس گرجستان خطاب به جامعه جهانى خواستار تشديد فشارها بر روسيه براى مجبور كردن آن به پذيرش اقدامات نژادپرستانه خود در مناطق اشغالى، مجبور كردن مسكو به بازپس گيرى اقدام خود در شناسايى استقلال اوستياى جنوبى و آبخازيا و همچنين اعمال فشار به روسيه براى تعهد به عدم تهديد تماميت ارضى گرجستان و ساير كشورهاى پيرامونى آن شده اند. نكته قابل تأملى كه در برخى تحليل ها در خصوص اين بيانيه شديد الحن به آن اشاره مى شود اين است كه پارلمان گرجستان كه اكثريت آن را طرفداران ساكاشويلى تشكيل مى دهند، با التفات به اينكه بخش مهمى از انتقادات مخالفين به دولت معطوف به سياست گرجستان در قبال روسيه است، با صدور اين بيانيه كه به واقع اجماع داخلى بر محتواى و مفهوم آن است، تلاش كرده اند تا خود را در مقام سخنگوى ملى قرار داده و از اين طريق به تلطيف مخالفت ها با دولت مبادرت كرده و مديريت جريانات را به دست بگيرند. در منابع مختلف نيز اشاره شده كه يكى از مهم ترين انتقادات مخالفين ساكاشويلى به وى، عدم كاربست مهارت ديپلماتيك در برابر روسيه است كه اسباب از دست رفتن بخشى از تماميت ارضى اين كشور متعاقب اشتباه او در ورود به جنگ در اوستياى جنوبى شد. جالب تأمل اينكه مدودف در حالى به اوستياى جنوبى سفر كرد كه ساكاشويلى براى شركت در مراسم امضاء توافقنامه خط لوله ناباكو به تركيه سفر كرده بود و همين امر نيز به بهانه اى براى مخالفين براى خرده گيرى از او به جهت عدم اطلاع از وضع داخلى و پيرامونى تبديل شد. از سوى ديگر، برخى تحليل گران با اشاره به اينكه اخيرا پارلمان گرجستان اقدام به تصويب قانونى مبنى بر محدود شدن تجمعات اعتراضى كرده و در برخى تحليل ها از اين اقدام به اعطاء مجوز به دولت براى برخورد سخت تر و ايراد خشونت بيشتر عليه معترضين تفسير شد، بر اين باروند كه پارلمان گرجستان با اين بيانيه تلاش كرده تا با اين اقدام، توجهات را از اين مصوبه منحرف و تمركز توجهات را به روسيه معطوف نمايد. شايان ذكر است كه در در اين مصوبه، ضمن محدود شدن برگزارى تجمعات اعتراضى، مجازات هاى سنگينى از جمله حبس و مجازات هاى مالى براى متخلفين از قوانين در نظر گرفته شده است. در اين قانون همچنين به نيروهاى پليس و امنيتى نيز اختيارات گسترده ترى براى مقابله به تجمعات اعتراضى غيرقانونى داده شده است. شايان ذكر است كه پس از تصويب اين قانون، گروه هاى مخالف در انتقاد به آن ضمن مغاير دانستن اين مصوبه با قوانين موجود و قوانين بين المللى در خصوص آزادى بيان و تجمعات، آن را مهر تأييدى بر تماميت طلبى دولت و استبداد در گرجستان تعبير كردند.
تركمنستان و سياست يك بام و دوهوا
123168.jpg
تشديد تنش ها و ناامنى ها در افغانستان از يك سو و تغيير رويكرد منطقه اى آمريكا در انتقال نظاميان خود از عراق به افغانستان از سوى ديگر، اسباب افزايش شمار نظاميان آمريكايى در افغانستان شده و به تبع آن انجام عمليات هاى لجستيكى براى حمايت از اين نيروها نيز ضرورت يافته است. به گزارش ايران شرقى، به همين بهانه و به تبع ايجاد چالش از سوى دولت قرقيزستان براى فعاليت «پايگاه مناس» كه با توافق اخير اين فعاليت از سر گرفته شده، دولت آمريكا با كشورهاى مختلف پيرامونى افغانستان براى جلب همكارى آنها در جنگ افغانستان در قالب عمليات هاى ترانزيتى وارد مذاكره شده و در اين راستا افزون بر تاجيكستان، ازبكستان، قزاقستان، تركمنستان و قرقيزستان، موفق به جلب همكارى قابل تأمل نظامى روسيه نيز شده است. در ميان كشورهاى پيرامونى افغانستان، دولت عشق آباد نيز به درخواست  آمريكا مبنى بر همكارى در عمليات به اصطلاح ضد تروريستى در افغانستان جواب مثبت داده و در همين راستا تاكنون مذاكرات مختلفى نيز ميان فرستادگان واشنگتن با مقامات تركمنى انجام شده كه ماحصل آن امضاء توافقنامه همكارى ميان دو طرف با موضوع مساعدت عشق آباد به نقل و انتقالات اقلام غيرنظامى آمريكا از خاك اين كشور به افغانستان است. علاوه بر نياز آمريكا به جلب همكارى تركمنستان، نگرانى هاى عشق آباد از ريزش تهديدات از ناحيه افغانستان به اين كشور در حوزه ها و زمينه هاى مختلف نظير افراط گرايى، جنايات سازمان يافته، قاچاق مواد مخدر، قاچاق سلاح و مهاجرين و ديگر نيز نكته قابل تأملى است كه مقامات عشق آباد را به همكارى با پنتاگون واداشته است. مذاكرات طرفين در اين خصوص از ژانويه سال جارى و به دنبال سفر« ديويد پترائوس» فرمانده نيروهاى مركزى آمريكا به تركمنستان آغاز شد و در نهايت « قربان قلى بردى محمدوف»رئيس جمهور تركمنستان در سفر فوريه سال جارى خود به تاشكند موافقت خودرا با ترانزيت كالاهاى غيرنظامى پنتاگون از خاك كشورش به افغانستان را رسما اعلام كرده بود. با اين وجود توافق نهايى و عملياتى شدن اين توافق چند ماه به تعويق افتاد كه بنا به اخبار موجود، علت اصلى اين وقفه، تأكيد عشق آباد به دريافت مبلغ بالايى از طرف آمريكايى بابت حق الاجاره فرودگاه هاى خود بوده است. با اين وجود و پس از سفر چندى پيش وزير خارجه تركمنستان به آمريكا و گفتگو وى با مقامات اين كشور، مجددا مذاكرات طرفين در اين خصوص از سر گرفته شد تا اينكه در سفر اخير «ويليام برنز» معاون وزير خارجه آمريكا به عشق آباد، تفاهمنامه همكارى  ترانزيتى ميان پنتاگون و عشق آباد كه چندى پيش به امضاء طرفين رسيده بود، نهايى شد. بر اين اساس، هواپيماهاى آمريكايى مى توانند از فرودگاه هاى اين كشور از جمله دو «فرودگاه عشق آباد» و «مارى» نيز براى ترانزيت كالاهاى غير نظامى استفاده كنند. «برنز» نيز در مقابل، ضمن اشاره به اينكه واشنگتن اهميت بسيار زيادى براى تركمنستان كه يكى از كشورهاى مهم آسياى مركزى است، قائل است، بر تمايل آمريكا به گسترش همكارى  متقابل قابل اطمينان و مشاركت نزديكتر با تركمنستان بر اساس اصل برابرى، نفع و اعتماد متقابل تأكيد كرد. معاون وزير خارجه آمريكا درديدار با رئيس جمهورى تركمنستان اعلام نمود: « واشنگتن اهميت زيادى براى توسعه روابط با عشق آباد كه نقش كليدى در منطقه آسياى مركزى دارد، قائل است و عليرغم اينكه روسيه خاك خود را براى ترانزيت كالاهاى مورد نياز نظاميان مستقر در افغانستان در اختيار آمريكا قرار داده است، مسير عشق آباد اهميت زيادى در اين زمينه دارد. چراكه اين مسيرامكان آن را فراهم مى سازد تا كالاها بدون عبور از خاك روسيه، از تركيه با عبور از خاك گرجستان و آذربايجان و بعد نيز از طريق درياى خزر به سواحل تركمنستان و در ادامه به خاك افغانستان ارسال شوند. هرچند آمريكا اخيرا موفق به تمديد اعتبار قرارداد استفاده از «فرودگاه مناس» قرقيزستان شده، اما مقامات اين كشور با اشاره به اهميت مسير تركمنستان با عنايت به نزديكى آن به مرزهاى افغانستان، بر استفاده از خاك و مسير تركمنستان به عنوان مسير تكميلى و رزور تأكيد دارند. درحال حاضرآمريكا ملزومات خود را از مسير روسيه ابتدا به تركيه، سپس به گرجستان و آذربايجان از آنجا به روسيه و در نهايت به افغانستان منتقل مى كند كه با ايجاد مسير تركمنستان اين انتقال پس از گرجستان و يا آذربايجان مى تواند از فراز درياى خزر به تركمنستان و در نهايت به افغانستان منتقل شود كه در اين صورت در وقت و هزينه انتقال صرفه جويى خواهد شد. به گفته مقامات آمريكايى، پنتاگون از فرودگاه هاى تركمنستان براى نقل و انتقال با هواپيماهاى باربرى سى - ۵ و هواپيماهاى باربرى- نظامى راهبردى سى- ۱۷ استفاده خواهد كرد. بر اساس اين موافقتنامه موجود، هرگونه حمل و نقل از طريق هواپيماهاى آمريكايى حاضر در فرودگاه هاى تركمنستان بايد با حضور مقامات گمركى تركمن انجام شود و بدون حضور آنها پنتاگون اجازه هيچ نقل و انتقالى را نخواهد داشت. همچنين هر گونه ورود و خروج هواپيماهاى آمريكايى به فرودگاه هاى اين كشور بايد از سه روز پيش به اطلاع مقامات اين كشور رسيده باشد. باتوجه به اينكه استفاده پنتاگون از فرودگاه هاى تركمنستان بدون استقرار هرچند اندك نظاميان آمريكايى در اين اماكن امكان پذيرنخواهد بودوبنا به اعلام مقامات پنتاگون شمارى از نظاميان اين كشور به منظور انجام فعاليت هاى فنى و پشتيانى در امر انتقال محموله هاى نظامى به افغانستان در خاك تركمنستان مستقر شده اند كه اين حضور با توجه به اصل بى طرفى در سياست خارجى تركمنستان جاى تامل وانديشه دارد. جالب تأمل اينكه مقامات پنتاگون تأكيد كرده اند كه تمام شرايط حضور نيروهاى آمريكايى در تركمنستان مشخص شده و هيچ مطلب پنهانى در اين خصوص ميان پنتاگون و عشق آباد وجود ندارد. اگرچه امضاءاين قرارداد و جريان يابى همكارى ميان پنتاگون و عشق آباد از سوى برخى تحليلگران به نقض اصل اعلام شده بى طرفى در سياست خارجى تركمنستان تعبير شده، اما مقامات اين كشور با اشاره به غيرنظامى بدون ماهيت اين همكارى، بر عدم مغايرت آن با اصلى بى طرفى در سياست خارجى عشق آباد تأكيد دارند.