|
سفر مدودف به اوستياى جنوبى؛ چالش جديد مسكو- تلفيس
|
|
|
مدودف در راستاى برنامه هاى بلندمدت روسيه در قفقاز جنوبى كه از مدت ها پيش و به تأكيد تحليلگران با جنگ اوت ۲۰۰۸ آغاز شده، طى سفرى رسمى به اوستياى جنوبى و ملاقات با مقامات اين جمهورى، بر تغييرناپذيرى مواضع روسيه در قبال اوستياى جنوبى و آبخازيا تأكيد كرد. همان طور كه انتظار مى رفت اين سفر با واكنش منفى و انتقادى مقامات گرجى و كشورهاى غربى به ويژه آمريكا مواجه شده كه ضمن تحريك آميز دانستن اين سفر، آن را اسباب پيچيده تر شدن اوضاع در منطقه دانستند. در همين راستا، اخيرا پارلمان گرجستان نيز اقدام به انتشار بيانيه انتقادى شديد اللحنيش عليه روسيه به واسطه سفر مدودف به اوستياى جنوبى كرده و طى آن از جامعه بين المللى خواسته تا فشارهاى خود بر مسكو براى مجاب كردن آن به متوقف كردن اقدامات غيرقانونى خود در قبال گرجستان را تشديد كند. به گزارش ايراس، به تأكيد بسيارى از تحليلگران اقدام روسيه به ورود به جنگ در اوستياى جنوبى و تقابل تمام عيار آن با گرجستان تنها ابتدا و آغازى از برنامه بلندمدت كرملين در قفقاز جنوبى براى تأمين و توسعه منافع سياسى، امنيتى و ژئوپوليتيكى خود بود. مرورى بر اقدامات و رفتارهاى روسيه در اوستياى جنوبى و آبخازيا در فضاى پس از جنگ از جمله شناسايى استقلال اين دو جمهورى، امضاء قرارداد مودت و دوستى با آنها، امضاء قراردادهاى مختلف اقتصادى، امضاء قرارداد امنيتى و ورود نيروهاى روسيه و استقرار آنها در اين دو جمهورى، امضاء قرارداد حفاظت مرزى ميان روسيه و آبخازيا در رابطه با حفاظت از مرزهاى اين جمهورى از سوى نيروهاى روسى و سفر مقامات رسمى روسيه از جمله باريس گريزلوف، رئيس دوما و اخيرا سفر دميترى مدودف به اوستياى جنوبى نيز گواه آن است كه مسكو برنامه اى بلندمدت براى قفقاز جنوبى دارد. در اين ميان، سفر هفته پيش ديميترى مدودف به اوستياى جنوبى و ديدار او با مقامات اين جمهورى از جمله ادوارد كوكويتى، رئيس جمهور طرفدار مسكو آن را مى توان تحولى مهم در روابط روسيه با گرجستان دانست. مدودف طى اين سفر كه بدون اعلام قبلى انجام گرفت به رهبران اين جمهورى وعده داد كه مسكو همچون گذشته حمايت هاى خود را در حوزه ها و زمينه هاى مختلف به اين جمهورى ادامه خواهد داد. او در ملاقات با كوكويتى تاكيد كرد كه روسيه به رغم مشكلات خود براى مساعدت به بازسازى عرصه هاى اقتصادى و اجتماعى اين جمهورى، تمام تلاش خود را براى تحقق اين منظور به بهترين نحو به كار خواهد بست. مدودف همچنين در اين ديدار تصريح كرد كه دو طرف در عرصه امنيتى و دفاعى بايد هرچه بيشتر همكارى خود را تشديد كنند. به تأكيد آگاهان امر در روسيه، مهم ترين هدف سفر مدودف به اوستياى جنوبى، نشان دادن حمايت همه جانبه مسكو از اين جمهورى و تغيير ناپذير بودن مواضع مسكو در قبال آبخازيا و اوستياى جنوبى و حمايت از استقلال اين دو كشور بود. شايان ذكر است كه چندى پيش سرگئى لاوروف، وزير امور خارجه روسيه در واكنش به تأكيدات برخى مقامات اروپايى بر تماميت ارضى گرجستان و ضرورت اعاده آن، تصريح كرده بود كه تصميم روسيه در مورد به رسميت شناختن استقلال آبخازيا و اوستياى جنوبى كه پس از تجاوز اوت ۲۰۰۸ گرجستان به اوستياى جنوبى اتخاذ شده، غير قابل بازگشت است و دولت هاى اروپايى بايد اين مسأله را به عنوان يك واقعيت بپذيرند. با اين وجود و همان طور كه انتظار مى رفت اين سفر با اعتراضات و انتقادات شديدى در گرجستان هم از سوى مقامات دولتى و هم مخالفين دولت همراه بود و هر دو طرف مدودف را به خاطر انجام اين سفر تقبيح كردند. يان كلى، سخنگوى رسمى وزارت امور خارجه آمريكا نيز در بيانيه مطبوعاتى خود در اين خصوص ضمن انتقاد از اين سفر، آن را در جهت ثبات در منطقه ندانست و تنها يادآور وجود اختلاف نظر بين ايالات متحده و روسيه در رابطه با اين منطقه دانست. با وجود گذشت چند روز از اين سفر، اعتراضات به اين سفر همچنان در گرجستان ادامه دارد و در همين رابطه پارلمان اين كشور اقدام به انتشار بيانيه رسمى و شديداللحنى عليه روسيه به واسطه سفر مدودف به اوستياى جنوبى كرده است. در اين بيانيه با تكرار انتقادات، اين سفر اقدامى در جهت نقض مرزهاى رسمى بين المللى، موافقتنامه هاى رسمى بين المللى پذيرفته شده و ادامه سياست الحاق (مناطق پيرامونى به روسيه) دانسته شده است. در اين بيانيه همچنين با اشاره به اينكه چندى پيش روسيه با وتوى قطعنامه شوراى امنيت براى تمديد حضور نيروهاى سازمان ملل در گرجستان، اسباب خروج اين نيروها و همچنين نيروهاى سازمان امنيت و همكارى اروپا از گرجستان را فرآهم آورد، مجددا درخواست استقرار نيروهاى بين الملل در آنچه مرزهاى اشغالى از سوى روسيه عنوان شده، مطرح شده و هدف از اين درخواست نيز مشروعيت بخشيدن به مرزهاى رسمى موجود ميان روسيه و گرجستان عنوان شده كه با اقدام به جنگ روسيه عليه تفليس مورد ترديد واقع شده است. همان طور كه اشاره شد، مقامات گرجى با عنايت به عدم توان خود به واكنش در برابر روسيه، در اظهارنظرات متعدد خود جامعه جهانى را مخاطب قرار داده و از آنها خواسته اند كه تفليس را در جهت رفع اشغال و مقابله با اقدامات غيرقانونى روسيه مساعدت كنند. در اين راستا نمايندگان مجلس گرجستان خطاب به جامعه جهانى خواستار تشديد فشارها بر روسيه براى مجبور كردن آن به پذيرش اقدامات نژادپرستانه خود در مناطق اشغالى، مجبور كردن مسكو به بازپس گيرى اقدام خود در شناسايى استقلال اوستياى جنوبى و آبخازيا و همچنين اعمال فشار به روسيه براى تعهد به عدم تهديد تماميت ارضى گرجستان و ساير كشورهاى پيرامونى آن شده اند. نكته قابل تأملى كه در برخى تحليل ها در خصوص اين بيانيه شديد الحن به آن اشاره مى شود اين است كه پارلمان گرجستان كه اكثريت آن را طرفداران ساكاشويلى تشكيل مى دهند، با التفات به اينكه بخش مهمى از انتقادات مخالفين به دولت معطوف به سياست گرجستان در قبال روسيه است، با صدور اين بيانيه كه به واقع اجماع داخلى بر محتواى و مفهوم آن است، تلاش كرده اند تا خود را در مقام سخنگوى ملى قرار داده و از اين طريق به تلطيف مخالفت ها با دولت مبادرت كرده و مديريت جريانات را به دست بگيرند. در منابع مختلف نيز اشاره شده كه يكى از مهم ترين انتقادات مخالفين ساكاشويلى به وى، عدم كاربست مهارت ديپلماتيك در برابر روسيه است كه اسباب از دست رفتن بخشى از تماميت ارضى اين كشور متعاقب اشتباه او در ورود به جنگ در اوستياى جنوبى شد. جالب تأمل اينكه مدودف در حالى به اوستياى جنوبى سفر كرد كه ساكاشويلى براى شركت در مراسم امضاء توافقنامه خط لوله ناباكو به تركيه سفر كرده بود و همين امر نيز به بهانه اى براى مخالفين براى خرده گيرى از او به جهت عدم اطلاع از وضع داخلى و پيرامونى تبديل شد. از سوى ديگر، برخى تحليل گران با اشاره به اينكه اخيرا پارلمان گرجستان اقدام به تصويب قانونى مبنى بر محدود شدن تجمعات اعتراضى كرده و در برخى تحليل ها از اين اقدام به اعطاء مجوز به دولت براى برخورد سخت تر و ايراد خشونت بيشتر عليه معترضين تفسير شد، بر اين باروند كه پارلمان گرجستان با اين بيانيه تلاش كرده تا با اين اقدام، توجهات را از اين مصوبه منحرف و تمركز توجهات را به روسيه معطوف نمايد. شايان ذكر است كه در در اين مصوبه، ضمن محدود شدن برگزارى تجمعات اعتراضى، مجازات هاى سنگينى از جمله حبس و مجازات هاى مالى براى متخلفين از قوانين در نظر گرفته شده است. در اين قانون همچنين به نيروهاى پليس و امنيتى نيز اختيارات گسترده ترى براى مقابله به تجمعات اعتراضى غيرقانونى داده شده است. شايان ذكر است كه پس از تصويب اين قانون، گروه هاى مخالف در انتقاد به آن ضمن مغاير دانستن اين مصوبه با قوانين موجود و قوانين بين المللى در خصوص آزادى بيان و تجمعات، آن را مهر تأييدى بر تماميت طلبى دولت و استبداد در گرجستان تعبير كردند.
|