قانون زيبا، نانوشته و به ظاهر درست «قدرتمندان، تاريخ را مى نويسند» در جام حذفى انگلستان، قديمى ترين رقابت دنياى فوتبال، زير پا گذاشته مى شود. هرچند در دور سوم رقابت هاى اين فصل كه در هفته جارى برگزار شد، جز ۲ مورد شگفتى بزرگى رقم نخورد اما همواره چمن مرطوب و سكوهاى داغ ورزشگاه كوچك تيم هاى ضعيف، قتلگاه بزرگان اين فوتبال بوده است. كافى است چسترفيلدى را به ياد بياوريد كه با كمترين امكانات به جمع ۴ تيم برتر جام حذفى راه يافت يا ويمبلدونى كه شگفتى هواداران بابت صعودشگفت انگيز تا فينال را با غلبه بر ليورپول و كسب جام افزون كرد.
ناتينگهام فارست
قهرمان فصول ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰ ليگ اروپا، يكى از ۲ شگفتى ساز دور سوم جام حذفى بود.اين باشگاه قديمى يك تاريخ طولانى توأم بافراز و نشيب هاى فراوان دارد. نام اين تيم برگرفته از عنوان يك گروه حافظ صلح منطقه به نام «گرين ركرشين گروند» است. كمتر كسى از دوران درخشان آنها صحبت مى كند؛ چون در حال حاضر تنها قهرمان يك رقابت اروپايى محسوب مى شوند كه در ليگ دسته اول و دوم كشور خود حضور ندارند. شايد تنها نكته جالب براى توريست هاى فوتبالدوست، قدمت تيم باشد. فارست، سال ۱۸۶۵ ۳، سال پس از «ناتس كانتى»قديمى ترين باشگاه دنيا، تأسيس شد و با قهرمانى در رقابت هاى پلى آف فصل ۱۸۹۲ جواز حضور در ليگ انگلستان را به دست آورد. اولين جام «ناتينگهام فارست» با غلبه بر «دربى كانتى» (يكى از رقيبان سنتى) در فينال فصل ۱۸۹۸ جام حذفى حاصل شد. آنها در ادامه بيش از ۲۰ جام ديگر به موزه افتخارات «سيتى گراند» وارد كردند كه بيشتر عناوين در دوران طلايى باشگاه در دهه هاى ۷۰و ۸۰ به دست آمد. «برايان كلاف» فقيد، مربى وقت تيم با اجراى يك شيوه تهاجمى فوتبال انگلستان و اروپا را متعجب كرد. اين تيم راحت تر از حد تصور ليگ انگلستان را فتح كرد و در نهايت شگفتى به فينال فصل ۱۹۷۹-۱۹۷۸ ليگ اروپا راه يافت. برخلاف تصور آنجا مالموى سوئد به راحتى تسليم نشد اما هر چه بود، در همتيمى هاى «شيلتون و فرانسيس»جام را بالاى سر بردند. اين اتفاق سال بعدپرسر و صداتر تكرار شد.
«هامبورگ» لقمه بزرگى بود كه نه چندان راحت توسط ناتينگهام جاه طلب به زانو در آمد۲. قهرمانى پياپى تيم وقتى ارزش بيشترى پيدا مى كند كه بدانيم آنها در فصل ۱۹۷۹ -۱۹۷۸ ليورپول قهرمان ۲ ساله رقابت ها را حذف كردند. اين شكست آنچنان براى هواداران آنفيلد سخت بود كه آنها نام ناتينگهام را به ليست دشمنان خود اضافه كردند! علاوه بر «ناتس كانتى» و «دربى كانتى» رقيب جديدى براى ابراز تنفر هواداران مغرور پيدا شده بود اما هر چه آنها روند نزولى را طى مى كردند ليورپول اوج گرفته و پى در پى قهرمان مى شد. اگر ناتينگهام در دهه ۸۰ نشانى از بزرگى گذشته را داشت، يك دهه بعد عملاً از خاطرات محو شد. جوكينار، ديويد پليت و نه حتى گرى مگسون (بازيكن سابق باشگاه) هيچكدام نتوانستند ناتينگهام را حتى به عنوان يك تيم متوسط مطرح كنند. حركت افتان و خيزان «فارست» ادامه دارد و شايد هواداران با كسب اين نتيجه مطلوب، بتوانند به آينده تيم اميدوار شوند. آنها بى صبرانه منتظر حضور در بالاترين سطح و رقابت با دشمنان پرشمار خود هستند، چه دشمن، لسترى باشد كه معمولاً در دسته دوم و سوم ديده مى شود. چه ناتس كانتى كه آخرين بار سال ۱۹۹۴ مقابل آنها قرار گرفت و چه ليورپولى كه رقابت با آنها مستلزم حضور در بالاترين سطح است.
آنچه از ناتينگهام فارست نمى دانيد
ناتينگهام تنها باشگاهى است كه پس از قهرمانى در ليگ اروپا هرگز ليگ داخلى را فتح نكرد.اولين بار در يكى از بازى هاى اين تيم كمك داوران از پرچم مخصوص خود استفاده كردند.پس از آنكه اتحاديه فوتبال انگلستان تصميم گرفت براى هر دروازه يك تيرك تعبيه كند، ناتينگهام در پايان يكى از ديدارهاى خودمدعى شد تمام ضرباتى كه به تيرك دروازه زده، گل بوده و اتحاديه بايد در مورد نتيجه بازى تجديدنظر كند!اين گونه اولين اعتراض رسمى يك تيم به قانونگذاران ليگ انگلستان شكل گرفت.فارست در سال هاى آغازين قرن به خاطر استفاده از لامپ هاى گازى حاضر به بازى در شب نبود. اعتراض آنها مفيد واقع شد و از سال ۱۹۰۹ فوتبال، زير نور پرژكتورها انجام گرفت.فرانك و فرد فورمن اولين برادرانى بودند كه در يك باشگاه همبازى شدند. آنها به عنوان نخستين ۲ برادر ملى پوش تاريخ فوتبال جزيره و همچنين اولين برادرانى كه در يك بازى ملى (مقابل ايرلند) گل زدند، شناخته مى شوند.ناتينگهام در دهه ۸۰ مدرن ترين استاديوم انگلستان را در اختيار داشت. وجود «جايگاه ويژه» تابويى بود كه توسط اين باشگاه شكسته شد.«پيتر شيلتون» دروازه بان نامدار اين تيم در دهه هاى ۷۰ و ۸۰ ركورددار انجام بيشترين بازى ملى در انگلستان محسوب مى شود. «ترور فرانسيس» نيز اولين بازيكنى بود كه براى يك انتقال يك ميليون پوند دريافت كرد.سرود باشگاه ناتينگهام فارست با عنوان «دنيا در دست ما است» يكى از معروف ترين آوازهاى رايج در استاديوم هاى جزيره است.
«احساس از دست رفته» سرود روزهاى سرد باشگاه، در چند سال اخير بيش از هر فرياد ديگرى در «سيتى گراند» شنيده مى شود.
سوانسى سيتى
به يك شگفتى ساز ديگر مى رسيم. اين تيم ولزى در طول تاريخ طولانى خود بيشتر بيرون زمين مشغول بحث در مورد حضور يا عدم حضور در ليگ انگلستان ديده شده است. درخشان ترين دوره «سوانسى» اواخر دهه ۸۰ مصادف با قدرتنمايى ليورپول محروم از حضور در اروپا بود. آنها در آن مقطع با قدم هاى بلند فاصله دسته چهارم تا دسته اول را طى كرده و حتى چند هفته بالاتر از غول هاى جزيره در صدر جدول بالاترين سطح فوتبال انگلستان جاى گرفتند؛ هرچند اين درخشش تداوم نداشت و محكومين هميشگى بار ديگر سقوط كردند. اين باشگاه سال ۱۹۱۲ در جنوب ولز تأسيس شد. «جى وى تورپ» اولين رييس و «والترو يتكر» نخستين مربى تاريخ سوانسى بودند كه روز ۷ سپتامبر ۱۹۱۲ پس از تساوى يك بر يك مقابل كارديف تيم خود را به فوتبال انگلستان معرفى كردند. ورزشگاه قديمى اين تيم به نام «وچ فيلد» تا سال ۲۰۰۵ پذيراى هواداران بود تا اينكه با ساخت استاديوم ۲۰ هزار و ۲۸۰ نفره «ليبرتى» براى هميشه بسته شد؛ هرچند افزايش ظرفيت ورزشگاه از مشكلات مالى «سوانسى» نكاست و آنها اكنون مانند ۲ دهه گذشته با «فقر» دست و پنجه نرم مى كنند. تيم قديمى هنوز به ركوردهاى خود مى نازد. بهترين برد سوانسى روز ۱۵ سپتامبر ۱۹۸۲ در جريان مرحله اول جام برندگان اروپا شكل گرفت، جايى كه ۱۲ بر صفر «سليما واندرز» مالت را درهم كوبيدند. بزرگترين پيروزى اين تيم در ليگ انگلستان نيز برترى ۸ بر صفر مقابل «هارتپول» بود.شگفتى سازها شكست هاى تلخى را نيز تجربه كرده اند كه از آن جمله مى توان به باخت ۸ بر صفر روز۹ ژانويه سال ۱۹۹۰ مقابل ليورپول اشاره كرد. بدترين باخت در ليگ نيز با نتيجه ۸ بر يك مقابل فولهام رقم خورد. ۳۲ هزار و ۷۸۶ نفر روز ۱۷ فوريه به ورزشگاه «وچ فيلد» هجوم آوردند و پرتماشاگرترين بازى خانگى باشگاه را در كتاب تاريخ ثبت كردند. ۵ سال بعد همزمان با فرا رسيدن دوران افول، شاهد عكس العمل متفاوتى بوديم. تنها يك هزار و ۳۱ نفر بازى اين تيم مقابل «نورشهمپتون» در ليگ دسته چهارم را تماشا كردند. فراز و فرودهاى تيم، طرفداران را خوشحال و غمگين مى كرد اما آنچه بدون تغيير باقى ماند حس تنفر شديد آنها از كارديف تيم هم منطقه اى بود. رقيب هموطن، آشناترين دشمن سوانسى محسوب مى شود و ديگر تيم هاى ولزى مانند ركسهام، بريستول روورز و نيوپورت نيز ديگر رقيبان جدى هستند.
آنچه درباره سوانسى نمى دانيد
نام كلوپ هواداران تيم «جك» است.لئون كنايت پس از سن لاچفورت اولين شخصى بود كه روز ۱۰ ژانويه ۲۰۰۶ طى اولين بازى رسمى براى باشگاه «هت تريك» كرد. در بازى بعدى، بازيكن ديگرى هت تريك كرد تا بازيكنان سوانسى براى اولين بار در طول تاريخ خود در ۲ بازى پياپى هت تريك كنند.دومين هت تريك «كنايت» روز ۶ مى در آخرين بازى فصل ۲۰۰۶-۲۰۰۵ مقابل «چسترفيلد» رقم خورد.
۳ فينال كلاسيك ادوار اخير جام حذفى انگلستان
ويمبلدون ۱- ليورپول صفر (فينال فصل ۱۹۸۸-۱۹۸۷)
ويمبلدون در صد و هفتمين فينال تاريخ جام حذفى جزيره ،ليورپول قهرمان ليگ را شكست داده و بر جام قهرمانى بوسه زد. قهرمان بازى «سنت بسنانچ» بود كه به عنوان اولين دروازه بان ضربه پنالتى حريف فينال جام حذفى را مهار كرد و از طرفى نخستين سنگربانى نام گرفت كه به عنوان كاپيتان، جام قهرمانى را بالاى سر برد. برترى ويمبلدون مقابل ليورپول شگفتى بزرگ جام شگفتى ها ،ماند.
منچستريونايتد ۳- كريستال پالاس ۳ (فينال فصل ۱۹۹۰-۱۹۸۹)
شياطين سرخ با سرآلكس فرگوسن پس از سال ها تحقير به دنبال فتح يك جام بزرگ بودند و از سويى كريستال پالاس با «استيو كاپل» تسليم ناپذير به نظر مى  رسيد. بازى سراسر پرتب و تاب ۲ تيم با تساوى ۳ بر ۳ خاتمه يافت و در نهايت بازى تكرارى، منچستريونايتد سختكوش را به عنوان قهرمان جام حذفى معرفى كرد.
ليورپول ۳- وستهام ۳(فينال فصل ۲۰۰۶-۲۰۰۵)
ليورپول در ثانيه هاى پايانى با گل جرارد از شكست نجات يافت و به كمك ضربات پنالتى براى هفتمين بار جام را بالاى سر برد. تيم غرب لندن در حال رقم زدن يك معجزه بود اما درست در لحظاتى كه هواداران قصد برپايى جشن قهرمانى را داشتند ليورپول چون آوار روى سر وستهام خراب شد.