معتبرترين رقابت باشگاهى در سطح اروپا يعنى ليگ قهرمانان اروپا داراى تاريخچه طولانى مدت است. آغاز اين رقابت ها كه در سال ۱۹۹۵ با حضور قهرمانان هر كشور صورت گرفت تا اين لحظه دستخوش تغييروتحولات فراوانى بوده است. در اين مطلب كارلو گارگانيز به بررسى تاريخچه و تفاوت جام باشگاه هاى اروپاى سابق با ليگ قهرمانان فعلى مى پردازد.
تاريخچه و سير تكامل
رقابت باشگاه هاى برتر اروپا سال ۱۹۹۵ در قالب نام جام باشگاه هاى اروپا شكل گرفت كه عمده هواداران فوتبال آن را با نام جام اروپا مى شناسند. در اين رقابت ها كه معتبرترين تورنمنت باشگاهى در سطح اروپا محسوب مى شد تنها قهرمانان ليگ هاى باشگاهى هر كشور جواز حضور مى يافتند. تا ۳۶ سال شيوه ابتدايى اين رقابت ها كه به صورت حذفى در هر مرحله و در ۲ بازى رفت و برگشت ميان تيم ها تا فينال انجام مى شد ادامه يافت و ديدار نهايى در يك محل بى طرف و از پيش تعيين شده برگزار مى شد. اين شيوه همچنان ادامه داشت تا اينكه سران برگزارى اين رقابت ها در فصل ۱۹۹۲- ۱۹۹۱ اقدام به اجراى تغييرات اساسى در سبك تقابل تيم ها به وجود آوردند. در اين فصل مقرر شد تيم هاى حاضر در اين رقابت ها پس از گذر از ۳ مرحله حذفى وارد يك مرحله گروهى شوند. بدين ترتيب ۸ تيمى كه از مراحل حذفى صعود مى كردند جواز حضور در مرحله گروهى و قرار گرفتن در ۲ گروه ۴ تيمى كه تيم اول آن راهى فينال مى شد را به دست مى آوردند. در ميان بزرگان اروپا در آن فصل ۲ تيم نام آشناى سامپدوريا و بارسلونا تيم هايى بودند كه با پشت سر گذاشتن حريفان توانستند برگزار كننده ديدار فينال باشند و در نهايت اين تيم اسپانيايى بود كه موفق به فتح جام باشگاه هاى اروپا شد. اين سبك برگزارى ديدارها ميان بزرگان فوتبال اروپا يك فصل ادامه داشت تا آنكه سال بعد جام باشگاه هاى اروپا به نام فعلى آن يعنى ليگ قهرمانان اروپا تغيير نام داد. اين تغيير نام زمينه ساز ايجاد تغييرات اساسى ديگر و گسترش رقابت هاى ليگ قهرمانان اروپا شد تا اينكه در فصل ۱۹۹۸- ۱۹۹۷ با حضور نايب قهرمانان كشورهاى صاحب فوتبال همچون ايتاليا، اسپانيا، انگلستان و آلمان رنگ وبوى تازه اى به اين رقابت ها بخشيده شد. رشد سريع در تعداد تيم هاى حاضر در ليگ قهرمانان اروپا از اين فصل به بعد ادامه داشت تا هر يك از ۳ قدرت فوتبال اروپا يعنى ايتاليا، انگلستان و اسپانيا ۴ نماينده خود را روانه معتبرترين تورنمنت باشگاهى در سطح قاره سبز كنند. شيوه گروهى برگزارى رقابت هاى ليگ قهرمانان در سال ۱۹۹۲ كه با نبرد ۸ تيم دنبال مى شد اكنون به جدال ۳۲ تيم در ۸ گروه ۴ تيمى كه در آنها از هر كشور يك نماينده حضور دارد تبديل شده است.
ليگ قهرمانان بدون قهرمان
يكى از بزرگترين ايرادات و انتقاداتى كه پس از تغيير شيوه برگزارى ليگ قهرمانان اروپا به اين تورنمنت وارد بود، تضاد نام آن با تيم هاى حاضر در رقابت ها بود. همان طور كه از نام اين تورنمنت يعنى ليگ قهرمانان اروپا كه
معادل واژه انگليسى Uefa champions leayue مى باشد مشخص است تنها مى بايست قهرمانان رقابت هاى باشگاهى هر كشور پاى به معتبرين جدال باشگاهى در سطح اروپا بگذارند اما اين در حالى است كه تيم هاى دوم، سوم و حتى چهارم ليگ باشگاهى در برخى از كشورها جواز حضور در مرحله گروهى ليگ قهرمانان اروپا را مى يابند. مارچلو ليپى سرمربى اسطوره اى و نام آشناى تيم ملى ايتاليا و باشگاه يوونتوس كه توانست سفيدومشكى پوشان تورين را در سال ۱۹۹۶ به قهرمانى در فوتبال اروپا برساند در مورد شيوه برگزارى ليگ قهرمانان اروپا گفت: «هنگامى كه با يوونتوس ليگ قهرمانان اروپا را فتح كردم اين رقابت آخرين دوره خود را كه تنها قهرمانان ليگ هاى باشگاهى كشورها در آن حضور داشتند را تجربه مى كرد. بعد از آن ليگ قهرمانان اروپا به شيوه اى امروزى تبديل شد. اكنون اين شيوه طورى است كه احتمال قهرمان شدن تيمى كه در كشور خود چهارم شده نيز وجود دارد. فكر مى كنم جام باشگاه هاى اروپا بسيار زيباتر و جذاب تر از ليگ قهرمانان اروپاى فعلى بود.» طى ۱۰ سال گذشته يعنى از زمانى كه جواز حضور تيم هاى دوم، سوم و چهارم ليگ هاى باشگاهى به برخى از كشورها داده شده است، نمونه هاى بسيارى از قهرمانى تيم ها در ليگ قهرمانان اروپا كه در كشور خود قهرمان نبوده اند به چشم مى خورد. نمونه بارز اين ادعا، «ميلان» قهرمان فصل گذشته ليگ قهرمانان اروپا است كه سرى A را فصل پيش از آن در رده سوم به پايان برده بود. ليورپول ديگر تيمى است كه با وجود جاى گرفتن در مكان چهارم جدول ليگ برتر انگلستان در فصل ۲۰۰۴- ۲۰۰۳ توانست قهرمانى ليگ قهرمانان اروپا در فصل ۲۰۰۵- ۲۰۰۴ را جشن بگيرد. منچستريونايتد نيز در سال ۱۹۹۹ در حالى كه سال پيش آن را با قرار گرفتن پشت سر آرسنال سپرى كرده بود، توانست به عنوان قهرمانى در معتبرترين تورنمنت باشگاهى اروپا دست يابد.
ملت گرايى
يكى از جلوه هاى زيباى جام باشگاه هاى اروپاى سابق، عنصر ملت گرايى آن بود. سال ۱۹۶۷ سلتيك توانست با يك پيروزى رؤيايى برابر اينتر جشن قهرمانى ليگ قهرمانان اروپا را در ليسبون پرتغال برپا كند. شيرهاى ليسبون (نامى كه براى بازيكنان سلتيك پس از قهرمانى برگزيده شد) همگى اصليتى اسكاتلندى داشتند و نكته جالب تر آنكه همه آنها در گلاسكو، پايتخت اين كشور و حوالى آن متولد شده بودند. در مقايسه با شرايط سلتيك، آرسنال كنونى را در نظر بگيريد. اين تيم انگليسى در حالى پا به رقابت هاى اروپايى فصل جارى مى گذاشت كه حتى يك بازيكن انگليسى را در تركيب خود نمى ديد. براى مثال در مرحله يك چهارم نهايى در ديدار توپچى هاى لندن و ليورپول ۲۰ تيم انگليسى در حالى به مصاف يكديگر مى رفتند كه تنها ۲ بازيكن بومى يعنى استيون جرارد و جيمى كره گر از ابتدا در ميدان حضور داشتند. اينتر صدرنشين حال حاضر ايتاليا ديگر تيمى است كه ظاهراً متعلق به فوتبال ايتاليا است اما در اين تيم تنها مهره ايتاليايى، ماركو ماتراتزى ۳۴ ساله است. به دنبال اين مشكلات، سران اتحاديه فوتبال اروپا (يوفا) قصد دارند با وضع قانونى جديد، باشگاه ها را ملزم به قراردادن ۴ مهره از تيم جوانان و ۴ مهره بومى ديگر در ميان بازيكنان كنند اما وضع اين قانون نيز نخواهد توانست آن چنان كه بايد و شايد مشكلى را حل كند زيرا در حال حاضر و در باشگاهى مانند آرسنال اكثر اعضاى تيم جوانان را بازيكنانى غير بومى تشكيل مى دهند كه طبق قانون جديد يوفا خواهند توانست به عنوان بازيكن پايه اى باشگاه ها به تركيب تيم اصلى راه يابند.
حضور تمامى كشورها
در حال حاضر رقابت ليگ قهرمانان اروپا به گونه اى برگزار مى شود كه از نگاهى واقع بينانه ۳ كشور ايتاليا، انگلستان و اسپانيا شانس بيشترى نسبت به ساير كشورها براى رسيدن به عنوان قهرمانى دارند. تنها موارد اندكى از قهرمانى تيم هاى باشگاهى ساير كشورها همچون قهرمانى پورتو در سال ۲۰۰۴ به چشم مى خورد. البته اين احتمال كه ساير كشورها نيز بتوانند شاهد حك شدن نام باشگاه هايشان روى جام قهرمانى ليگ قهرمانان باشند، سال به سال كاهش مى يابد. در جام باشگاه هاى اروپاى سابق تمامى كشورها از شانس مساوى براى رسيدن به قهرمانى برخوردار بودند. براى مثال قهرمانى ستاره سرخ بلگراد در سال ۱۹۹۱ خاطره اى فراموش نشدنى بود كه در ذهن يكايك هواداران اين رقابت ها خواهد ماند اما اكنون با توجه به قوانين يوفا ،شايد ستاره سرخ ديگر در خواب هم رنگ قهرمانى در ليگ قهرمانان اروپا را نبيند. استوابخارست ديگر تيمى بود كه سابقه ۳ دوره قهرمانى به سال هاى ۱۹۸۶ ، ۱۹۸۸ و ۱۹۸۹ را در كارنامه خود مى بيند اما اكنون سال ها است كه نامى از اين تيم رومانيايى در مراحل پايانى ليگ قهرمانان اروپا به چشم نمى خورد. قوانين جديد يوفا، اكنون شرايط را به گونه اى ساخته است كه اگر تيمى از كشورهاى هلند، آلمان، اوكراين و... به عنوان قهرمانى ليگ قهرمانان اروپا دست پيدا كند، گويى معجزه اى در اين رقابت ها به وجود آمده است. ديگر كشورهايى كه قهرمانى باشگاه هاى آنها در ليگ قهرمانان اروپا شگفت انگيز و حيرت آور مى باشد فرانسه و پرتغال هستند.
بدون افسانه
نكته واضح در برگزارى رقابت هاى ليگ قهرمانان اروپا در فصل جارى آن است كه نه  تنها ۳ كشور از شانس بيشترى براى قهرمانى در اين تورنمنت برخوردار هستند بلكه در ميان اين كشورها نيز برخى تيم ها شانس بيشترى براى فتح ليگ قهرمانان دارند. تيم هايى مانند منچستريونايتد، آرسنال، چلسى، ليورپول، بارسلونا، رئال مادريد، يوونتوس، اينتر و ميلان. البته مى توان بايرن مونيخ را نيز به فهرست بالا افزود اما در صورتى كه تيمى خارج از جمع اين ۱۰ تيم به قهرمانى دست يابد مى توان گفت كه حادثه اى غيرقابل پيش بينى رخ داده است. بايد اعتراف كرد حماسه سازى ها و افسانه سازان اروپا اكنون به تاريخ پيوسته اند. هم اكنون شايد كمتر هوادارى باور كند كه تيم هايى همچون دندى يونايتد اسكاتلند و ناتينگهام فارست زمانى از قدرت هاى بلامنازع اروپا به شمار رفته و سابقه قهرمانى در جام باشگاه هاى اروپا را داشته باشند. به نظر مى رسد شكوه رقابت هاى ليگ قهرمانان اروپا كه زمانى همه هواداران فوتبال اروپا را مسحور خود مى كرد اكنون از بين رفته  و اين رقابت ها از نبردى ميان قهرمانان باشگاه هاى اروپايى به جدال بزرگان فوتبال ۳ يا ۴ كشور اين قاره كه در آنها پول حرف اول و آخر را مى زند، تبديل شده باشد.

نمايندگان بارسلونا و ميلان، روز پنجشنبه در شهر بارسلون براى مذاكره در مورد انتقال رونالدينيو با يكديگر گفت و گو كردند. روزنامه ال پاييس چاپ مادريد، روز جمعه نوشت: چيكى بيگيريشتاين مدير ورزشى باشگاه بارسلونا و ارنستو بورونزتى مشاور امور بازاريابى ميلان، در مورد رونالدينيو مهاجم برزيلى بارسلونا در هتلى در شهر بارسلونا مذاكره كردند. در اين ملاقات روبرتو ده آسيس برادر و نماينده رونالدينيو نيز حضور داشت. ۲ طرف در اين ديدار توافق كردند كه هفته آينده به مذاكرات خود براى انتقال وى به باشگاه ايتاليايى پايان دهند. در همين حال، روز پنجشنبه سيلويو برلوسكنى رئيس باشگاه ميلان در يك شبكه تلويزيونى تصريح كرد تنها درخواست او تعيين مبلغ قرارداد رونالدينيو است زيرا وى گفته كه فقط مى خواهد در ميلان بازى كند، به اين خاطر اين معامله ميان رؤساى ۲ باشگاه صورت خواهد گرفت . خاطر نشان مى شود كه رونالدينيو اكنون در تركيب بارسلونا حضور ندارد و پزشكان اين تيم اعلام كرده اند كه وى از ناحيه پاى راست مصدوم است و تا پايان لاليگا در استراحت بسر خواهد برد. چند روز پيش يكى از معاونان باشگاه بارسلونا به طور مصلحتى اعلام كرد كه رونالدينيو را از ديگر بازيكنان تيم جدا كرده اند تا انضباط تيم حفظ شود.

كريستيانو رونالدو هافبك پرتغالى منچستريونايتد مدعى نخست كسب عنوان بهترين گلزن فصل جارى رقابت هاى ليگ قهرمانان اروپا است. با خاتمه مسابقات دور يك چهارم نهايى ليگ قهرمانان اروپا و صعود منچستريونايتد در كنار چلسى، ليورپول و بارسلونا به مرحله نيمه نهايى اين جام،  كريستيانو رونالدو با ۷ گل زده بهترين گلزن مسابقات است. اين بازيكن در رقابت هاى ليگ برتر انگلستان نيز با ۲۹ گل زده براى منچستريونايتد، در صدر جدول بهترين گلزنان قرار دارد. در رده بندى بهترين گلزنان فصل جارى ليگ قهرمانان اروپا، ليونل مسى از بارسلونا و استيون جرارد از ليورپول هر يك با ۶ گل زده در مكان دوم قرار گرفته اند. فرناندو تورس (ليورپول)،  ديويد (فنرباغچه)، رائول (رئال مادريد)، ابراهيموويچ (اينتر) و كانوته (سويا) هر يك با ۵ گل زده،  در مكان سوم اين رده بندى قرار دارند.

مدافع برزيلى بايرن مونيخ نگران است در فصل آتى بخت همراهى و حضور در تيم ركورددار قهرمانى آلمان را به دست نياورد. لوسيو گفت: «با وجودى كه با بايرن قرارداد دارم  اين احتمال وجود دارد فصل آينده براى بايرن بازى نكنم. البته با باشگاهم اختلافى ندارم.» وى ادامه داد:« اين احتمال بيشتر بخاطر يورگن كلينزمن،  سرمربى آتى تيم است زيرا او تا اين لحظه به غير از من با تمام بازيكنان بايرن تماس گرفته و مذاكره كرده است.» لوسيو گفت: «كلينزمن در تماس هايش با بازيكنان كوشيد تا از خواسته هاى آنها براى همراهى بايرن در فصل آتى مطلع شود اما در مورد من اين اتفاق نيفتاده است.» وى كه با بايرن تا سال ۲۰۱۰ قرارداد همكارى دارد،  در سال ۲۰۰۴ از تيم بايرلوركوزن جدا شد و به بايرن مونيخ پيوست.

امانوئل آدبايور خواهان آن است كه آرسنال ناكامى خود را در ليگ قهرمانان اروپا به دست فراموشى سپرده و دوباره رقابت بر سر قهرمانى ليگ برتر انگلستان را در كانون توجه خود قرار دهد. آرسنال معروف به توپچى ها سه شنبه شب به طور دردناك از ليورپول شكست خورد و از گردونه رقابت هاى اروپايى بيرون رفت اما آدبايور مى داند كه وقتى براى اظهار تأسف همتيمى هايش وجود ندارد. تيم تحت هدايت آرسن ونگر بايد فردا در ورزشگاه اولدترافورد براى ديدار مرگ و زندگى به مصاف منچستريونايتد برود. آرسنال ۶ امتياز با صدرنشين فاصله دارد و تنها يك پيروزى مى تواند اميد ضعيف اين تيم را براى قهرمانى حفظ كند. مهاجم توگويى آرسنال گفت : اكنون مهمترين چيز تمركز بر دستاوردى است كه مى توانيم در اين فصل نصيب خود كنيم. وى افزود: ما هنوز براى كسب قهرمانى بازى مى كنيم و به اعتقاد من مى توانيم در پايان فصل به عنوانى دست يابيم. آد بايور گفت: فردا ديدار بزرگ ديگرى پيش رو داريم و بايد ببينيم كه چه مى توانيم بكنيم. ونگر بارها روحيه شاگردان خود را ستوده اما وى با يك كار دشوار براى كسب اطمينان هواداران روبرو است. آدبايور متقاعد شده است كه سرمربى فرانسوى آرسنال مى تواند راهى براى ارتقاى تيم بيابد. وى گفت: ما امسال چيزهاى زيادى آموختيم اما تجربه مربى به مراتب بيش از ما است. مهاجم آرسنال در مورد ونگر افزود: «وى مى داند چه حرفهايى بزند تا ما بتوانيم به ميدان مسابقه بازگشته و موفق تر عمل كنيم.»

«متئو فلامينى» هافبك فرانسوى آرسنال كه در ديدار با ليورپول در چهارچوب ليگ قهرمانان اروپا آسيب ديد  تا ۳ هفته نمى تواند براى تيمش بازى كند. بدين ترتيب او فقط مى تواند در بازى پايانى آرسنال در اين فصل به ميدان برود. آرسنالى ها امروز در ديدارى حساس در اولدترافورد ميهمان منچستريونايتد صدرنشين هستند. آنها بايد در اين ديدار پيروز شوند تا در كورس قهرمانى باقى بمانند زيرا باخت در اين مسابقه مى تواند به اميدهاى قهرمانى توپچى ها پايان دهد. فلامينى در اين فصل نمايش دلپذيرى داشته و در قلب آرسنال مؤثر بوده است. نبود او مى تواند ضربه  بزرگى براى آرسنال باشد. فلامينى ۲۴ ساله كه تا پايان اين فصل با آرسنال قرارداد دارد، اميدوار است در پايان فصل جارى طى قراردادى آزاد راهى تيم ديگرى شود.

«سرآلكس فرگوسن» سرمربى اسكاتلندى منچستريونايتد معتقد است، تيمش در بازى امروز مقابل آرسنال به پيروزى خواهد رسيد. ۲ تيم در ديدارى حساس از هفته  سى و چهارم ليگ برتر در اولدترافورد با يكديگر روبرو خواهند شد. يونايتدها در مجموع با نتيجه ۳ بر صفر رم را شكست دادند تا براى دومين سال پياپى راهى نيمه نهايى ليگ قهرمانان شوند اما در سوى ديگر ميدان آرسنالى ها ۵ بر ۳ مغلوب ليورپول شدند تا با اين جام وداع كنند. بدين ترتيب روحيه  يونايتدها در ديدار يكشنبه بسيار بهتر از توپچى ه ا خواهد بود. ضمن آنكه ستاره هاى  منچستريونايتد در بازى برگشت مقابل رم روى نيمكت بوده اند و استراحت كافى براى حضور در اين مسابقه را داشته اند. فرگوسن گفت: «پيروزى بر رم بسيار عالى بود ما دومين سال است كه با شكست دادن آنها راهى نيمه نهايى مى شويم. ديدار با بارسلونا نيز بسيار جذاب خواهد بود. ما از حضور در نوكمپ خاطره  خوبى داريم زيرا سال ۹۹ در آنجا قهرمان شده ايم.» وى ادامه داد:« در بازى با رم به رونالدو،  رونى و اسكولز استراحت دادم تا در ديدار حساس با آرسنال شادابى بيشترى داشته باشند. اين موضوع شانس ما را براى پيروزى افزايش مى دهد.»

خاوير ساويولا بازيكن مصدوم رئال مادريد از بازگشت رقيب خود در خط حمله ابراز خوشحالى كرد. ساويولا، بازيكن سابق بارسلونا از آغاز ماه دسامبر تاكنون براى رئال مادريد بازى نكرده و اميدوار است با برطرف شدن آسيب ديدگى بتواند در هفته هاى پايانى در تركيب حضور پيدا كند. وى گفت:« اطمينان دارم كه رئال به من نياز دارد و اين يك رابطه ۲ طرفه است. دوست دارم گل قهرمانى را به ثمر برسانم. اميدوارم شوستر به من اعتماد كند. » ساويولا افزود:« دلخورى از كسى ندارم. شوستر به عنوان سرمربى هميشه بهترين تصميم ها را گرفته است.» ساويولا در مورد بازگشت رودون نيستلروى به تمرين رئال مادريد گفت: «او يك مهاجم بزرگ و گلزن است. از اين كه مى تواند زودتر از موعد براى تيم بارى كند، بسيار خوشحالم. »

فرانك لمپارد بازيكن چلسى گفت:« در بازى با ليورپول در مرحله نيمه نهايى رقابت هاى ليگ قهرمانان، به انتقام فكر نمى كنيم. » چلسى در ۴ سال گذشته ۲ بار در اين مرحله از رقابت ها با تيم ليورپول ديدار كرده كه در هر دوى آنها بازنده از ميدان خارج شده است. اين هافبك ۲۹ ساله گفت: انتقام، برچسبى است كه بار هيجانى بالايى دارد و به فوتبال نمى چسبد. آنچه در فوتبال اهميت دارد اين است كه شما خونسرد باشيد. وى در ادامه تصريح كرد: بازى هاى گذشته هيچ تأثيرى بر روى بازى هاى اين مرحله نخواهد داشت. در رقابت هاى ليگ قهرمانان شما بايد در هر لحظه از بازى تمركز داشته باشيد و فكر انتقام باعث مى شود كه تمركز خود را از دست بدهيد. لمپارد در پايان گفت: ما ۲ بازى كاملاً متفاوت با ليورپول خواهيم داشت و بهترين عملكرد خود را در اين ۲ ديدار به نمايش مى گذاريم. ما مى توانيم در اين دوره از رقابت ها فيناليست شويم. حضور در مرحله پايانى اين رقابت ها بسيار جالب است و چرا ما در آنجا نباشيم.

رئيس باشگاه فوتبال سويا در پاسخ به فروش دانيل آلوز به باشگاه بارسلونا به مبلغ ۲۵ ميليون يورو گفت در مقابل مبلغ مذكور كفش هاى او را به بارسلونا خواهد فرستاد. مطبوعات اسپانيا روز پنجشنبه گزارش دادند: خوزه ماريا دل نيدو رئيس باشگاه سويا با اعلام اين مطلب پيام روشنى براى مقامات بارسلونا فرستاده است. دل نيدو تصريح كرد كه آلوز برزيلى بهترين مدافع راست جهان است. وى اظهار اميدوارى كرد آلوز تمام مدت قرارداد خود را كه ۴ ساله است در تيم سويا سپرى كند. دل نيدو در اظهاراتى كه در صفحه اينترنتى باشگاه سويا منتشر شده است گفت: سال گذشته نيز آلوز را در بسيارى از وسايل ارتباط جمعى فروخته بودند اما همچنان به فعاليت خود در سويا ادامه مى دهد. وى گفت كه اكنون در مورد خروج يا ورود يا خريد و فروش بازيكنان صحبتى نمى كند، چون بازيكنان بايد در رقابت هاى لاليگا تمركز داشته باشند. دل نيدو تصريح كرد كه در پايان سال ورزشى در مورد خريد و فروش بازيكنان تصميم گيرى خواهد شد.