تعارف كه نداريم! اگر يارگيرى صحيح ابتداى فصل نبود و چنانچه حاج حبيب حاشيه ها را با اقتدار كنترل نمى كرد و استيلى نيز پشت قضيه را نمى گرفت، قطبى به دليل ناآشنايى با فضاى فرهنگى حاكم بر فوتبال ايران و نيز كم تجربگى  در امر مربيگرى نمى توانست پرسپوليس را - يك تنه- قهرمان كند. بنابراين هر چند به رسم عادت، مربى ها در چنين مواقعى امپراتور لقب مى گيرند و عوامل پشت پرده از ديد اكثريت مخفى مى مانند، ليكن افشين كه خودش مى داند چقدر در اين قضيه سهيم بوده، نبايد به اين سادگى ها مى رفت و عطاى ادامه همكارى را به لقايى خود ساخته- و تا حدودى ناخواسته- مى بخشيد. به اين ترتيب حدس اين نكته كه هر۲ طرف متضرر خواهند شد كار چندان سختى نيست زيرا نه افشين مى تواند در غياب عوامل جانبى جارى در فوتبال ايران موفقيت اخير خود را تكرار كند و نه ارتش سرخ قادر خواهد شد به اين زودى ها از زير سايه خاطره خوشى كه مردم با سرمربى جنتلمن خود داشته اند بيرون بيايد. در فصل بعدى و پس از هر شكستى خواهند گفت اگر قطبى بود، اين طورى نمى شد. افشين نيز دچار اين قضاوت سطحى گرايانه خواهد شد تا شايد روزى حسرت موقعيتى را بخورد كه در سرزمين پدرى اش براى او پيش آمده. در اين بين هر ۲ طرف به يك دوره گذار احتياج دارند تا دوباره شرايط را عادى سازند؛ دوره گذارى كه لازمه اش يك انتخاب صحيح است. اگر حاج حبيب مربى بزرگى را روى نيمكت سرخ ها بنشاند، قطبى سريعتر فراموش خواهد شد، كما اينكه افشين هم مى تواند با رفتن به يك نيمكت اروپايى معتبر، جايگاه معنوى خود را ارتقا بخشد اما نه بودجه سرخ ها براى تحقق بخشيدن به موضوع اول مكفى است و نه قطبى در سطحى است كه بتواند روى نيمكت هاى بين المللى عهده دار سمت هاى مهم شود، پس ...باز هم مى رسيم به همان قضيه اى كه در چند سطر پيش نوشتيم ؛ يك ضرر ۲ طرفه و دنباله دار.
حق با كى بود؟
قطبى مى گفت اگر مى ماندم ۶۰ درصد تيم را عوض مى كردم! او همچنين درصدد بود دستيارانش را هم تغيير دهد و انتخاب خود را به تيم تحميل كند. در اينكه مربى حق دارد كنار كسانى كار كند كه با آنها راحت است، سر سوزنى جاى ترديد وجود ندارد اما تعويض ۶۰ درصدى تيم جوانى كه قهرمان ليگ شده يك خواسته غيرمنطقى است كه مخاطب را به ياد ماجراى سنگ بزرگ مى اندازد.اگر ۶۰ درصد از نيروهاى قطبى به درد ارتش سرخ نمى خوردند، پس چطورى اين تيم توانسته با آنها قهرمان ليگ شود؟! از سوى ديگر چنانچه پرسپوليس آنقدر بودجه داشت كه بتواند هر سال ۶۰ درصد از نيروهايش را عوض كند، به جاى قطبى ، آلكس فرگوسن را روى نيمكت خود مى نشاند و به جاى رقابت با سپاهان و صباباترى خود را در سطح رئال مادريد و منچستريونايتد مى ديد. بنابراين دور از ذهن نيست افشين با بهانه تراشى هايش قصد داشته رفتن خود را از ايران توجيه كند. او براى اين منظور حتى خستگى را نيز به عنوان عاملى تأثيرگذار تلقى كرده است. با اين حال يقين بدانيد سرمربى مثلاً خسته سرخپوشان خيلى بدون تيم و برنامه نخواهد ماند و با يك قرارداد پرمنفعت تر (به لحاظ مالى) به دنياى مربيان بازخواهد گشت.

يكى از گزينه هايى كه نامش از طرف دوروبرى هاى باشگاه پرسپوليس به عنوان كانديداى سرمربيگرى اين تيم مطرح شده «افشين پيروانى» است. پيروانى كه مدتى در كنار تيم ملى به عنوان مربى مشغول به فعاليت بود، با آمدن على دايى از كادر فنى تيم ملى جدا شد و حالا منتظر پيشنهاد است. شايد اصلاً روى نيمكت همين پرسپوليس نشست!
• با توجه به جدايى افشين قطبى گزينه هايى براى جانشينى ايشان مطرح شده كه يكى از آن گزينه ها شما هستيد. آيا در اين مورد صحبتى با شما شده است؟
- تا اين لحظه كه صحبتى با من نشده اما شنيده ام نام من نيز جزو گزينه هاست.
• فكر مى كنيد اوضاع نيمكت پرسپوليس در سال آينده چگونه شود؟
- به نظر من هر فردى جانشين قطبى شود،كار بسيار سختى پيش رو خواهد داشت چراكه بعد از قطبى،كار كردن در پرسپوليس آسان نيست. پرسپوليس داراى پتانسيل هايى است كه تيم هاى ديگر فاقد آن هستند اما چگونه كار گرفتن از اين پتانسيل مهم است. البته بايد بگويم فقط افشين قطبى نبود كه تيم را قهرمان كرد و گزينه هاى بسيارى در اين قهرمانى دخيل بودند از جمله هيأت مديره اين باشگاه كه در هر شرايطى پشت كادر فنى را خالى نكرد يا اعضاى كادر فنى كه كارشان را به خوبى به اتمام رساندند. حتى نمى توان از نقش بزرگ هواداران در اين قهرمانى غافل شد.
• منظور شما اين است كه قطبى براى قهرمان كردن پرسپوليس تنها نبوده...
- دقيقاً. چندين و چند عامل دست به دست هم دادند تا تيم قهرمان شود. البته قطبى به سهم خود زحمات زيادى براى پرسپوليس كشيد اما ايشان تنها يكى از اركان قهرمانى بود.
• پس با اين حساب جانشين قطبى كار خيلى سختى هم پيش رو ندارد.
- منظورم تقريباً همين بود.
• فكر مى كنيد مى توانيد سال آينده سكان هدايت پرسپوليس را به دست بگيريد و افتخارات فصل هفتم را تكرار كنيد؟
- قبل از هر صحبتى بايد از اعتماد مسئولان باشگاه تشكر كنم كه نام مرا نيز در ميان گزينه هاى سرمربيگرى پرسپوليس قرار دادند اما اگر نگاهى به ليگ داشته باشيد، مى بينيد كه هم دوره اى هاى بنده آمدند و سرمربى تيم ها شدند و اتفاقاً نتايج خوبى كسب كردند. زمانى بود كه به ما مى گفتند هنوز جوان و كم تجربه  هستيد اما حالا ديگر اوضاع متفاوت شده است. به نظرمن همه بازيكنان مى توانند روزى سرمربى تيمى شوند و اين تنها بستگى به شرايط فوتبال كشور دارد. همان طور كه گفتم كار سخت هست اما اين طور نيست كه قابل اجرا نباشد.
• به نظر شما پرسپوليس با اين پتانسيل مى تواند در آسيا حرفى براى گفتن داشته باشد؟
- براى بازى هاى آسيايى و موفقيت در آن بايد به يك مسأله توجه كرد و آن تقويت تيم است. من سابقه بازى كردن در رقابت هاى باشگاهى آسيا را دارم و مى دانم تنها تيم هايى در آن موفق مى شوند كه خطاها و مشكلاتشان را به حداقل برسانند. همه ما مى دانيم پرسپوليس در نيم فصل دوم مشكلات فراوانى داشت و نقاط ضعف كلى اين تيم بيشتر در نيمه دوم ليگ برتر نمايان شد و همين امر نشان مى دهد بايد تيم تقويت شود. از طرفى تيم هايى كه امسال در جام باشگاه ها حضور دارند تعدادشان بيشتر شده و شايد به همين دليل كيفيت بازى ها هم كاهش يابد.
• شما مدتى در تيم ملى مشغول به كار بوديد و در همين گروه هم مقابل سوريه روى نيمكت نشسته بوديد. به نظر شما امارات مى تواند براى ما مشكل ساز شود؟
- هم جوابم مثبت است هم منفى يعنى امارات هم مى تواند خطرساز باشد هم بى خطر و اين امر تنها به خودمان مربوط مى شود. اگر بازيكنان تيم ملى در جريان بازى وقت بيشترى براى كار گروهى بگذارند و از امتياز ميزبانى استفاده كنند، كارمان مقابل امارات سخت نخواهد شد.
• اما اگر امارات اين بازى را ببرد با توجه به صدرنشينى در گروه، شانس صعودش تا حد زيادى افزايش مى يابد.
- مطمئن باشيد در ورزشگاه آزادى آنها را شكست خواهيم داد. امارات نمى تواند در ايران حرفى براى گفتن داشته باشد. اميدوارم اين پيروزى مقتدرانه باشد.

با صعود سپاهان نوين به ليگ حرفه اى، تعداد سپاهانى هاى ليگ ۲ تا شد و حالا بايد ديد اصفهانى  ها سرمايه گذارى لازم را روى سپاهان نوين صورت مى دهند يا نه؟ اصفهان يك زمانى ۳ تيم سپاهان، ذوب آهن و پلى اكريل را در ليگ داشت اما حالا دوباره با سپاهان نوين سهميه اين استان ۳ تيم شده و سپاهان نوين هم مى تواند حرف هاى بسيارى براى گفتن داشته باشد. در ليگ جديد، استقلال تهران و استقلال اهواز هم مثل اكثر ليگ هاى قبلى حضور دارند اما سپاهان نوين و سپاهان از يك استان هستند و از سوى يك كارخانه (فولادمباركه) حمايت مى شوند و در واقع سپاهان نوين تيم دوم باشگاه سپاهان است. در موفقيت هاى اين تيم بى انصافى است نقش «حسين چرخابى» مربى سازنده فوتبال اصفهان را ناديده بگيريم.

۱- استقلال در ليگ ۴ بر يك به پگاه باخت، آن هم در ورزشگاه آزادى و در روزى كه آبى پوشان دست ها را به علامت تسليم بالا بردند. آن روز فيروز كريمى مدعى شد پگاه ۴ حمله كرده و ۴ گل زده اما نكته اينجا بود كه بعضى از بازيكنان استقلال رسماً در زمين راه مى رفتند و فيروز نمى خواست اين مسائل را ببيند. پگاه ۴ ، ۵ حمله كرد و ۴ گل زد. روى گل هاى دوم و سوم اين تيم چند استقلالى واقعاً عكس العمل هاى مشكوكى داشتند اما به هر حال طبق معمول كسى نتوانست كم كارى عده اى را اثبات كند و پگاه با آن پيروزى نه تنها از بحران خارج شد بلكه چنان اوج گرفت كه هم در ليگ ماندگار شد و هم در جام حذفى به فينال رسيد. در واقع نقطه شروع اوج گيرى شاگردان دست نشان از همان بازى بود. ديدارى كه استقلال مقابل تماشاگرانش «تحقير» شد و حال در فينال جام حذفى اين فرصت را دارد كه آن نتيجه عجيب را به نوعى جبران كند.
•••
۲- بازى رفت فينال جام حذفى در رشت برگزار مى شود. در ورزشگاه سردار جنگل كه معلوم نيست چطور مى خواهد اين همه علاقه مند را در خود جاى دهد. در بازى پگاه - برق ۱۰ ، ۱۵ هزار نفر بيرون از ورزشگاه ماندند و مسلماً فشار جمعيت در بازى فينال بيشتر هم مى شود. حتى احتمال دارد بسيارى از هواداران استقلال از شهرهاى اطراف، خود را به رشت برسانند. خود رشت هم كه استقلالى دارد و شايد به جرأت بتوان گفت اگر اين شهر فوتبال خيز امروز ورزشگاه ۷۰ هزار نفرى هم داشت، اين ورزشگاه به راحتى آب خوردن پر مى شد. همان طور كه پيش بينى مى شود در بازى برگشت، ورزشگاه آزادى مملو از جمعيت شود. شايد كمتر كسى به ياد داشته باشد كه استقلال در بازى رفت ليگ همين پگاه را در رشت يك بر صفر شكست داده است. در آن بازى ميثم منيعى از روى يك ضربه كاشته دروازه ساشا ايليچ را باز كرد و بعد از آن هم استقلال بازى را اداره كرد تا يك پيروزى خارج از خانه خوب را كسب كند. آيا استقلال مى تواند آن پيروزى را دوباره در رشت و اين بار در فينال جام حذفى تكرار كند؟
•••
۳- پگاه يك تيم انفجارى است. آنها مقابل سپاهان بازى ۲ بر يك باخته را ۴ بر ۲ بردند تا به همه (بخصوص استقلالى ها) ثابت كنند به هيچ وجه تيم ضعيفى محسوب نمى شوند. پگاه اين روزها تقريباً سخت گل مى خورد اما خيلى راحت گل مى زند. آنها مهاجمان سرعتى خوبى دارند كه از آن جمله مى توان به حسين ابراهيمى و امين متوسل زاده اشاره كرد. خط دفاعى استقلال اگر اين مهاجمان را مهار نكند، به طور حتم دچار مشكل خواهد شد چون پگاه نشان داده حتى در تهران هم مى تواند به راحتى دروازه استقلال را باز كند چه رسد در ورزشگاه خانگى خودش.
•••
۴- قلعه  نويى در اهواز از زوج مجيدى- عليزاده در خط حمله استفاده كرد و تقريباً نتيجه گرفت. او در نيمه دوم هم آرش برهانى را به ميدان فرستاد و در اين نيمه هر ۲ مهاجم ثابتش را تعويض كرد. پيش بينى مى شود امير در رشت هم از همان فرمول اهواز در خط حمله اش استفاده كند و حتى به اوت هاى عليزاده دل ببندد اما آنچه تكليف بازى رشت را مشخص مى كند، عملكرد هافبك هاى ۲ تيم است. استقلالى ها، جبارى را خيلى دير و با تأخير از تيم ملى تحويل مى گيرند اما اگر او آماده باشد، مى تواند جريان بازى را به سود تيمش عوض كند. منتظرى هم احتمالاً دوباره در نقش هافبك دفاعى بازى مى كند اما براى استقلالى ها مهمتر از هر چيز آن است كه حداقل يك گل در رشت بزنند. گلى كه شايد باعث پنجمين قهرمانى  آنها در جام حذفى شود.

اين درست كه در بازى اول ايران مقابل سوريه، منصور ابراهيم زاده نقش سرمربى را ايفا مى كرد اما به هر حال عملكرد على دايى در بازى هايى كه روى نيمكت نشسته قابل دفاع نبوده و تيم ملى با او نتايج مطلوبى كسب نكرده است. بعد از تساوى بدون گل تيم ملى مقابل امارات، على كفاشيان در مورد وضعيت على دايى گفت: «ما از كار اين مربى راضى هستيم و آقاى دايى با توجه به زمان اندكى كه در اختيار داشته خوب كار كرده است. امروز هم تيم ملى مقابل امارات خوب كار كرد و اگر خوش شانس بود، برنده مى شد اما اميدواريم در خود امارات حريف را شكست دهيم و اين نتيجه را جبران كنيم.» كفاشيان در پاسخ به اين سؤال كه آيا على دايى در تيم ملى مى ماند يا نه گفت: «حتماً مى ماند. اصلاً دليلى ندارد كه نماند. آقاى دايى براى ۳ ، ۴ سال قرارداد دارد و ما به ايشان اعتماد كامل داريم. دليلى هم وجود ندارد كه تغيير مربى داشته باشيم.»

استيل آذين در خود تهران باخت و فرصت رسيدن به ليگ برتر را از دست داد. حاصل يك سال زحمت، هزينه، حرص و جوش خوردن و... به همين راحتى دود شد و رفت هوا. اينكه بگوييم حق استيل آذين نبود صعود كند شايد كمى بى انصافى باشد چون به هر حال آنها شايستگى هايى داشتند و مثلاً در مرحله مقدماتى ۳ بار تيمى چون پيام مشهد را شكست دادند اما به هر حال بايد يكسرى واقعيت ها را هم پذيرفت. مثلاً اينكه در فوتبال امروز «اسم ها» فوتبال بازى نمى كنند؛ چه اگر چنين بود استقلال در ليگ، سيزدهم نمى شد و با آن همه مهره، حريفان را از بحران خارج نمى كرد! استيل آذين مثل استقلال بد بسته شد. يعنى آنها يكسرى بازيكن اسم و رسم دار را دور هم جمع كردند اما در همه جاى زمين يكدست نبودند. اين تيم تشكيل شده بود از تعدادى بازيكن اسم و رسم دار كه اولاً دوره اوجشان به پايان رسيده (مثل كاويانپور، مجيدى، سيدعباسى، جمشيدى و...) و درثانى بعضاً استيل آذين را به خاطر امكانات بيشتر انتخاب كردند. در همين تيم بازيكنى بود كه به خاطر ۱۰ ميليون بيشتر استيل آذين را به يك تيم ليگ برترى ترجيح داد اما يك فصل تمام در مدح على پروين مصاحبه كرد و گفت به خاطر او استيل آذين را انتخاب كرده و... چنين تيمى بالاخره يك جا بايد چوب برخى تصميمات غلط خود را مى خورد... و استيل آذين در بدترين زمان ممكن چوب خورد. درست در روزى كه همه طرفداران پروين آماده بودند تا جشن صعود به ليگ برتر را برپا كنند. به اعتقاد ما استيل آذين چوب بازيكنان اسم و رسم دار اما تمام شده خود را خورد. بازيكنانى كه عملكردى معمولى داشتند اما اسمشان را يك تريلى هم نمى كشيد.
•••
استيل آذينى ها خيلى سعى كردند در پلى آف به فولاد نخورند اما در نهايت به سپاهان نوين باختند. تيمى كه يك مربى بى ادعا مثل حسين چرخابى داشت و البته اين همه بازيكن اسم و رسم دار هم نداشت. سپاهان نوين همان تيمى است كه ۴ سال قبل قهرمان اميد هاى ايران شد اما امسال در دسته اول دست به كار بسيار بزرگى زد و چون مثل خود سپاهان با برنامه بازى مى كرد، در نهايت مزد خود را گرفت. آنها در تهران و مقابل چند هزار هوادار متعصب استيل آذين بازى يك بر صفر باخته را با پيروزى۲ بر يك عوض كردند تا نشان دهند توان انجام كارهاى بزرگ را دارند. سپاهان نوين شايد يك دهم استيل آذين هم هزينه نكرد اما آنها به ليگ برتر صعود كردند تا ثابت شود در فوتبال با پول نمى توان به همه جا رسيد. پول البته خوب است و بايد باشد اما راه خرج كردن آن هم مهم است. استيل آذين چون خوب و منطقى خرج نكرد در نهايت به هدفش نرسيد، با اينكه تا يك قديمى صعود به ليگ برتر هم پيش رفت. صعود نكردن استيل آذين به نوعى پايان آرزوهاى على پروين بود؛ مردى كه به توصيه مشاورانش تا توانست اسم ها را دور هم جمع كرد اما در نهايت خيرى از آنها نديد.

على دايى بعد از بازى رفت ايران و امارات عملكرد ملى پوشان را ستود و گفت: «تيم ما خيلى خوب بازى كرد و فقط بدشانس بود. اگرضربه سر نكونام كه از ۲ قدمى زد گل مى شد، مسلماً ما هر ۳ امتياز را مى گرفتيم اما بدشانس بوديم و اميدواريم در امارات نتيجه لازم را بگيريم.» دايى تأكيد كرد زمان لازم را در اختيار نداشته وگرنه تيم ملى حداقل يكى از ۳ ديدار اول خود را با پيروزى تمام مى كرد. با اين حال او تصريح كرد: «هنوز ۳ بازى ديگر پيش رو داريم و مى توانيم تيم هاى امارات و سوريه را بگيريم.» تيم ملى شنبه آينده ديدار برگشت خود را با سوريه در دمشق برگزار مى كند.

۲ ۳، روز قبل در مورد درآمدزايى نوشتيم تا برخى دوستان در اين باره كه فقط ۲ تيم در ايران از امتياز «تماشاچى» برخوردارند به ما تذكر بدهند. به عنوان يك «دغدغه جدى» اين تذكر را مى پذيريم و اعتقاد داريم پرداخت ويژه به آن مى تواند شاه كليدى براى ورود به بحث اصلى تر باشد. آرى «سرمايه سازى» شدنى نيست مگر به اذن مصرف كننده و اين مخاطب است كه به كالاى شما هويت مى بخشد و با استقبال خود «كالا» را معتبر مى سازد. بنابراين بايد ببينيم چگونه مى شود دامنه هوادارى را توسعه داد و ريشه هاى فرهنگ ۲قطبى گرى را خشكاند. به طور معمول عادت «طراحان» وطنى به طرح هاى زودبازده است تا بتوانند ضمانتى براى بقا يا ارتقاى طبقه  خود داشته باشند اما نكته اينجاست كه توسعه پايدار را نمى توان در اين ظرف زمانى محدود گنجانيد و آنچه اين مقوله به آن احتياج دارد، يك فرآيند طولانى مدت و البته بر مدار عقل و درايت است. براى داشتن «تماشاچى» بايد از مدارس شروع كرد و در زنگ هاى ورزش از ابزارهاى جذاب بهره گرفت تا حواس بچه ها معطوف به تيم شهرشان باشد. گام بعدى شبكه هاى استانى هستند كه به تبعيت از شبكه هاى سراسرى، گرفتار سلطه تاريخى سرخابى ها شده اند. اگر تصوير و آموزش دست در دست هم مقوله «غرور جغرافيايى» و تعصب به ريشه ها را تبليغ كنند، در آن صورت فرهنگ دفاع از تيم شهر ترويج مى يابد و تيم هايى نظير برق يا مقاومت سپاسى در شيراز و ديگران در ساير شهر ها تنها نمى مانند. وقتى هم كه «علاقه» و «علاقه مند» باشد، راحت تر مى توان براى پول درآوردن از كنار اين مخاطب نقشه كشيد و راهكار ارائه داد. بنابراين هرچند ۲ قطبى گرى منافاتى با توسعه فرهنگ هوادارى ندارد، ليكن بايد از جبه تاريخى دل كند و پيله را پاره كرد و پروانه شد تا فوتبال ما زيبا شود.

در پايان ديدار استيل آذين و سپاهان نوين كه به برترى ۲ بر يك تيم اصفهانى انجاميد، برخى از بازيكنان استيل آذين از فرط ناراحتى گريه مى  كردند اما فرهاد كاظمى خطاب به آنها گفت:«شما سعى خودتان را كرديد. بايد بعد از گل مساوى آنها، تيم را جمع مى كرديد. ۱۵ دقيقه فرصت داشتيد تا گل دوم را بزنيد اما انسجام خود را از دست داديد. با اين حال دنيا به آخر نرسيده و زندگى ادامه دارد. حتماً  خدا نمى خواست ما صعود كنيم و قسمت اين بود كه حذف شويم.»كاظمى قبل از بازى ادعا كرده بود تيمش در تهران ۳ گل به سپاهان نوين مى زند اما آنها در ۱۵ دقيقه پايانى، بازى را وا دادند و نتوانستند برترى يك بر صفر خود را حفظ كنند و در نهايت با شكست ۲بر يك فرصت حضور در ليگ حرفه اى را از دست دادند.

استقلال فردا (دوشنبه) در رشت به مصاف پگاه مى رود و اين در حالى است كه تيم ملى تازه امروز از امارات برمى گردد و جبارى بايد بلافاصله به كاروان تيمش در رشت ملحق شود. برخلاف تمام پيش بينى ها، على دايى در ديدار رفت ايران و امارات از جبارى استفاده نكرد و مسعود شجاعى را به او ترجيح داد. نام جبارى حتى در ليست ۱۸ نفره تيم ملى هم نبود تا مشخص شود على دايى اعتقاد چندانى به اين بازيكن ندارد. با اين حال قلعه نويى قصد دارد به هر شكل ممكن در هر ۲ بازى رفت و برگشت مقابل پگاه گيلان از وجود جبارى استفاده كند، حتى اگر اين بازيكن خسته باشد. جبارى براى بازى برگشت فينال جام حذفى هم مشكلاتى دارد چون دوباره ۲ روز قبل از بازى استقلال، تيم ملى در دمشق با سوريه بازى دارد.