يورو ۲۰۰۸ با تمام تلخى ها ( براى آنها كه طرفدار تيمى خاص بودند) و شيرينى ها ( براى دوستداران بى طرف فوتبال) به پايان رسيد. هر گل، هر ضربه، هر برد، هر باخت و البته هر بازيكن، هياهوى خاص خود را به پا كردند و در اين بين يادگارى هاى ذيل برجاى ماند.
بهترين گل
گل هاى نيهات و شواين اشتايگر
دوچرخه  بازى تونى و گومز نتوانست باعث شكل گيرى گل هاى زيبايى شود اما نيهات بدون آنكه مانند مهاجمان ايتاليا و آلمان خود را به آب و آتش بزند، خيلى زيبا گل سوم تركيه را درون دروازه جمهورى چك جاى داد. گل تساوى آلمان به پرتغال هم حاصل حضور به موقع و ضربه تمام كننده شواين اشتايگر بود. تكنيك بازيكن عجيب و غريب فيناليست يورو، بزرگترين دروازه بانان دنيا را هم به تسليم وامى داشت چه رسد به ريكاردو!
بهترين مربى
فاتح تريم
تاكتيك هاى هيدينك فقط در برخى بازى هاى خاص چاره ساز بود اما سرمربى ترك ها در تك تك رقابت هاى تيمش ردپاى مانايى برجاى گذاشت و با شور و هيجان فراوان، معجزه را معنا كرد.
بهترين سرگرمى
تيم ملى هلند
فوتبال سريع، تقدير گريز و شناور نارنجى ها، ايتاليا و فرانسه را به زانو درآورد اما از آنجا كه فوتبال فقط در حمله خلاصه نمى شود و تاريخ هم به كام برنده ها نيست، روسيه خشك، دم لاله ها را قيچى كرد.
بزرگترين ناكام
كريستيانو رونالدو
پرتغالى  ها به ساق هاى پرتوان او دل بسته بودند اما «كريس» مرد بازى هاى بزرگ نشان نداد. شايد هم نتوانست آرامش خود را حفظ كند.
خواستنى ترين
كازيم كازيم
اين برزيلى تركيه الاصل همراه اسنايدر، ويا و شواين اشتايگر طى چند روز آينده راهى يك تيم بزرگتر خواهند شد. ديويد سيلوا و همچنين «كاپدويا» را هم كه يك تورنمنت خوب را پشت سر گذاشت، فراموش نكنيد. «سينوكو» مى تواند براى تيمى مطرح تر از رنجرز توپ بزند و «بروك» لهستانى هم گزينه خوبى براى سنگربان خالى مانده منچستريونايتد و  آرسنال خواهد بود. «شيركوف» به لطف قدرت سرزنى فراوان، تكل هاى به موقع و قدرت فراوان در گرفتن ضربات آزاد و توانايى بازى در كناره ها مى تواند يكى ديگر از بازيكنان هيدينك را بين المللى جلوه دهد.
بهترين داور
لوبوس ميشل
شجاعانه تصميم كمك خود را پذيرفت و از تصميم اوليه اش مبنى بر اخراج «كولودين» روس صرفنظر كرد. قابل توجه آقاى گراهام پل كه بدون توجه به اظهارات يك همكار طى يك بازى، ۳بار به يك بازيكن كارت زرد داد!
سرگرم كننده ترين تصميم
مختو گونزالس
داور اسپانيايى، بى  دليل «يوآخيم لو» و «هيكرز برگر» را اخراج كرد تا مربيان اتريش و آلمان كنار «مركل» صدر اعظم آلمان نشسته و از بازى لذت ببرند!
بهترين هواداران
دوستداران اسپانيا
حضور در فينال به تابستان زيباى ماتادورها شكوه ويژه اى بخشيد. سوئدى ها هم پر سر و صدا بودند و البته ترك ها طبق معمول شور و شوق زيادى داشتند. بدون انگليسى ها، سكوها آرامش خاصى داشتند.
بدترين طرفداران
دوستداران لهستان
خشونت، ايجاد درگيرى هاى خيابانى و ... از سوى آنها، خاطرات هوليگان هاى بچه مدرسه اى انگلستان را زنده كرد. البته اين افراد بى پروا تر از اساتيد خود بودند.
زيباترين جشن گل
اسلاون بيليچ
در زمين، عاشق «بردن» نشان مى داد اما حتى پس از تماشاى گل شوك آور ترك ها هم مناعت طبع خود را نشانه داد و ثابت كرد پيروزى همه چيز نيست...
بهترين كارشناس
مارتين اونيل
او و استراكان با همه چيز و همه كس مخالفت مى كردند. رختكن تيم، صندلى ها و ... از نظر آنها اوضاع اصلاً آفتابى نبود.
بدترين كارشناس
آلن شيرر
او و جيمى رد نپ فاجعه بودند، فاجعه!
خوش تيپ ترين فرد
يوآخيم لو
پيراهن سفيد و شلوار مشكى او جذاب بودند. رنگ پيراهن تريم هم جالب توجه به نظر مى رسيد اما وقتى يك كارشناس از استوديو فرياد بزند من جذابيت آلمانى را در «لو» يافتم، ديگر نمى توانيد در خوش تيپى سرمربى آلمان شك كنيد! البته كاماچو، سكاندار اسپانيا قبلاً در جام جهانى ۲۰۰۲ گوى طلايى اين عرصه را ربوده بود.
بدلباس ترين فرد
ويكتور پيتوركا
«ساتان» لقب يكى از بدلباس ترين مربيان جام بود. او يورو ۲۰۰۸ را با يك دست لباس مندرس سپرى كرد!

ماسيمو موراتى اين روزها خيلى خوشحال است. او علاوه بر اينكه «مورينيو» را به نيمكت تيمش دعوت كرد، ستاره بزرگى مانند فرانك لمپارد را هم به خدمت گرفت تا با روحيه اى مثبت به سراغ ماجراجويى هاى فصل آينده برود. اكنون رقابت هاى يورو ۲۰۰۸ به پايان رسيده و بازار نقل و انتقالات، روزهاى پرهياهويى را تجربه مى كند. اينتر هم از زمان روى كار آمدن ماسيموموراتى با ولخرجى هاى فراوان، سوگلى عرصه خريد و فروش بوده و ظاهراً اين بار زودتر از سايرين بازار را گرم كرده است.گفت وگوى سايت اينتر با رئيس آبى و مشكى ها دربردارنده نكات جالبى بود.
• در مطبوعات اخبار زيادى درباره خريدهاى احتمالى اينتر شنيده مى شود...
- بله و همه نامبرده ها بازيكنان بزرگ و سرنوشت سازى هستند. از حضور ستاره هاى طلايى استقبال مى كنيم اما هرگز خريدهاى غير ضرورى انجام نخواهيم داد.
• به طور واضح چند خريد ديگر انجام خواهيد داد؟
- همان طور كه گفتم بازيكنان ديگرى هم مد نظر من هستند اما ترجيح مى دهم از آنها نامى نبرم.
• در چه پست هايى كمبود داريد؟
- يك هافبك تهاجمى و حداكثر ۲ بال هجومى مى خواهم. مورينيو از آن دسته مربيان «حاضرى خور» نبوده و از طرفى برخلاف گفته ها ديوانه نيست! آقاى خاص مثل ما از خريدهاى غيرضرورى استقبال نمى كند.
• ظاهراً مورينيو اين روزها خيلى با اعضاى تيم صميمى شده است...
- بله! او به من گفته با تك تك بازيكنان احساس نزديكى مى كند. «خوزه» به عنوان نفر اول كادر فنى، درباره بازيكنان جديد نظر خواهد داد. فقط آنهايى را مى خواهيم كه بتوانند بخشى از پروژه اينتر بزرگ آينده باشند.
• از تيم خود چه انتظارى داريد؟
- اميدوارم از عنوان قهرمانى اسكودتو دفاع كنيم و در اروپا هم تا جاى ممكن پيش برويم. فينال ليگ قهرمانان به ميزبانى رم انجام مى شود. آرزو مى كنم آنجا مقابل قرمز و زردها صف آرايى كنيم!

پيشنهاد نجومى آبراموويچ به مهاجم برزيلى رئال مادريد در آستانه فينال يورو ۲۰۰۸ چندان مورد توجه روزنامه هاى اسپانيايى قرار نگرفت. رومن آبراموويچ مالك ثروتمند باشگاه چلسى لندن مى كوشد با رقم حداقل ۳۵ ميليون پوند روبينيو مهاجم جوان و ارزشمند رئال مادريد را به خدمت بگيرد. آبراموويچ شخصاً با مدير برنامه هاى روبينيو مذاكره داشته و نماينده اش اين هفته با رامون كالدرون مدير عامل باشگاه رئال مادريد جلسه رسمى خواهد داشت. آبراموويچ همزمان براى خريد دكو ، رونالدينيو و چند بازيكن بزرگ ديگر خيز برداشته و حاضر است به غير از مبالغ عنوان شده ، بهترين امكانات رفاهى و اقامتى را در اختيار بازيكنان قرار بدهد.

بازيكن مطرح تيم ملى اسپانيا نظر باشگاه لندنى تاتنهام را كاملاً به خود جلب كرده است. اين تيم انگليسى در تكاپو است تا «ديويد ويا» را كه در يورو ۲۰۰۸ خوش درخشيد و گلزنى كرد، براى فصل بعد جذب كند. تاتنهامى ها احتمال مى دهند ديميتار برباتف، مهاجم گلزن بلغارى خود را به علت انتقال از دست دهند. از اين رو «ويا» را براى جانشينى اين مهاجم مى خواهند. تاتنهام براى اين منظور قرار است پيشنهادى بالغ بر ۲۵ميليون يورو را به ويا و تيم والنسيا ارائه دهد.

جام ملت هاى اروپا ۲۰۰۸ براى ميشل پلاتينى و دستيارانش از روزى آغاز شد كه يورو ۲۰۰۴ به اتمام رسيد. مديريت كلان در عرصه هاى خبر، امنيت، فروش بليت و محصولات ورزشى و فرهنگى، سياست و ... با خوشبينى نسبتاً منطقى از سوى يك خبرنگار آسيايى، در بالاترين سطح ممكن وجود داشت. كاستى هايى نيز در زمان برگزارى يورو ۲۰۰۸ وجود داشت كه عمدتاً به خاطر ناهماهنگى ميان برخى معاونين پيش مى آمد. ۸ شهر ميزبان در ۲ كشور اتريش و سوئيس، هر يك با ورزشگاهى مجهز به امكانات يكسان و مركز خبرى كامل و مشابه، به مدت يك ماه پذيراى هزاران هزار هوادار، خبرنگار، مربى و بازيكن بودند. براى برپايى اين ميهمانى يك ماهه، بيش از ۳ سال تلاش بى وقفه لازم بود و تهديد بن لادن در فاصله چند ماه مانده به بازى ها، خرج پيش بينى نشده بسيارى روى دست مقامات يوفا گذاشت. ۴ گروه اصلى اداره مجموعه يورو ۲۰۰۸ را عهده دار بودند و شايد در اين ميان مديريت واحد با ميشل پلاتينى بود. پليس، مقامات يوفا، دولت و مردم. كوچكترين ناهماهنگى ميان يكى از اين ۴ جمعيت بزرگ، باعث تخريب تمام آرزوها و رؤياهاى پلاتينى مى شد اما شاهد بى نظيرترين هماهنگى ها ميان آنها بوديم. پليس كه براى مهار وعده هاى القاعده و شورش هاى احتمالى مردمى، از نيروهاى چندمليتى ناتو و اتحاديه اروپايى كمك گرفته بود، مدام در برنامه هاى مختلف تلويزيونى از مردم ۲ كشور ساكن اتريش و سوئيس به خاطر تدابير شديد امنيتى عذرخواهى مى كرد. اين تدابير نه تنها باعث دلخورى مردم نمى شد بلكه آنها را در همكارى بيشتر ترغيب مى كرد. رفتار بسيار مؤدبانه و محترمانه پليس حتى با بى ادب ترين هواداران، قبل و بعد از بازى، آنها را مجبور به رعايت بيش از پيش قانون مى كرد. ۲ دولت سوئيس و اتريش نيز همكارى جالبى با يوفا داشتند. اين همكارى قبل از اينكه لطف دولت ها به يوفا باشد، تلاشى بود براى سود بيشتر مالى از پروژه نيروهاى توريستى. استقرار نيروهاى امنيتى و راهنما براى جلوگيرى از سردرگمى مردم در خيابان ها به خرج دولت، يكى از اين كارها بود. از سويى بيش از ۱۴ هزار داوطلب مسلط به حداقل ۳ زبان زنده دنيا در۲ كشور ميزبان حضور داشتند تا به خبرنگاران و مردم كمك كنند. نظم كلمه كوچكى براى توصيف آنچه مى شد در بخش هاى مختلف برگزارى رقابت ها ديد، است. ميهمانان دعوت شده به جايگاه ويژه با اتومبيل هاى يك شكل و محافظان بين المللى، غذاى از قبل سفارش شده، هتل از قبل در نظر گرفته شده و حتى نوع لباس هماهنگ شده با طراحى منحصر به فرد، وارد ۲ كشور اتريش و سوئيس مى شدند. جذب حاميان مالى در اين ميان پروژه پيچيده ديگرى بود كه مى شود در اين مورد چندين و چند مقاله نوشت اما خلاصه اينكه يوفا و دولت هاى اتريش و سوئيس، از پيش پا افتاده ترين مسائل با جذب حامى مالى، سود مى كردند تا بتوانند چندين و چند برابر بودجه مصرفى را وارد خزانه خود كنند.

يكى از دستاوردهاى هميشگى تورنمنت هاى بزرگ معرفى پديده ها است آن هم در تركيب كشورهاى ضعيف تر از قدرت هاى درجه اول جام و معمولاً شاهد هستيم كه چنين پديده هايى به محض پايان جام با قراردادهاى مناسب سر از تيم هاى باشگاهى معتبر اروپايى درمى آورند. در يورو ۲۰۰۸ روسيه و تركيه سرآمد اين تيم  ها بودند كه ستاره هاى جوان و خوش آتيه اى را به فوتبال معرفى كردند. از آرشا وين و پاوليچنكو گرفته تا توربينسكى، سائنكو و كولودين در تيم روسيه و آردا، شنتورك و ستين در تيم تركيه نمونه هاى بارز پديده هاى مورد نظر هستند كه مطمئناً به زودى شاهد حضور تعدادى از آنها در باشگاه هاى معتبرتر از تيم هاى داخلى كشورهايشان خواهيم بود. يورو ۲۰۰۸ ستاره هايى از سوئيس، اتريش، لهستان و كرواسى را نيز به خود ديد و باور كرد. در حقيقت به لحاظ فنى اين تورنمنت بزرگ توانست بخش عظيمى از خواسته هاى كارشناسان را تأمين كند. در اينكه تيم هاى كوچك بضاعت و توان بزرگان را ندارند ترديدى نيست اما با توجه به بروز بلوغ ستاره ها و جنگندگى و انگيزه فراوان، شاهد خلق نتايج شگفت انگيز و پيشروى تعدادى از آنها در جام بوديم. اتكا به نيروى جوانى عامل اصلى پيشرفت تيم هاى فوق بود كه اگر به ساير تيم ها از جمله مدعيان هم نظرى بيفكنيد درمى يابيد بزرگانى كه به جوانان اعتماد كردند نيز از اين قضيه بى بهره نبودند. در مقايسه ايتاليا، فرانسه، يونان و سوئد كه طى يك دهه اخير اكثراً در زمره برترين  هاى مسابقات يورو بودند؛ آلمان، هلند و اسپانيا حتى پرتغال درمى يابيم كه ميانگين سنى تيم هاى اول بيش از گروه دوم بود و نتايج كسب شده توسط آنها نيز ضعيف تر از گروه دوم! هيچ كس منكر اعتماد و تجربه ستارگان بزرگ نيست اما وقتى دومه نش به نصرى، بن عرفا، بنزما و ... اعتماد نمى كند يا ايتاليا و دونادونى از بازى كردن بوريلو، بارزالى، گواليارلا مى هراسد، نبايد توقع پيشروى در عرصه اين تورنمنت بزرگ را داشت چرا كه فوتبال امروز متعلق به نسل جوان است كه سراسر شوق و اشتياق، طراوت و شادابى را همراه خود دارد. حتم بدانيد در فصل آينده فوتبال باشگاهى اروپا تعداد كثيرى از جوانان باانگيزه و درخشان اين جام را در ليگ هاى معتبر خواهيم ديد، ضمن اينكه هنوز باشگاه ها در انتظار برگزارى مسابقات فوتبال المپيك ۲۰۰۸ هستند تا بسيارى از ستاره هاى زير ۲۳ ساله از سراسر جهان را زير نظر گرفته و ليست خود را تكميل كنند. مطمئناً امروز نمايندگان بسيارى از باشگاه هاى معتبر در حال بستن چمدان هاى خود براى سفر به چين هستند تا پديده اى را با قيمت مناسب و توانايى بالا به تور بيندازند و از المپيك بيشترين بهره را ببرند. فصل آتى فوتبال باشگاه هاى محلى، براى بهره بردارى از ۲ تورنمنت بزرگ فوتبالى است و قطعاً اين پديده ها در طول ۲ سال مانده تا برگزارى جام جهانى ۲۰۱۰ در باشگاه ها تجربه اندوزى كرده و پس از آن در بالاترين سطح فوتبال جهان هنر خود را به نمايش مى گذارند. اين روند طبيعى در فوتبال اروپا متداول شده و دنبال خواهد شد و نتيجه اش پيشرفت و آقايى قاره سبز در اكثر مسابقات ملى و باشگاهى است كه در حقيقت مى توان از آن به عنوان خدمات يورو و المپيك به فوتبال باشگاهى نام برد.

باشگاه اينتر پس از عقد قرارداد با فرانك لمپارد و ريكاردو كارسما اين بار به دنبال ماركو برانكا است. خوزه مورينيو سرمربى پرتغالى باشگاه اينتر كه سعى در ايجاد تحول در اين باشگاه ايتاليايى دارد به دنبال خريد برانكا بازيكن تيم پورتو است. در حالى كه جمعه شب رسانه هاى ايتاليا خبر از انتقال كارسما هافبك پرتغالى پورتو به اينتر دادند ، روزنامه پرتغالى آبولا ۲۴ ساعت پس از آن خبر داد كه ماركو برانكا ديگر بازيكن پورتو نيز در راه رفتن به اينتر است. برانكا كه يك مدافع است در پى انتقال كارسما به اينتر صحبت هايى با سران اين باشگاه داشته است. گفته مى شود مبلغ پيشنهادى اينتر براى برانكا ۲۰ ميليون يورو بوده است. پيش از اين گفته شد كه فرانك لمپارد هم با مبلغ ۹ ميليون يورو به جمع شاگردان مورينيو پيوسته است.

سرمربى محبوب اسپانيا قبل از ديدار نهايى يورو ۲۰۰۸ گفت: با افتخار مى گويم كه آراگونز استاد همه ما است. ويسنته دل بوسكه، بازيكن سابق رئال مادريد و تيم ملى اسپانيا اظهار داشت: بايد به آراگونز احترام گذاشت. او ۲ تورنمنت بزرگ را با بدشانسى پشت سر گذاشت و با اينكه مى دانست به شدت تحت فشار مطبوعات خواهد بود، باز هم اين مسئوليت سنگين را قبول كرد. وى افزود: قبول چنين مسئوليتى بسيار سخت است و شجاعت مى خواهد. امروز بايد بدانيم كه لطف بزرگى در حق فوتبال اسپانيا كرده است. دل بوسكه خاطر نشان ساخت: فدراسيون از من خواست تا براى جام جهانى ۲۰۱۰ برنامه خود را ارائه دهم؛ اما بدون اجازه آراگونز اين كار را انجام نمى دهم. بهتر است صبر كنم تا اسپانيا به كشور باز گردد. در فرصت مناسب، اين كارها را انجام خواهيم داد.

مقامات باشگاه رجينا سخت در تلاش هستند با فاتح تريم سرمربى تيم ملى تركيه در جام ملت ها، باب گفت و گو را گشوده و وى را ترغيب به همكارى با خود كنند. اين باشگاه اميدوار است بتواند با اين مربى ۵۴ ساله كه در كشورش به امپراتور معروف است، قرارداد همكارى منعقد سازد. تريم در عين حال سخت مورد توجه فولهام نيز قرار دارد. اين مربى قبلاً در ايتاليا، سكاندار فيورنتينا و ميلان بود.

«كريستيانو رونالدو» مهاجم پرتغالى منچستر يونايتد در پى انتشار تصاويرى افشا كننده، بشدت مورد نفرت مردم كشورش قرار گرفت. در حالى كه بيشتر بازيكنان پرتغال به علت حذف در يورو ۲۰۰۸ بشدت افسرده شده و فدراسيون اين كشور هر روز براى آنها وقت مشاوره و روانشناسى مى گذارد، رونالدو همچنان به فكر خوشگذرانى است. هواداران رئال مادريد با تجمع مقابل دفتر نقل و انتقالات برنابئو، از اين اقدام رونالدو ابراز ناراحتى كرده اند. رونالدو هم در اين باره گفت: «زندگى شخصى من به هيچ كس ربطى ندارد. بازيكن بى تعصبى نيستم.»

«ويلى سانيول» مدافع تيم ملى فرانسه گفت: ريموند دومه نش در شرايط كنونى بهترين فرد براى هدايت خروس هاى آبى است. سانيول اظهار داشت: «ريموند دومه نش تلاش چشمگيرى براى كسب موفقيت در يورو ۲۰۰۸ داشت. نبايد فراموش كرد او براى تيم زحمات فراوانى كشيده و به خاطر كسب يك ناكامى، نمى توان او را كنار گذاشت. وى كه در تيم بايرن مونيخ آلمان توپ مى زند، ادامه داد:  «با اين سرمربى نايب قهرمان جهان شديم. او اكنون به تجربيات گرانبهايى دست يافته و مى تواند در  آينده با اقتدار و پرقدرت تيم فرانسه را هدايت كند.

شكار يك مار عظيم الجثه ۵ مترى در اطراف محل برگزارى مسابقه نهايى جام ملت هاى اروپا، ديدار ديشب اسپانيا و آلمان را تا حدى تحت تأثير قرار داد. اين مار ۸۸/۴ مترى كه حدود ۵۰ كيلوگرم وزن دارد، توسط يك كارمند جنگلبانى وين شناسايى و در حالت نيمه جان، شكار شد. روزنامه هاى اتريش با انعكاس اين خبر  عنوان كردند در گذشته نيز اتفاقاتى مشابه اين نيز در حومه شهر وين به وقوع پيوسته كه براى شهروندان وين  امرى عادى تلقى مى شود اما اگر اين رخداد در ابتداى مسابقات يورو ۲۰۰۸ اتفاق مى افتاد، امكان داشت ورود جهانگردان فوتبالدوست را تحت تأثير قرار داده و استقبال كمترى از مسابقات يورو ۲۰۰۸ به عمل مى آمد. اداره جنگلبانى وين نيز با انتشار اطلاعيه اى اعلام كرد هيچ گونه خطرى مردم منطقه را تهديد نمى كند.

يوفا از طريق برگزارى يورو ۲۰۰۸ در ۲ كشور سوئيس و اتريش، ۱/۳ ميليارد يورو حجم پولى و ۷۰۰ ميليون يورو سود خالص به دست آورده است. ميشل پلاتينى  رئيس يوفا با اشاره به اين آمار عنوان كرد اين سود نتيجه زحمات همه همكارانش در بخش هاى گوناگون بوده است. وى عنوان كرد برخلاف دوره قبلى جام ملت ها ۵۶ درصد حجم مبادلات مالى (۵ درصد بيش از دوره قبلى) افزايش يافته است.